<?xml version="1.0" encoding="Windows-1251"?>
<rss version="2.0">
	<channel>
		<title>Портал Эльбрусоида [тема: &quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;]</title>
		<link>http://www.elbrusoid.org</link>
		<description>Новое в теме &quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot; форума  на сайте Портал Эльбрусоида [www.elbrusoid.org]</description>
		<language>ru</language>
		<docs>http://backend.userland.com/rss2</docs>
		<pubDate>Sun, 10 May 2026 16:15:50 +0000</pubDate>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125742/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			<strong>Bilal LAYPAN </strong><br /><br /><strong>АНА ТИЛНИ ЮСЮНДЕН<br /></strong><br />Тёнгегим Шималда турса да,<br />Къыбыла&#769; джанындады джаным.<br />Бу дуниямы да джарытады<br />Ол бир дунияда джулдузум джаныб.<br /><br />Сюргюнде-тутмакъда туусам да,<br />Зулму бюгалмагъанды мени:<br />Къазауатларына къошулгъанма<br />Нартла бла эмегенлени.<br /><br />Нарт таурухла бла халкъ джырла,<br />Нарт сёзле ёсдюргенле бизни:<br />Белляу орнуна ? ?Дуния былай турмаз?,<br />?Тюзде къалмаз тюзлюгю тюзню?.<br /><br />Джуртсуз къалгъаныкъда да, къалмадыкъ умутсуз:<br />Не эди къутхаргъан бизни?<br />Джуртсуз, хакъсыз, акъсыз къалгъаныкъда да,<br />Хакъ сёз, Акъ сёз къутхарды бизни.<br /><br />Ата джуртха къайыта да билмезек,<br />Унутхан болсакъ эди тилни.<br />Тилсиз къалсакъ, айта да билмезек:<br />?Тойгъан джуртдан, туугъан джурт ? иги?.<br /><br />Не этмеди, не айтмады иймансыз джорукъ ?<br />Къатышдырды къара бла акъны.<br />Къара джыланлача ол къара джыллада,<br />Ана тили сакълады халкъны.<br /><br />Энди уа туугъан джерибизде<br />Болургъа башлагъанбыз талкъ.<br />Динин, джуртун да сакълаяллыкъ тюлдю,<br />Ана тилин сакълаялмагъан халкъ.<br /><br />Къан бла кирген ? джан бла чыгъады...<br />Башха тил кирсе къан бла,<br />Башха тин кирсе къан бла ?<br />Ёлген тилге, халкъгъа саналлыкъды<br />Къарачай-Малкъар тамбла.<br /><br />Тил сакъланса ? хар не да боллукъду:<br />Джуртсуз, Элсиз да тюлбюз къаллыкъ.<br />Хакъ сёз, Акъ сёз ? ышыкъды, джарыкъды:<br />Тилден башланады кърал, къраллыкъ.<br /><br />Бирди тарихни да дерси:<br />Элибден башланады Эл.<br />Тилин ёлтюрген халкъ ?<br />Тилин тюл, ёлтюреди кесин.<br /><br />Ёмюрлени узагъына<br />Бизни сакълаб келген тилни,<br />Сакъламасакъ ? бармыды бизни<br />Эсибиз, ангыбыз, ийманыбыз да,<br />Адамлыгъыбыз, Халкълыгъыбыз да?<br /><br />Къалгъан халкъла сау-эсен джашаб,<br />Биз а ? тас болуб кетерча дуниядан,<br />Хомух, сыйсыз да болурча аладан ?<br />Не къыйынлыгъыбыз барды бизни?<br /><br />Умметчи, миллетчи да биригиб,<br />Сакъламасакъ Аллах берген насыбны ?<br />Динсиз, тилсиз, джуртсуз да къалыб,<br />Къулу боллукъбуз къайда итни, пасыкъны.<br /><br />Дин, Тил, Джурт ? бу ючюсюдюле<br />Бизге ачхан джети къат Кёкню.<br />Бу ючюсюдюле бизни Адам, Халкъ этген,<br />Бир этиб джан бла тёнгекни.<br /><br />Тёнгегим къайда болса да,<br />Ана тилдеди джаным а мени.<br />Балта эшикде къалса да,<br />Ишлерге джарагъан эсе Юйню,<br /><br />Башха не керекди анга, меннге да?<br />Ана тилибиз сау-эсен болса,<br />Бизни да Миллет Юйюбюз болса ?<br />Тирилликбиз ? саула къой, ёлгенле да.<br /><br />Шайыр Къыбыла, Шимал джолну барса да,<br />Дин-Тил-Джурт къазауатха элтеди джол.<br />Алай а, ёлсе да, Шайыргъа ёлюм джокъду:<br />Тил джулдузну ышыгъындады ол.<br /><br />Ата джурт ючюн ёлген джигитле да,<br />Хакъ дин ючюн ёлген шейитле да,<br />Ана тил ючюн ёлген поэтле да ?<br />Бир джандетге тюшерикдиле.<br /><br />Динни, тилни, джуртну да бергенди Аллах.<br />?Мен бергенни сакълагъыз?,- дегенди Аллах.<br />Ол бергенни сакъламасакъ биз,<br />Эки дуниядан да къаллыкъбыз юлюшсюз.<br /><br />Тёнгегим къайда турса да,<br />Ана тилде турады джаным.<br />Ата джуртну да бютеу джарытады<br />Тил джулдуз кече-кюн да джаныб. <br />
			<i>11.09.2011 01:10:43, Sabr.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125742/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125742/</guid>
			<pubDate>Sat, 10 Sep 2011 22:10:43 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125741/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			Мен школда окъугъандан бери да, ана тилден устазымы сёзлери эсимден бир заманда да кетмейдиле : &quot; Ёз тилин билмеген адам тамырсыз терекге ушайды&quot;.Бу проблема жалан да жаш тёлюню проблемасы тюйюлдю. Иги сагъыш этип къарасакъ,озгъан ёмюрде кёп чурумла болгъандыла тау тилни айныуунда.Ата журт уруш,кёчгюнчюлюк... Гитчеликлери кёчгюнчюлюкню заманына тюшген тёлюню ана тиллерин школлада окъурча онглары болмагъанды.Литератураны къой,грамматиканы окъуна.Аладан туугъанла- бизни ата - аналарыбызны тёлюсю да алай хоча тюйюлдюле.Сора бир талай тёлю ана тиллерин тынгылы билмеселе тил айныялмайды.<br />Бусагъатдагъы тёлюню проблемасы уа - тыш къыраллы тиллеге кёбюракъ эс бурургъа кюрешеди.Кёп болмагъанлай,бир къужур ушакъгъа шагъат болгъанма.Мен таныгъан  жаш тиширыу башхасына былай сорады: &quot;къызчыкъ таучаны билялмаймы къаллыкъды, школда малкъар тилни окъумагъанлай,андан эсе ингилиз тилни окъусамы хайырлы боллукъ болур&quot;- деп.Нёгери уа анга : &quot;Заман жетсе,ингилиз тилни да билир,алай ол аннга аберисине жарарыгъы бла жарамазлыгъы  алыкъын белгисизди.Кеси тилин билмеген а неге ушарыкъды,кесини сагъышларын ана тилинде айта билмеген къалай боллукъду? Айланыр хунагъа жарашмагъан таш кибик,кесин не ары,не бери келишдиралмагъанлай&quot;- деп ачыулу жууаплады.<br />Мен да тюз алай сагъышлайма. <br />
			<i>09.09.2011 15:15:54, Жаннетчик.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125741/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125741/</guid>
			<pubDate>Fri, 09 Sep 2011 12:15:54 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125740/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			ЭМ УЛЛУ ПРОБЛЕМАЛАРЫНЫ БИРИНЧИСИ ОЛДУ-<br />- КЕСИ ТИЛИНДЕ СЁЛЕШГЕН КЪАРАННГЫЛЫКЪГЪА САНАЛАД!<br /><br />ОЛ КЕСИ АЛЛЫНА КЕЛГЕН АКЪЫЛ ТЮЮЛДЮ БИЗ МИЛЛЕТГЕ! <br /> БЮГЮЛЕДА-КЪЫРЫЛАДА-СЫНА!,, ИШ ЭТИЛИБ ,ДЖАКЪСЫЗ-ДИНСИЗ-АТАСЫЗ КЪОЮЛА! ,,,ЁЛЮМБЛА ,БАШХА МИЛЛЕТЧА БОЛМАЙЫН-АСЫРЫ ДЖУУКЪ ТАНЫШ БОЛУБ,,,  ........   СЫНГАН ДЕГЕН СЁЗНЮ МАГЪАНАСЫ ОЛДУ --- &quot; ТАУЧУ-БАУЧУ &quot; БОЛУБ КЪАЛСА, БОЙСУНУБ БИР ЗАТХА! <br />
			<i>08.09.2011 03:42:20, ALANULAN.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125740/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125740/</guid>
			<pubDate>Thu, 08 Sep 2011 00:42:20 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125739/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			Бу <strong>ДЖ</strong>-ден нек къоркъадыла хар ким? Бир литературный тилибиз болса сюе эсек, хар бирибиз джууургъанны юсюне тартханны къоймаса, бир оноугъа келмезбиз. <br />
			<i>26.04.2011 16:05:23, Tayлy.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125739/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125739/</guid>
			<pubDate>Tue, 26 Apr 2011 13:05:23 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125738/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			<strong>Aliya Serap </strong><br />Эльбрусоид # Дата: 24 Мар 2010 17:09 <br /><br />Сорууума жууапны табып, окъуп, олсагъатлай керек жерге копировать этгенме, сау бол дерге уа унутханма! Мираж&#039;цыкъ, бек-бек-бек сау бол <img src="http://www.elbrusoid.org/phorum/img/smilies/ax.gif" alt="" title="" /> <br />
			<i>24.04.2010 15:50:01, мираж.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125738/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125738/</guid>
			<pubDate>Sat, 24 Apr 2010 12:50:01 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125737/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			<strong>vufa </strong><br />Эльбрусоид # Дата: 24 Мар 2010 10:01 <br /><br />Да, было очень интересно и познавательно. Спасибо большое организаторам, особенно Мираж!)) Давно не получала такого стимула к деятельности! <img src="http://www.elbrusoid.org/phorum/img/smilies/ay.gif" alt="" title="" /> <br />
			<i>24.04.2010 15:48:52, мираж.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125737/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125737/</guid>
			<pubDate>Sat, 24 Apr 2010 12:48:52 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125736/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			Быллай жыйылыуланы, онгубузгъа кёре, эте турургъады муратыбыз. Аллах айтса, экинчи жыйылыуубузгъа къарачай алимлени да чакъырырбыз къонакъгъа. &quot;Бирликде ? тирлик&quot; дейдиле, айры кенгешле этип, жыйылып-жайылып тургъандан хайыры жокъду. Бетден бетге тюбеп болгъан чырмауланы, тыйгъычланы ачыкъ ушакъда айтсакъ иги боллукъду.<br />Керти да &quot;Къалгъан ишге къар джауады&quot; дейдиле. Бюгюн этилмесе, тамбла кеч болуб да къалыр. Айтылгъаныча &quot;Тилсиз миллет жашамаз&quot;. Тилибиз болмаса, миллетибиз да болмаз. Бюгюн къайгъырмасакъ, тамбла къайгъырыр адам табылмай да къалыр. Сау болсунла бизни бу ушагъыбызгъа къошулгъан, къарачай-малкъар тилни сюйген, кюрешген, жазгъан, окъугъан, тилибизни сакълагъан, айнытхан адамларыбыз! Быллай жыйылыула керекдиле, алай былайдан жайылгъандан сора айтылгъан кемчиликлени, унутуп къоймай, эсге алыргъа тийишлибиз.  <img src="http://www.elbrusoid.org/phorum/img/smilies/ax.gif" alt="" title="" /> <img src="http://www.elbrusoid.org/phorum/img/smilies/ax.gif" alt="" title="" /> <img src="http://www.elbrusoid.org/phorum/img/smilies/ax.gif" alt="" title="" /> <br />
			<i>24.04.2010 15:48:05, мираж.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125736/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125736/</guid>
			<pubDate>Sat, 24 Apr 2010 12:48:05 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125735/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			<strong>къара</strong><br /><br />Соруунгу толусунлай эсимде къалмагъанды, жууабы уа быллайды: <br />Къарачай-малкъар халкъны тамыры бир болгъаннга саналады. Болса да, бизни тилибизни ёзеги - алфавитни юсюнден даулашла алимлени арасында аслам соруу чыгъарадыла. Ала да бир ненча харф бла байламлыдыла. Ачыкъ айтсакъ а ол даулашла бир харф ючюн къозгъаладыла - ДЖ бла Ж, алай бир оюмгъа уа алыкъа да келмегенбиз. Къарачайлыла айтадыла биз кёпбюз, орусча айтханда &quot;большинство&quot; бизбиз, басмаланнган китапла да дж бла жазылсынла деп. Алай къарагъанда уа &quot;меньшинствогъа&quot; жазылып хо дерге биз да унарыкъ болмазбыз. Алайды да даулашып, урушуп-тюйюшюп турмай ДЖ бла, Ж бла сёлешгенлени да кёллерине тиймезча З бла жазаргъа оноу этгенбиз. Мен да Ц диалекде сёлешгенлени атындан ол оюмню тюз кёргеними айтдым.<img src="http://www.elbrusoid.org/phorum/img/smilies/ae.gif" alt="" title="" /> <br />
			<i>24.04.2010 15:47:25, мираж.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125735/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125735/</guid>
			<pubDate>Sat, 24 Apr 2010 12:47:25 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125734/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			<strong>къара </strong><br />не однозначный) # Дата: 22 Мар 2010 14:55 <br /><br />мираж<br />мени соруума джуаб киши бермедими? <img src="http://www.elbrusoid.org/phorum/img/smilies/aq.gif" alt="" title="" /> <br />
			<i>24.04.2010 15:46:51, мираж.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125734/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125734/</guid>
			<pubDate>Sat, 24 Apr 2010 12:46:51 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125733/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			<strong>Гузеланы Жамал</strong> а аллай ангылатханды: &quot;Тырнакъ ? запатая, сыннган тырнакъ ? точка с запятой, нохта ? точка дегенле бардыла бизни тилге кёчюрюп ол тыйгъыч белгилеге. Бу сёзлеге бусагъатда кюлген этгенликге, бир кесекден юйренип къаллыкъбыз. Адамгъа жангы затха юйренирге 5 жылдан кёп керекмейди. Тюрлендирсек бек иги боллукъ эди, алай ол бек аман къыйынды. Сёз ючюн: тыйгъыч белгиле дей эсек магъанасы бла ол тап келиширик болурду точканы орунуна тыйгъыч деп къойсакъ да&quot;. <br />
			<i>24.04.2010 15:46:09, мираж.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125733/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125733/</guid>
			<pubDate>Sat, 24 Apr 2010 12:46:09 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125732/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			<strong>Aliya Serap </strong><br /><br /><strong>Къарачай-малкъар тилде терминология кёбюсюнде орус тилни юсю бла кирген сёзледиле. Аланы къарачай-малкъар тилге тап кёчюрюрге не да калькировать этер амал бармыды? Не да башха тюрк тилле бла унифицировать этерге? Тыйгъыч белгилерибизни атлары къалай боллукъдула? Орус тилден кирген термилени уа къалай айтыргъа боллукъбуз? </strong><br /><br />Бу соруугъа <strong>Апполаны Алим</strong> жууап этгенди: &quot;Карачай-малкъар тил асыры кёп тыш сёзден кирлене барады деп айтадыла... Бизни тилибиз байды. Лексика хазнабыз битеу да ючтомлукъ ангылатма сёзлюке жыйылгъанды. Бирси, иги да алгъа айныгъан, тюрк миллетледе бюгюнлюкде да жокъду аллай сёзлюклери. Орус сёзле уа нек къошулгъандыла? Сюйсек-сюймесек да биз ол сёзле бла хайырланабызда аны ючюн. Аны биринчи бетлери аббревиатура, абстракция деген сёзледен башланадыла. Ол затха эс бурургъа керекди. Халатла кетген жерлери да барды. Аны хапары да жокъду. Жарсыугъа, бюгюнлюкде ол китапланы кёрмегенле да бардыла. Мен ангылагъаннга кёре, хар таулу юйюрде болургъа керек эдиле ол китапла. Аллай оюмубузда барды, ол ючтомлукъдан сёзлени жыйышдырып, айырма этип орус тилден келген сёзлени дагъыда бир сёзлюк къураргъа, Аллах айтса, аны бла ишлеген заманда ол сорууну да тынгылы тинтирикбиз. <br />
			<i>24.04.2010 15:45:21, мираж.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125732/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125732/</guid>
			<pubDate>Sat, 24 Apr 2010 12:45:21 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125731/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			<strong>Ёлмезланы Мурадин</strong>: &quot;Колобок&quot;, &quot;Курочка ряба&quot; деп аллай гитче жомакъчыкъла бардыла оруслулада, бизде уа гитче сабийчиклеге аллай зат жокъду. Китапчыкъла этерге керек эди, аны да къуру къара сёз бла болуп къалмай, назмучукъла, суратла да салып&quot;. <br /><br />Айтылгъанны барын да эсге алгъанбыз, бир сёзню да къалдырмагъанлай, къагъытха тюшюргенбиз. Керти да, къош да бара бара тюзеледи, бизни ишибизда аз-аздан кесин кёргюзтюр, Аллах айтса. Къолубуздан келгенни этербиз деп ышанабыз.  <img src="http://www.elbrusoid.org/phorum/img/smilies/ad.gif" alt="" title="" /><br /><br /><img src="http://content.foto.mail.ru/mail/elbrusoid_2009/_myphoto/i-176.jpg" alt="" title="" /><br /><br /><img src="http://content.foto.mail.ru/mail/elbrusoid_2009/_myphoto/i-175.jpg" alt="" title="" /><br /><br /><img src="http://content.foto.mail.ru/mail/elbrusoid_2009/_myphoto/i-177.jpg" alt="" title="" /> <br />
			<i>24.04.2010 15:43:49, мираж.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125731/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125731/</guid>
			<pubDate>Sat, 24 Apr 2010 12:43:49 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125730/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			<strong>Кетенчиланы Муса:</strong> &quot;Кёчюрген жомакъларыгъыз бек аламат затладыла. Сабийле бек сюйюп къарайдыла. Анга сёз да жокъу. Болсада, миллетни энчилиги кёргюзтген затла этерге онг бармыды? Кесибиз жомакъ эталлыкъбызмы?<br />Экинчиден, бешик жырны ариу жырлагъан бир адамны жаздырып аны тиражировать этерге амал бармыды? Бюгюнлюкде бешик жыр жырланмайды. Башкириягъа барып келгенме да, анда 1000 адам сокъгъан сыбызгъы бла конкурсла ётдюргендиле. Биз да аллай бир конкурс этер эдик &quot;Бешик байлау&quot; деп&quot;. <br />
			<i>24.04.2010 15:43:29, мираж.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125730/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125730/</guid>
			<pubDate>Sat, 24 Apr 2010 12:43:29 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125729/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			Аллай жангы оюмла да айтылгъан эдиле ушакъ баргъан сагъатлада: <br /><br /><strong>Байзуллаланы Лариса</strong>: &quot;Тёрт жыл мындан алгъа 27-чи школгъа Гелястанланы Люда чакъырып ана тил бла адабиятдан ачыкъ дерслеге баргъан эдим. Ол башланнган класслада сабийлеге жомакъ кёргюзтгенди. Дерсде олтуруп тургъанлай ангылагъан эдим, бюгюннгю дунияны излемлерине кёре, ол дерсде хайырланылгъан жомакъ сабийлеге бек керекли такъыйкъа болгъанын. Не затыбла? Физминутка дейдиле орусча. &quot;Эльбрусоид&quot; сабийлеге аталгъан жомакъланы бир кесегин алып, устазла кеслерини дерслеринде хайырланадыла. Ала дерсни жарыкъ, жангы ётдюредиле. Аны бла не айтыргъа сюеме? Ана тилге юйретиу методикалада жангы атламды дерге боллукъбуз ол ишге&quot;. <br />
			<i>24.04.2010 15:43:16, мираж.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125729/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125729/</guid>
			<pubDate>Sat, 24 Apr 2010 12:43:16 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125728/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			Дагъыда аллай соруу берген эдик <strong>Кетенчиланы Мусагъа</strong>: <br /><br /><strong>Бюгюнлюкде бизни жарсытхан неди десегиз, ол малкъар тилни бёлюмюню студентлерини саны жылдан жылгъа аз болуп баргъаны бла байламлыды. Алгъын хал алай тюйюл эди, студентлени саны иги да кёп эди. Курсну жартысы окъууда да кючлюге саналгьанды. Шёндю уа хар курсда жаланда онушар. Бир-бирлеринде уа андан да азды адам саны. Дипломланы юсюнден айтханда уа, ала жаланда малкъар тилни бла адабиятны специалистлери деп бериледиле, алгъынча орус тил ары жазылмайды. Аны хатасындан бизни студентлерибиз бир профильге юйреннгенлеге саналып къаладыла. Ким биледи, жаш тёлю андан бола болурму ана тилни специалисти болургъа уллу кёллю болуулары? Бу шёндюгю халгъа кёре, биз да Къарачайдача кафедрабызны жапхан дегенча къоркъуулу халгъа келип къалмазбызмы?</strong><br /><br />&quot;Бу сорууну сылтауу жылдан жылгъа адамланы саны азайып баргъаны бла байламлыды бир жанындан. Былтыр МГУ-гъа окъуна &quot;недобор&quot; болгъанды. Керти да, алгъын 25 адам ала эдиле бир курсха энду 10 студент алабыз. Бюгюнлюкде бизни бёлюмге бир жерге юч адам болады конкурс. Ары да тынгылы абтуриентлени алабыз деп айталмайбыз, жарсыугъа. Сылтауу недеди? Школда игиракъ окъугъан адам жашауну бюгюнгю излемине кёре башха специальность сайлайды. Экинчиси ? ЕГЭ-ден ёталмай да кёп адамны кесилип къалады бийик окъуу юйге жолу. Стандартла деп аллай бир затла къурагъанды да бизни университет &quot;классическийге&quot; саналады. Дипломларында барында да бир специализая деп бериледи&quot;. <br />
			<i>24.04.2010 15:41:52, мираж.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125728/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125728/</guid>
			<pubDate>Sat, 24 Apr 2010 12:41:52 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125727/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			Мен минестерствода ишлеп тургъан заманда &quot;Модернизация учебников родных языков&quot; деп программа хазырланып башлагъан эди. Аны хайырындан лаборатория къуралгъанды. Мен ары кирмегенлей бир ыйыкъ къалмайды. Устазла бла сёлеше, китаплагъа да къарай туруучума. Къыйырындан бшлап ахырына дери системалы халда ишленсе бир жыл болмаса да башха жыл бир затха келирди&quot;.<br /><br /><img src="http://content.foto.mail.ru/mail/elbrusoid_2009/_myphoto/i-174.jpg" alt="" title="" /> <br />
			<i>24.04.2010 15:41:03, мираж.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125727/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125727/</guid>
			<pubDate>Sat, 24 Apr 2010 12:41:03 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125726/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			Бюгюнлюкде алай болады ? сабийни биринчи сёзлери &quot;атам-анам&quot; болургъа керек эди да, алай бизде уа &quot;папа-мама&quot;. Бизни тёлюде, бизден таматала да окъуна ишни болушу алайды. <br />Китаплада сёзсюз кемчиликле да бардыла. Бола да келгендиле, бола  да турлукъдула. Бир кюннге тюзелип къаллыкъ зат тюйюлдю. Устазлагъа айтыргъым да олду къуру да жарсып турмай, ол жашауда алгъан сынауугъузну къагъытха тюшюрюп, бир системагъа, халгъа келтирип альтернативный окъуу китап жазаргъа жараймыды-жарамаймыды? Айхай да жарайды. Кеслери тынгылы келишдиралмасала да эки-юч адам ол материалны тап этерча онгла бардыла. Этерге керекди. Тарыгъып турмай. Осал жанына келитрмей, теренге кетерип барабыз, тюзетирге керекди. <br />
			<i>24.04.2010 15:40:47, мираж.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125726/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125726/</guid>
			<pubDate>Sat, 24 Apr 2010 12:40:47 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125725/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			<img src="http://content.foto.mail.ru/mail/elbrusoid_2009/_myphoto/i-183.jpg" alt="" title="" /><br /><br /><em>Филология илмуланы доктору, профессор, малкъар тилни кафедрасыны таматасы ?<strong> Кетенчиланы Муса</strong>:</em> <br /><br />&quot;Бек биринчиден, &quot;эльбрусоидчилеге&quot; сау болугъуз дерге сюеме бу жарсыуну магъанасын ангылап, бизни барыбызны да бери жыйгъанлары ючюн. Керти да бу бек уллу жарсыуду, ол глобализация дегенден чыгъарады бу иш бла кюрешген адамларыбызгъа тыйгъычла. Юлгюге, иги ангылашынырча, кёп тюрлю гюл ёсген жерни алайыкъ, гюл дегеним ? халкъды. Халкъланы энчиликлерин кёргюзтген аланы тиллериди. Сора ол гюлледен жаныз бири кёрюнюп къалса къайсыбызгъа да ариу кёрюнюрюкдю. Ма  ол ариулукъну сакълар ючюн деп ЮНЕСКО ана тилни кюнюн белгили этип, халкъла аралы кюн болгъанды. Битеу дунияны башында да ангылайдыла болгъан жарсыуланы. Алай бизни къолубуздан келген не зат болады. Баш борчубуз ? ол кёп тюрлю гюлню ичинде кесибизни не къадар кёп сакълаялгъаныбызды. Таулула да аллай бир сёз барды ? Къан бла кирген жан бла  чыгъады деп. Тиллибизге, Ата журтубузгъа сюймеклик сабийлерибизге къан бла, ана сют бла кирирге керекди. <br />
			<i>24.04.2010 15:40:28, мираж.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125725/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125725/</guid>
			<pubDate>Sat, 24 Apr 2010 12:40:28 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125724/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			<strong>Ёлмезланы Мурадин</strong> да алай айтханды: Бегийланы Абдуллах бла Залийханланы Михаил Къарачайгъа барып, иги ушакъ да этип келген эдиле. Батдыев эди ол заманда тамата, алай ол иш тамамланнгынчы ол да ишден кетди да къалды. Жангы тамата бла ушакъ этерге керекди энди.<br />Алимле бирге жыйылып бир ушакъ этсек иги боллукъ эди. Алгъа алай айтыучу эдиле Бозиевни, Алиевни грамматикалары ала тынч эдиле, бусагъатда грамматикабызны да къыйын этгендиле деп. Болса да бир миллет эсек бир болургъа тийишлиди грамматикабыз, китапларыбыз да. Анда-мында да хайырланырча. Андан сора да бир-бирни билген да этерик эдик.<br /><br /><img src="http://content.foto.mail.ru/mail/elbrusoid_2009/_myphoto/i-168.jpg" alt="" title="" /> <br />
			<i>24.04.2010 15:39:36, мираж.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125724/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125724/</guid>
			<pubDate>Sat, 24 Apr 2010 12:39:36 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125723/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			<strong>Кетенчиланы Муса </strong>ол башында берилген соруугъа аллай жууап бергенди: <br /><br />&quot;Малкъар жанындан сиз бу оюмгъа ыразыбыз деп, биз а къарачайлыла ма мынга деп бир къагъыт жарашдырылгъан эди. Анга да мен да къол салгъан эдим. Андан сора бир хапарым болмай турады аны юснден. Бир оноугъа тохташсакъ алфавитни, орфография жорукъларыбызны юсюнден да мен сизге тынгылы хапар билдирирме&quot;-, дегенди. <br />
			<i>24.04.2010 15:39:01, мираж.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125723/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125723/</guid>
			<pubDate>Sat, 24 Apr 2010 12:39:01 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125722/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			<strong>Энди къарачай-малкъар алимле, къаламчыла Къарачайда, Малкъарда да бир дерс китабла бла окъурча этиуге не дейдиле? Бир халкъыбыз экиге айырылыб тургъаныны юсюне, тилибиз да экиге юлешиннгенден юлешине, айырыла барса, ахыры къалай болур?</strong><br /><br />&quot;Соруу тюз салыннганды. Былай барсакъ, керти да айырылып да къалыргъа къоркъуу барды, бир тил эки болуп да къаллыкъды. Алай болмаз ючюн а эм алгъа алфавитни бир этерге керекди, ызы бла уа орфография жорукъланы. Ол заманда бизни дерс китапларыбызда къарачай-малкъар тил деп жазыллыкъдыла. Алай этерге онг барды. Адамлны ыразылыкъларындан да бек ол чурумну къурутур ючюн эки республикада да таматалыкъ этген адамла, оноу этип, комиссияла айырып, бир оюмда тохташсала болуп къаллыкъды. Сёз ючюн, бизде парламентни таматасы, (таулулада андан уллу таматасы жокъду) Къарачайда уа правительствону таматасы бирге келишип эталлыкъдыла&quot; - дегенди<strong> Гузеланы Жамал.<br /></strong> <br />
			<i>24.04.2010 15:37:52, мираж.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125722/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125722/</guid>
			<pubDate>Sat, 24 Apr 2010 12:37:52 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125721/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			<strong>Халкъыбыз Азиядан къайытхан джыллада Алийланы Умар джарашдыргъан дерс китабла джюрюй эдиле Къарачайда, Малкъарда да. Артда Малкъарда ол дерс китабланы ?харам? этиб, къарачай-малкъар дерс китабланы орнуна, малкъар дерс китабла, къарачай дерс китабла чыгъарылыб башлагъандыла. Кимни буйругъу бла, не магъана бла этилгенди алай? </strong><br /><br />Кертисин айтайым, бу соруугъа тынгылы жууап тапмагъанма, сылтауу биринчи сорууда ачыкъланады деп алай ангылатхандыла. <img src="http://www.elbrusoid.org/phorum/img/smilies/bk.gif" alt="" title="" /> <br />
			<i>24.04.2010 15:37:09, мираж.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125721/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125721/</guid>
			<pubDate>Sat, 24 Apr 2010 12:37:09 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125720/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			<em>Энди соруулагъа да жууапларын жазайым: </em><br /><br /><strong>Алайгъа келлик таулу алимлеге, джазыучулагъа - барына да бир талай сорууум барды: къарачай тил бла малкъар тил эки башха тилмидиле, огъесе бир тилмидиле? Бир тил эсе, китаблада (дерс китаблада да!) &quot;малкъар тил&quot; ? &quot;къарачай тил&quot; деб, нек джазылады? </strong><br /><br />Дерс китапланы бизде малкъар тил деп, Къарачайда уа къарачай тил деп жазылгъаныны сылтауу ? анда-мында да окъуу бла билим минестерство башха болгъаны себеплиди. Ол дегенлигим, бизни &quot;минестерство образования и науки&quot; дегенибиз оноу эталмайды, къарачай-малкъар китап деп зарфа иймейди. Къабартылада да иш алайды, къабарты-черкес тил деп жазаргъа жарамайды. Ала да бизни кибик, къарачай-малкъар тилча къабарты-черкесс дерс китапла чыгъарлыкъ эдиле. Административно юлешиниуге кёре болгъанды аны сылтауу. Башха республикалада жашагъанларыбыз бла байламлыды ол. Илму ишлени жагъанда уа биз алай жазабыз ? къарачай-малкъар деп. <br />Къарачай-малкъар тил деп алай чыгъарыргъа бир зат себеплик этерик эди. Алфавитни, орфографиябызны бирге келишдирирге керекди, ма ол заманда болукъ тюйюл эди аллай проблемабыз&quot;- дегенди <strong>Гузеланы Жамал (филология илмуланы доктору, профессор).</strong> <br />
			<i>24.04.2010 15:36:12, мираж.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125720/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125720/</guid>
			<pubDate>Sat, 24 Apr 2010 12:36:12 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125719/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			erkin <br />Эльбрусоид  # Дата: 19 Мар 2010 06:29 <br /><br /><strong>мираж</strong><br /><br />Сабийлени бег иги куандыргансыз. Етген ишлеригизни кёрюб алгышлайма барыгызныда .<br /><br />Бу заманда миллетибизге ем керекли иш ана тилин билип, ана тилинде сёлешмекликди. Аны ючюнге 19 Мартта етеригигиз Форумга адамланы чакыра туруб &quot;Етген ишинги кой да кел!&quot; -деб айтсагыз да боллук еди. Алайга келлик илму иш бла кюрешген юстазлага ем да келген халкга, Тюркийадан салам береме.<br /><br />...<br /><br />Унескону репортларына караб, мен кёзюмю коркутмайма. Нек десенг, Тюрк Тилни Тамыры бег теренди, тамыры теренге барган бу терекге, бир уллу от тюшмегенден сонра аны джашаууу аллына баррыкды. Бизни ана тилибиз ол терекни бир бутагыды, бутагын кой есенг ёзеги огунады. Нег дегенге:<br /><br />Дюнийада билингген ем есги маданийат Сюмер Маданийатыды (джиуилизатион). Мундан 5500 джыл алга Сюмерлиле :<br /><br />ешикге - ешик <br />жауга - жау/джау <br />егечге - егеч <br />ерге - ер <br />кызга - кыз <br />кушха - куш <br />уатха - уат <br />жарыкга - жарык/джарык <br />жазга - жаз/джаз <br />жюнге - жюн/джюн<br />жолга - жол/джол<br />жырга - жыр/джыр<br />жарымга - жарым/джарым<br />Чолпанга - Чолпан<br />чибингге - чибин <br />кадауга - кадау<br />канга - кан<br />сангга - сан<br />бузга - буз<br />юзер ючюн - юз (джыджымны юз)<br />сюзерге - сюз (сютню сюз)<br />сенге да -сен<br /><br />-деб айтхалары бизге ес джыйдырырчады. Бу сёзлеча 168 сёз бугюн да джюрютюледи.<br /><br />Дюнийа кюнгге бурулуб айланганыча, Аллах айтса бу сёзле да бизни аузубузда кыйаматха дери джашар, ахыр дюнйабызда да, ол бизни ерттегили сыйлы - ата-аналарыбызга Джаннетде тюбер, ала бла да, ана тилде сёлеширбиз.<br /><br />Аллах&#039;ны джаратмаклыгы юсюнден айтуу, ем да, УНУХ Туфан&#039;ны юсюнден айтуу биринчи болуб Сюмерлиледен чыкганды. Туфанны юсюнден биринчи Сюмерлиле айта есе, сора, Аллах&#039;ны сууга кёмюб ёлтюрмей джашатганы кауум бла Сюмерлилени бир байламлыгы болурга керек еди. Сюмерлиле бла да бизни Тил байламлыгыбыз, ёргеде берилген юлгюледен бег таб анггылашылады. 5500 джылдан бери бу байламлык, ендиге дери нег тас болмай калганды!? - Тамыры терен болганы ючюн.<br /><br />Сюмерлилени таурухларын (Туфан) биз бугюн Хз.Муссаны колу бла Теураттан, Хз.Иссаны колу бла Инджилден, Хз.Мухамматны колу бла да Кур-ан&#039;дан (УНУХ Туфаны) окуй келиб, Сюмерлилени бу таурухун, таурухдан озуб керти болганын англайбыз.<br /><br />Менгге кёре Сюмерлиле джашауларыны ал сюреминде Аллах&#039;ны бирлигин билген кауум еди. Джюзле бла мингле бла джыл ётюб барганда, шайтан да шайтанлыгын ете келиб, тинлерин бузганды, миллетликлерин да заман бла тюрлендиргенди. Аны ючюн Чууут (Йахудилик) Дин, ызы бла Хыристийан Дин, аны да бузганларында, ахырсы бла Муслиман Дин келгенди. Барыда Аллахны катында Ислам Дингге саналады.<br /><br />Сорууум (тилегим):<br />Тил бла кюрешген илмучу билим адамларыбыз, Тилибизни Тарихи юсюнден ортак бир билдириюу етерле ми? 5500 джыл алга Сюмерледен башлаб, кюнюбюзден 1000 джыл алга Кашгарлы Махмут&#039;ну, араб харфле бла джазыб, атына &quot;Диуан-ы Люгат-ит Тюрк&quot; деб атаганы, Тюркче Сёзлюкден да юлгюле келтириб.<br /><br />...<br /><br />Кашгарлы Махмут (1008-1105) ат сыртында&#92; тюрк кауумлу миллетлени айланыб, Тюрк Ауузлары (Аксентлери) Сёзлюгюн джазганды. 1000 джыл алга айтылган бир талай сёз бугюн бизни тилибизге ушаб турады.<br /><br />Джангыз бу сёзлюк иги тинтилиб бошамаганды. Тил билимчиле бир-бир сёзлени маганаларын, не билалмагандан, не да излеб табалмагандан, алай болса былай боллукду, былай болса алай боллукду деб ойумла келтиредиле. Сёзлюкге карай келеме бир сёзню, алимни бири, енг алга &quot;териш-ти&quot; деб окуганды, андан сонрагы алим есе аны терс болганын, ол сёзню &quot;тепрешди&quot; деб окурга керек болганын айтыб, ол да &quot;тепрешди&quot; деб басмалаганды (Бесим Аталай, 1943).<br /><br />Текноложиден хайырланыб, быллай сёзлени маганаларын тюз орнуна тохтатыр ючюн, сёзлюк интернетге салынганды, билген адамланы ойумун алырга излейбиз деб да айтхандыла.<br /><br />Сёз ючюн: &quot;Тамга&quot; (tamga) деб кирсек ма былайы чыгады:<br /><a href="http://www.tdkterim.gov.tr/dlt/sozluk/?kelime=tamg" target="_blank" rel="nofollow">http://www.tdkterim.gov.tr/dlt/sozluk/?kelime=tamg </a> a&amp;kategori=dltbul&amp;hng=ltn&amp;ayn=bas<br />...<br /><br />Былайга уа &quot;книга&quot; (kinga) деб кирсегиз, Тюрк Тилли миллетлени ол сёзню каллай тюрлендириб айтханлары бериледи. Карачай-Малкар Тил, бир тил болганын дюнийага билдирсек, аны бла да бу сайтда кеси орнун алса нечик иги болур еди.<br /><br /><a href="http://www.tdk.org.tr/lehceler/Default.aspx" target="_blank" rel="nofollow">http://www.tdk.org.tr/lehceler/Default.aspx</a> <br />(ТЮРК ЛЕХЧЕЛЕРИ СЁЗЛЮ&#286;Ю - Тюрк Аузланы Сёзлюгю)<br /><br />...<br /><br />ТЮРК ТИЛИ: ДЮНИЙА ТИЛИ - джазуудан бир еки джер бериб бошайма: <br /><br />Проф. Др. Шюкрю Хал&#251;к Акалын<br />Тюрк Дил Куруму Башканы (Тюрк Тил Офис&#039;ни Таматадасы)<br /><br /><br />Уллу Атлас Тенгизден, Кытайны ичлерине дери 220 милйон Тюрк Тилли Адам: <br /><br />1-бир <br />2-ики<br />3-юч<br />4-дёрт/тёрт<br />5-беш<br />6-алты<br />7-йеди/йедди/джети<br />8-секиз/сегиз<br />9-докуз/токуз<br />10-он<br /><br />-деб санайды.<br /><br />Дюнийада ем кёб сёлешилген тиллени тизиминде Тюрк Тил 5.нчи орунну алады:<br /><br /><br />1-Чиндже 1.300.000.000 Сегиз аузлары бла бирге<br />2-Ингилиздже 427.000.000<br />3-Испанйолджа 266.000.000<br />4-Хинт Тили (Индиан) 260.000.000 Битеу аузлары ем Урду Тил бла бирге<br />5-Тюрк Тили 220.000.000 Битеу аузлары бла бирге<br />6-Арапча 181.000.000 Битеу аузлары бла бирге <br />7-Портекиздже 165.000.000<br />8-Бенгалдже 162.000.000<br />9-Русча 158.000.000<br />10-Жапонджа 124.000.000<br />11-Алманджа 121.000.000<br />12-Франсызджа 116.000.000<br /><br /><a href="http://www.tdk.org.tr/TR/dosyalar/Turk%20Dili%20Du" target="_blank" rel="nofollow">http://www.tdk.org.tr/TR/dosyalar/Turk%20Dili%20Du </a> nya%20Dili.pdf <br />
			<i>24.04.2010 15:33:51, мираж.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125719/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125719/</guid>
			<pubDate>Sat, 24 Apr 2010 12:33:51 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125718/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			Sabr <br />Эльбрусоид # Дата: 14 Мар 2010 22:28 <br /><br /><strong>мираж</strong><br />Кимлени чакъырлыгъыгъызны кесигиз билесиз. Алай а, ол джыйылыугъа Бегийланы Абдуллах, Ёлмезланы Мурадин, Джуртубайланы Махди, Табакъсойланы Мухтар келселе, иги болур эди деб келеди кёлюме. Дагъыда мадар бар эсе, дерс китабланы хазырлаучу авторланы да бир чакъырыгъыз.<br /><br />Биз бир халкъ эсек, тилибиз да бир эсе, тилге юретген дерс китабла да бир болургъа керекдиле. Бюгюннгю заманда Халкъны бирлиги алфавитден, дерс китабладан башланады. Бу проблема айтыла-айтыла турса, бир кюн бир къууанырча да болурбуз. Иннет бир болса, иш тынмай къаллыкъ тюлдю. <br />
			<i>24.04.2010 15:31:44, мираж.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125718/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125718/</guid>
			<pubDate>Sat, 24 Apr 2010 12:31:44 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125717/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			<strong>Форумдан соруула:</strong> <img src="http://www.elbrusoid.org/phorum/img/smilies/preved.gif" alt="" title="" /><br />Sabr <br />Эльбрусоид # Дата: 14 Мар 2010 01:25 <br /><br /><strong>мираж</strong><br /><br />Алайгъа келлик таулу алимлеге, джазыучулагъа - барына да бир талай сорууум барды: къарачай тил бла малкъар тил эки башха тилмидиле, огъесе бир тилмидиле? Бир тил эсе, китаблада (дерс китаблада да!) &quot;малкъар тил&quot; деб, нек джазылады?<br /><br />&quot;Бёлюннгенни бёрю ашар&quot; дейдиле. Кимди бизни тилибизни эки бёлген? Республиканы башчыларымы, огъесе, кесибизми? Алгъын &quot;Минги Тау&quot; журналда &quot;къарачай-малкъар тилде чыгъады&quot; деб джазыла эди. Энди &quot;къарачай&quot; дегенин кетериб, &quot;малкъар тилде&quot; деб джазылады. Къайсы патчахны ууу джетиб этилгенди алай?<br /><br />Халкъыбыз Азиядан къайытхан джыллада Алийланы Умар джарашдыргъан дерс китабла джюрюй эдиле Къарачайда, Малкъарда да. Артда Малкъарда ол дерс китабланы &quot;харам&quot; этиб, къарачай-малкъар дерс китабланы орнуна, малкъар дерс китабла чыгъарылыб башлагъандыла. Кимни буйругъу бла, не магъана бла этилгенди алай?<br /><br />Энди малкъар алимле, къаламчыла Къарачайда, Малкъарда да бир дерс китабла бла окъурча этиуге не дейдиле? Бир халкъыбыз экиге айырылыб тургъаныны юсюне, тилибиз да экиге юлешиннгенден юлешине, айырыла барса, ахыры къалай болур?<br /><br />&quot;Къалгъан ишге къар джауады&quot; дейдиле. Бюгюн этилмесе, тамбла кеч болуб да къалыр. Джыйылыугъа алим, джазыучу къауумну асламыракъ джыйыб, бу проблемагъа бир оноу этилсе иги боллукъ эди. Къарачайда &quot;Девушка гор&quot; да бардыргъанды быллай джыйылыуланы. Энди джыйылыугъа къарачай-малкъар тил алимлени бирге джыйыб, бир-бири бетине бир къараталсагъыз - иш орнундан тебер. <br /><br />Иги джора да игиди. Аллах муратыгъызны берсин! <br />
			<i>24.04.2010 15:30:54, мираж.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125717/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125717/</guid>
			<pubDate>Sat, 24 Apr 2010 12:30:54 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125716/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			Жюрегим бек къыйналгъан не затды десегиз ? ол сабий садлагъа барсанг бизни тилибиз окъулмагъаныды. Не себепден окъулмайды? Ана-ата сюймейдиле мени сабийим ана тилин окъусун деп. Сабий садтан башланыргъа керекди ол жарсыуну къурутуу. <br />Биринчи классда устазны аллына келсе тилин къайры билип келликдиле аллай сабийле. Мен ата-аналаны да не ючюн терслейме? Сабий юйюнде сёлеширге керекди, кесини тилинден къачхан ата-ананы сабий тилин, миллетин сюерик тюйюлдю. Андан башланады хар неда, бир бири бла байламлы болуп. <br />Ёсе келген тёлюге, ол тыш къыралны тилин билдирирге сюйген ата-анагъа да айтыргъым олду - барыбыз да бирге къаты болайык.  Бюгюннгю жашауну излемлерине кёре да амал излерге кюрешебиз, иги муратларыбыз аллыбыздады. <br />
			<i>24.04.2010 15:29:13, мираж.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125716/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125716/</guid>
			<pubDate>Sat, 24 Apr 2010 12:29:13 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125715/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			Аны ол жарсыуларына Байзуллаланы Лариса аллай жууап этгенди: <br />&quot;Устазланы, тилибизни иги билген адамланы болушлукълары бла да къошуп экспертный комиссия къурашдыргъанбыз. Анда китаплыны сюзген, тинтген да этебиз. Шауаланы Аминатха бек сау болсун дерге керекбиз, нек дегенде, аны башламчылыгъы бла ол иш къуралгъанды. Сизни къууандырыргъа болллукъма, шахар школлагъа деп сентябрь айда русскоязычный группалагъа программала аллыкъсыз къолларыгъызгъа, китаплада чыгъарыкъдыла, ол китаплагъа кёре дефтерле да хазырланылгъандыла. Быйылгъа дери бу иш болмагъанн эсе да, мындан ары тюрлениуле иги жанына боллукъдула. <br />Таулума деп миллет сезими болгъан адам тилин, адетин-намысын сакъланыуунда да къошумчулукъ хар заманда да этгенди. <br />
			<i>24.04.2010 15:28:50, мираж.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125715/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125715/</guid>
			<pubDate>Sat, 24 Apr 2010 12:28:50 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125714/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			<img src="http://content.foto.mail.ru/mail/elbrusoid_2009/_myphoto/i-179.jpg" alt="" title="" /><br />Байдаланы Саният эки жыйырма бла онбешинчи жыл ишлейди школда, ол да аллай жарсыуларын айтханды:<br />&quot;Шахардагъы школланы программалары башха болгъаны себепли, болгъан китапла бизге келишмейдиле. Ана тил дерслени сагъат саны да жылдан жылгъа азайып барады. Эки сагъатны кёзюне биз болгъан материалы бералмайбыз. Не затды  4 сагъат? Эки сагъат ана тил, эки сагъат а адабият. Тапсыз, ангылашынмаъан жерлери кёпдю.  Мен ангыламагъанны сабий а къалай ангыласын?&quot; <br />
			<i>24.04.2010 15:28:12, мираж.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125714/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125714/</guid>
			<pubDate>Sat, 24 Apr 2010 12:28:12 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
		<item>
			<title>&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</title>
			<description><![CDATA[<b><a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125713/">&quot;Бусагъатдагъы къарачай-малкъар тилни проблемалары&quot;</a></b> в форуме <a href="http://www.elbrusoid.org/forum/archive/forum133/">- ЗФ - Ана тилибизде</a>. <br />
			Тилибиз керти да байды, дунияда болмагъанча. Биз аны билирге керекбиз, уллу кёллю болмай сюерге, багъаларгъа керекбиз.  Бизни иги жазыучуларыбыз бардыла, бир-эки китапны окъугъуз. Иш этип билмеген сёзлеригизни билликсиз, сора ала бла къалай хайырланыргъа керек боллугъуна юйренириксиз. <br />Хар ким бусагъатда кеси башы къайгъылыды, кесибиз болмасакъ киши къайгъырыкъ тюйюлдю. Ана тилин сюерча сабий ол миллет адамыма мен дерге керекди кеси кесине&quot;. <img src="http://www.elbrusoid.org/phorum/img/smilies/preved.gif" alt="" title="" /> <br />
			<i>24.04.2010 15:27:38, мираж.</i>]]></description>
			<link>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125713/</link>
			<guid>http://www.elbrusoid.org/forum/archive/messages/forum133/topic15197/message1125713/</guid>
			<pubDate>Sat, 24 Apr 2010 12:27:38 +0000</pubDate>
			<category>- ЗФ - Ана тилибизде</category>
		</item>
	</channel>
</rss>
