Расширенный поиск
30 Мая  2026 года
Логин: Регистрация
Пароль: Забыли пароль?
  • Джаным-тиним – окъуу, билим.
  • Тенги кёбню джау алмаз, акъылы кёбню дау алмаз.
  • Сабийни джумушха джибер да, ызындан бар.
  • Мухар, кеси тойса да, кёзю тоймаз.
  • Аш берме да, къаш бер.
  • Джашны джигитлиги сорулур, къызны джигерлиги сорулур.
  • Айран тёгюлсе, джугъусу къалыр.
  • Чакъырылмагъан джерге барма, чакъырылгъан джерден къалма.
  • Къарын къуру болса, джюрек уру болур.
  • Ушамагъан – джукъмаз.
  • Дууулдаса – бал чибин, къонса – къара чибин.
  • Адам боллукъ, атламындан белгили болур.
  • Туз, гырджын аша, тюзлюк бла джаша.
  • Билеги кючлю, бирни джыгъар, билими кючлю, мингни джыгъар.
  • Артына баргъанны, къатына барма.
  • Къарыусузгъа кюлме, онгсузгъа тийме.
  • Эр абынмай, эл танымаз.
  • Татлы сёз – балдан татлы.
  • Айтхан – тынч, этген – къыйын.
  • Бети – къучакълар, джюреги – бычакълар.
  • Кёб ашасанг, татыуу чыкъмаз, кёб сёлешсенг, магъанасы чыкъмаз.
  • Джангызны оту джарыкъ джанмаз!
  • Джылыгъа джылан илешир.
  • Таукел къуру къалмаз.
  • Агъач халкъгъа алтынды, иссиликге салкъынды.
  • Адамны сабийин сюйген джюреги, бычакъча, джитиди.
  • Ашхы тенг джолгъа салыр, аман тенг джолдан тайдырыр.
  • Къарт бла баш аша, джаш бла аякъ аша.
  • Джангыз торгъай джырламаз.
  • Тёзгеннге, джабылгъан эшик ачылыр.
  • Акъыллы – эл иеси, тели – эл баласы.
  • Билимден уллу байлыкъ джокъду.
  • Атынг аманнга чыкъгъандан эсе, джанынг тамагъынгдан чыкъсын.
  • Биреу ашаб къутулур, биреу джалаб тутулур.
  • Уруну арты – къуру.
  • Ашын ашагъанынгы, башын да сыйла.
  • Ачлыкъда тары гырджын халыуадан татлы.
  • Этни бети бла шорпасы.
  • Чабар ат – джетген къыз.
  • Кёб къычыргъандан – къоркъма, тынч олтургъандан – къоркъ.
  • Тешик этген тынчды, аны джамагъан къыйынды.
  • Тас болгъан бычакъны сабы – алтын.
  • Ашарыкъда сайлагъаннга – чий гырджын.
  • Ишге юренсин къоллары, халкъ бла болсун джоллары.
  • Тюз сёз баргъан сууну тыяр.
  • Байны къызы баймакъ болса да, юйде къалмаз!
  • Мухарны эси – ашарыкъда.
  • Ата – баланы уясы.
  • Арыгъан къош чамчы болур.
  • Адамны сыфатына къарама, сёзюне къара.
Страницы: Пред. 1 2 3 След.
"Ёзден адет" этический кодекс Карачаево-Балкарского народа., Эльба-Нальчик. Хош келигиз!
 
«Ёзден адет» деген проектибизни кезиулю дерсин бардыргъанбыз аны бла сизни шагъырей этейик. Бюгюн биз къадар, ниет, насып деген бёлюмлеге къарагъанбыз эм ушакъ этгенбиз.

Эм биринчи Ёзден адет, Ёзден деп неге айтханыбызны эсибизге тюшюргенбиз. Ёзден адет – Алан (къарачай-малкъар) халкъыбызны ёмюрледен келген, къан бла синген намысы, сыйы, адет-тёреси, алагъа кёре къалай жашаргъа керегин юйретеди.
Ёзден деген намыслы, адепли, ариу ниетли, огъурлу, уллуну къачын кёрген адамгъа айтадыла.
Бизни жашауубузда къадаргъа бек уллу магъана бериледи.
Къадар деп адамны жашау жолуна айтабыз. Аллахдан келген, буюрулгъан, алгъадан белгиленнген жашау болум, буйрукъ. Аллах буйурулгъандан бир киши озмайды деп айтадыла халкъыбызда.
Жаш тёлю нарт сёзлени айтхандыла юлгюге:

- Адамдан къадар кючлю,
Къадардан ийман кючлю.

- Аллах-утала адамгъа: «Сен мадар этсенг,
Мен къадар этерме» - дейди.


 
Ушагъыбызны андан ары ниетни юсюнден бардырдыкъ. Хар адамны жюрегингде болгъан умутлагъа ниет деп айтыргъа боллукъду.(Намерение, помысел). Ниет адамны халисин ачыкълайды, башха тюрлю айтсакъ а – адамны ниетин аны халындан англаргъа боллукъду.



«Ниети тазаны - иши ахшы» «Эльбрусоидну» ниет магъанасын ачыкълагъан жоругъун айтып, аны терен магъанасын тинтдик.



Халкъны ниет байлыгъы деген не магъананы тутады? Бу соруугъа сабийле бизни закий, бек акъыллы адамыбызны Мёчюланы Кязимни юлгюге келтиргендиле.
«Окъуу ишде артха къалма, Жюрекге терс ниет алма». – Мёчюланы Кязим.
«Мени ниетим, бу ётмек кибик, таза болгъанлай къалсын мен ёлгенде да». – Къулийланы Къайсын.


Нарт сёзлени айтып. Аланы магъаналарын къалай англагъанларын жашла бла къызла бир бирге оюмларын билдирдиле.
 
Сёз сёзню айтдырады деп, быллай соруулагъа да жеттик:
- Нарт сёз деп биз къаллай сёзлеге айтабыз?
- Бизге нарт сёзле неге керекдиле?
Нарт сёзле – бизни ата-бабаларыбыздан келген терен магъаналы сёзледиле. Кеслерини жашауларында кёрген, сынагъан затланы бизге ауздан-ауузгъа ётдюре, бюгюнге дери жетдиргендиле.

- Ауздан-аузгъа деп нек айтылады?
Эртде заманда хазна окъуй, жаза билген болмагъанды. Ныгъышлада, юйюрледе, жыйылыулада бир-бирге билген хапарларын айтып ауздан-аузгъа ёмюрледен ётдюргендиле.



Жаш тёлю Ёзден адетни иги билгенине ёхтемлене, андан ары бардырдыкъ ушагъыбызны. Хар адам кесини жашауунда насыплы болургъа излейди. Кесине, башхалагъа да Аллахдан насып излейди адам баласы.
Хар излеми да толгъан жашау - насып.
Бизни терен магъаналы нарт сёзюбюз аны бек терен ачыкълайды.


"Намыс болмагъан жерде – Насып да болмаз".
Адам насыплы болургъа излей эсе, намысын сакъларгъа керекди.

Жашаудан, тарихибизден юлгюле келтирип кёп затны магъанасын ачыкъладыкъ. Заман да терк ётюп кетди. Тауусулмагъан насыпны Аллах барыбызгъа да буюрсун.
 
было очень интересно и любознательно,сау болугъуз :гоккачыкъ: :alamat: ждем продолжения :усипуси:
 
Энди менд бир кесекчик жазайым) Тауча жазаргъа биркесек къыйынракъ болуп къалды нек эседа, алай, мында тауча жазмай жазарыкъ болмаз дейме)
Ёзден адетни китабын мен Эльбада тилеп, юйге окъургъа алгъанма, игиракъ билирча, танышхан этерча, биттеу анда жазылгъан затла бла. Кертисин айтханда, ма, биз ол кюн жыйылгъанда да айтылгъанеди ол. Ненча кере ачып окъусанг да сен ол китапны, хар заманда кесинге бир жангы зат ачаса. Андагъы болгъан хар нарт сёзню да тюрлю тюрлю жанындан ангыларгъа боллукьду, не кёп сагъыш этсенг да, аллай бир тюрлю тюрлю сагъыш келип турукъду эсинге.
Мен сизге айтыргъа сюйгеним, юйде кесинг олтуруп окъугъан да бек игиди, алай, ма былай жыйылып барыбызда бирге, олтуруп, окъуп, кесибизни сагъышларыбызны эм кесибизни хар бир затны да къалай ангылагъаныбызны бир бирге айтып, хапар айтсах, ол андан да аламат болады.


Былай ушакъ эте, окъугъанны кёп иги жаны барды.
Биринчиден, кесинги эсинге келмеген сагъышланы, эм ангылауланы эшитирге боллукъду.
Экинчиден, кесинг бир затны ангыламай къалгъан зат болса, хапар айта, сорургъа да боллукъду, эм тынгыларгъа бирсилени сагъышларына, андан сора ангылап, кесинг да тюрлю тюрлю жанындан сагъыш этип башлайса.
Ючюнчюден, кертисин айтсан, былай, кесинг да ангыламай тругъанлай, сени бла бирге олтургъан адамланы игиракъ танып башлайса. Сеийр зат) Сагъыш этеседа, ма была сени нёгерлеринг, шуёхларынг, сен аланы билесе, алай, биз хар кюнден да олтуруп быллай терен затланы юсюнден хапар айтмайбызда?) Ол да бек аламатды) :alamat:


Бу жыйылуубузда, Азинат кеси да айтды, не затланы юсюнден хапар айтъаныбызны, къайтарып турмайым) Мен бек жаратханма бизни тюбешиубюзню. Кесим жаратхан, эм эсимде къояргъа сюйген бир къауум затны да жаздым, кесиме тас этип, унутп къоймазча) Алай болмай а?) Бек сюйюп олтурдум, тынгыладым, кесим да бир къауум кере сагъышларымы айтдым, ангыламагъанымы ангылагъанма, кёп керекли зат билдим)


(ма бек эс бёлюб тынгылайма) :oops:
Энта былай жыйыла жыйыла турурча бек сюеригем) Сау болугъуз быллай аламат дерсни ётдюргенигиз ючюн))) :гоккачыкъ:

P.s. халатларым да, бир кёп болурла, кечерсиз мени) Школ замандан бери жазмагъанма мен быллай бир тауча :oops:
 
Цитата
Заблудшая душа пишет:

Энта былай жыйыла жыйыла турурча бек сюеригем) Сау болугъуз быллай аламат дерсни ётдюргенигиз ючюн)))

P.s. халатларым да, бир кёп болурла, кечерсиз мени) Школ замандан бери жазмагъанма мен быллай бир тауча.
Аламат жазгъанса Амина :гоккачыкъ: сау бол.
 
Аламат хапар :браво: Тамбла 6 октябрьде Тебердада "Ёзден адет" деген форум кесини ишин башлайды. :alamat: Ары бизни филиалыбыздан жаш тёлюбюзню бир къаууму да барлыкъды :лечу: Юч кюнню ичинде кёп тюрлю эришиуле, дерсле боллукъдула. :дайпять:

Программа Форума:
06.11.2015Заезд участников.
15:00 – обед
17:00 – 19:00 - Интеллектуально-развлекательная игра «Что? Где? Когда?» между участниками Форума.
19:00 – 20:00 – Ужин
21:00 – Алан той
07.11.2015
08:00 – 09:00 – завтрак
10:00 – Семинар «История возникновения стрелкового оружия на Кавказе»
11:00 – Мастер-класс по стрельбе из лука
13:00 – 14:00 – обед
14:30 – Торжественная часть форума
15:00 – Финал конкурса «Ёзден адет»
17:00 – Лекция «Ёзден адет»
18:00 – 19:30 – ужин
20:00 – Алан той
08.11.2015
08:00 – 09:00 – завтрак
10:00 – Исламская викторина
12:00 – 13:00 – обед
14:00 - Подведение итогов. Награждение победителей. Той. Отъезд участников
16:00 – субботник на территории озера Къара кёл, в рамках проекта #СтопХлам
 
Нальчикден Тебердагъа бюгюн он адам форумгъа къатышыргъа кетгенди! Аллах онг берсин!



 
asiandria,
Къууанч бла къайтыгъыз! Къайсы офисден да сизге бек ышанама суратла жаны бла.))))))))
Сен да Къарачайдаса сора?))))
 
MiLedi, cау бол! угъай, мен Нальчикде къалгъанма :)
 
 
Цитата

Azi Te пишет:
21:00 – Алан той

Цитата

Azi Te пишет:
14:30 – Торжественная часть форума
15:00 – Финал конкурса «Ёзден адет»

Алан тойдан да жокъ хапар, эришиулени юсюнден да сёз айтылмайды(((((
В основной теме молчание. Видимо в Карачае интернета нет)))))
 
Бюгюн Тебердада садакъ атыуну юсюнден Джамал Махтибеков тынгылы ушакъ бардыргъанды.



Жаягъа бау тартылып, энчи окъланы атар ючюн ишленнген эрттегили сауут.
 


Жаш тёлю сюйюп тынгылайды, алай садакъ атып эриширге умут этгенлери уа белгилиди :гыы: :тсс:
15.jpg (114.68 КБ)
 
Салам Алейкум ))) Вот и прошел наш долгожданный Ёзден Адет :) :)

С прибытием в Теберду первым делом заселили 8-)







позже, к вечеру нас ждала игра " Что? где? когда?"




ну и как же без танцев :)








Лучше гор могут быть только горы...

Следующий день начался с зарядки








Мастер-класс по стрельбе из лука









къачыгъыз жамауат :lol:








и вооот Финал конкурса «Ёзден адет»



[img]http://www.elbrusoid.org/bitrix/components/bitrix/forum.interface/show_file.php?fid=214345&width=500&height=500[/img]










[img]http://www.elbrusoid.org/bitrix/components/bitrix/forum.interface/show_file.php?fid=214343&width=500&height=500[/img]














[img]http://www.elbrusoid.org/bitrix/components/bitrix/forum.interface/show_file.php?fid=214356&width=500&height=500[/img]


[img]http://www.elbrusoid.org/bitrix/components/bitrix/forum.interface/show_file.php?fid=214355&width=500&height=500[/img]


[img]http://www.elbrusoid.org/bitrix/components/bitrix/forum.interface/show_file.php?fid=214354&width=500&height=500[/img]


[img]http://www.elbrusoid.org/bitrix/components/bitrix/forum.interface/show_file.php?fid=214357&width=500&height=500[/img]









Нравственно-патриотический форум прошел на высоте каждый из нас показал на что, способен и что, знает .
Каждый из нас должен знать этику, традиции и обычаи которые передаются нам из поколения в поколение .
За эти три дня я узнали много нового и интересного) Большое всем организатором этого форума.
 
Сижу в офисе Эльба-Нальчик... Смотрю фото и ною, ну почему я такая невезучая на поездки :тук: Такие фотки живые, природа прекрасная такая... Наши активисты такие красивые все....Но особенно умиляюсь с Разият. Кода, она такая Кода :нулаадно:


 
эх мда они еще и в Домбае были
 
Мен ангыламагъан бир зат: жыйынладан къайсы хорлады? )))
"Къадарны этегинде...","Сени ючюн"...(с)
 
Къара чачлы,победила дружба)))
 
Салам алейкум, вот и прошел Нравственно-патриотический форум карачаево-балкарской молодежи "Ёзден адет",который проходил в турбазе в Теберде, где были собраны активисты со всех филиалов "Эльбрусоида".


[img]http://www.elbrusoid.org/bitrix/components/bitrix/forum.interface/show_file.php?fid=214376&width=500&height=500[/img]

 
Хотелось бы отметить красоту природы
 
 
 
Благодаря форуму я познакомился с интересными людьми . Эти три дня пролетели очень быстро,и за это время я узнал много интересного и нового . По чаще бы устраивать подобные форумы .
 
Поверим наслово участникам форума, что все было клево, но почему о форуме ничего нет в республиканских СМИ?
Вообще, газета Къарачай о чем пишет? или День республики? Теберда уже не входит в Крачачаево-Черкесию? или Ёзден адет кодекс какого-нибудь другого народа?
 
Цитата
ПантеРРа пишет:
Поверим наслово участникам форума, что все было клево, но почему о форуме ничего нет в республиканских СМИ?
Вообще, газета Къарачай о чем пишет? или День республики? Теберда уже не входит в Крачачаево-Черкесию? или Ёзден адет кодекс какого-нибудь другого народа?
Почему не пишет все есть в соц сетях и на телевидении все доступно показали так что не вижу ни какой проблемы в этом а газеты я думаю тоже напишут
 
 
Загрузка плеера
 
romantik, Аламат видео!!! :alamat:
 
asiandria, сау бол)))
 
Статья в газете "Заман" о нравственно-патриотическом форуме карачаево-балкарской молодёжи "Ёзден адет" прошедшем с 6 по 8 ноября в КЧР.







ссылка на статью: http://www.zamankbr.ru/node/2330
 
Цитата
Azi Te пишет:
«Ёзден адет» деген проектибизни кезиулю дерсин бардыргъанбыз аны бла сизни шагъырей этейик. Бюгюн биз къадар, ниет, насып деген бёлюмлеге къарагъанбыз эм ушакъ этгенбиз.
Эм биринчи Ёзден адет, Ёзден деп неге айтханыбызны эсибизге тюшюргенбиз. Ёзден адет – Алан (къарачай-малкъар) халкъыбызны ёмюрледен келген, къан бла синген намысы, сыйы, адет-тёреси, алагъа кёре къалай жашаргъа керегин юйретеди. Ёзден деген намыслы, адепли, ариу ниетли, огъурлу, уллуну къачын кёрген адамгъа айтадыла. Бизни жашауубузда къадаргъа бек уллу магъана бериледи. Къадар деп адамны жашау жолуна айтабыз. Аллахдан келген, буюрулгъан, алгъадан белгиленнген жашау болум, буйрукъ. Аллах буйурулгъандан бир киши озмайды деп айтадыла халкъыбызда. Жаш тёлю нарт сёзлени айтхандыла юлгюге:
- Адамдан къадар кючлю,
Къадардан ийман кючлю.

- Аллах-утала адамгъа: «Сен мадар этсенг,
Мен къадар этерме» - дейди.

Аллах онг берсин, машалла, керти джумушну этесиз !!!

Сапар Ёзден.
Тырныауз.
Страницы: Пред. 1 2 3 След.
Читают тему (гостей: 1)

Форум  Мобильный | Стационарный