Кеси аллына бир затла чыгъыб къалалла

ШАТ,

lichkag`a djazdim:куку:

Джазгъанынг къалайгъа эсе да букъгъанды, табмайма.
О хо, бар эсе табылыр..


* * *
50

Хапарны билемисе тюзюн?
Джырчыда боламыды насыб?
Сен аны кёргенмисе кючюн,
Тёгерек болгъан кюнде джазыкъ.

Сен аны кёргенмисе бетин,
Башласа джазыб кечегиде?
Ол джерден алыб кетиб кесин
Айланад кёкню теренинде.

Сен аны таныймыса керти?
Мундан тюлдю не зат да анда.
Хар неден береди ол белги,
Сезалсанг аны заманында.

24.03.02.

Джашау иги затды, артыкъсыз да джазгъыда...

"

ШАТ
Эльбрусоид
Сообщений: 152
#1388Это нравится:0Да/0Нет 29.05.2012 13:47:07


08

Керексиз сагъыш эте, къурадым джашау.
Къурадым энчи джашау,
Анга минг махтау.

Кирлиге, кирлисе деб, айтмайма атын.
Багушда къанджал кесек,
Эй, ол да – алтын.

Туугъаннга къууанмайма, ёллюкдю да ол.
Ёлгеннге къыйналмайма,
Тууаргъады джол.

Неге да хазырма мен, болсунчу боллукъ.
Боллукъ да, джангы затха
Боллукъду къорлукъ.

Аламны джорукъ кючю, биледи ишин.
Тахсаны, керекмиди,
Билирге ичин.

Заманы джете эсе, болур болмазлыкъ.
Ашхылыкъ, аман зат да,
Этсин къонакълыкъ.

Джашасын джорукъ кючю, джашасын алам.
Ол мени бир этмесин,
Неден да, джалан.

20.08.98.
Джёгетейни джангысы. "

Tinibek,
Сау бол, къарнаш, мен излегенча этдинг назмуну.

Рахатлыкъ - Эсенлик!!!

Барс Элни хакъындан деген темамы табмайма. Ол темагъа къошар сёзюм бар эди...

Сапар Ёзден.

ШАТ,
Salam !

Барс Элни хакъындан: http://www.elbrusoid.org/forum/messages/forum183/topic8247/message526500/#message526500

Tinibek,


Саламынг узакъ болсун, менден да ал Салам.
О хо, табдым сени болушлугъунг бла, эсен бол !

Мики, Салам !

Кёрюнмейсе, эсенмисе ?
Бир эки адмдан хапар солугъум бар эди.
Эльба Нальчикге, барына да, менден Исси Салам бер.

Хар кимге да кесинги бек джагъаса, ол джагъылыудан сени турмушунг тюрленник тюлдю. Ыздагъын унут, ал джанынгы эсле.
Табан тюбде тургъан сагъышланы тёпбенге миндир, тёпбедегилени Кёкге учундур. Джалгъан затха эсни бёлме.
( Кечеги ауаз )

384 – 219
Суууб башлай ахыр тылпыу,
Айтдыр, Аллах, исси къылфыу.
Андан сора джан сандан букъсун.
Ахыр кюнде ахыр солуу
Къуран юсге сабыр къонсун,
Сора, джан, сыйрат таба, учсун.
Кете туруб былай мындан,
Эй, болмасын джылау ышан.
Джырларым, джаным да тёзсюнле.
Ой, менмеми джашау ёзек,
Ой, менмеми ахыр ёлек,
Туугъан кёб, минглелле ёллюкле.
20.04.05.
Басханстан.
Сапар Ёзден.

elya,

Салам !


* * *
56

Эсимден сагъышым
Къагъытха акъырын
Ма тюшед, джабалакъча, сабыр.
Кюлюрге джокъ чурум,
Эй, ма джокъ джылауум,
Бир джукъгъа да мен тюлме хазыр.

Мен джазама аны,
Болумун адамны,
Келгенин джашаугъа терлерге;
Туугъанын азабха,
Чабханын аджалгъа,
Киргенин ёлюмю кёзлеге.

Мен джазама аны,
Къаууфун дунияны,
Ма аллынча, аны ахырын.
Кесекгеди къууанч,
Къыйналыу да джубанч,
Ой хар не да болады бир тын.

19.09.02.
Не да, Аллах айтса, таб боллукъду......

Мени ючюн, керексиз, кишиге джалынма...

ШАТ, уалейкуму ссалам!

Эсенлик !!!

399 – 234
Шынкъарт ичде къызыл кёзле.
Шынкъарт тилде къызыл сёзле.
Бу затха шагъатды къарангы.
Эки джаным акъсырт таула,
Хар биринден булут ауа,
Бири токъ, бири да – ауангы.
Толу ай да кеси джангыз.
Ой этмейди аман сагъыш.
Джарыгъы джырады кечени.
Ма Сют Джолу-адам джанла,
Кёзню алдай кёзбау джана,
Тынчлыгъын сакълайла ёргени.
Шукур дейме таулу джазгъа,
Таулу кёкге, таулу ташха.
Кёргеним, къуру да, ариулукъ.
Отда тургъан къызыл кёзле,
Андан чыкъгъан къызыл сёзле
Кертиди, кертиди бу зауукъ.
10.05.05.
Сапар Ёзден. Турна Аууш

Салам, Берекет !

Кёрюнмей къалдынг да, алан. Рахатмыса? Сашадан да бир хапар чыкъмайды, сёлешгенинг болгъанмыды арт кёзюуде.

Игиме мен да, ол китабланы юсю бла, ары- бери бола, айланама. Келир ыйыкъда Къарчастаннга барыргъа деб турама, эски ишимден бир къагъыт керек болгъанды да. Юйде бары Салам бередиле.
Ишинг бек къаты тюл эсе, рахатлыгъынгы билдире тур.

Мусса,
Табды джашау эсини барлыгъына къууана билгеннге.Былай бери келир акъылынг болса бир билдирирсе.

10
Аллаху Акбар,
Ма, сауду Сапар.
Тау этекде джыр сакълайма тауладан.
Хурджун ич - къуру.
Джазыу тыш – худжу.
Башха тюрлюд, не затым да, сауладан.
Толуду гюнах,
Астагъфиру ллах.
Алай, ёзге, къанда къайнайд ётгюрлюк.
Субхана ллах,
Кериди палах,
Сынасам да халкъым сауда ёксюзлюк.
Альхамду лиллях -
Джарыкъды бир акъ.
Мен, болсам да, бир бек къара кёзюуде.
Тылпыуду – джан да,
Талпыуду – къан да,
Бу сагъышым, тас болмасын, кёрюмде.
Хурджун ич – къуру.
Джазыу тыш – худжу.
Башха тюрлюд, не затым да, сауладан.
Аллаху Акбар,
Ма, сауду Сапар,
Тау этекде джыр сакълайды тауладан.
30.08.98. Къарчастан.
Орта къарачай.

Басханстанда кюн ариуду.

Сизге да - АРИУЛУКЪ !!!

Салам алейкум къарнашым!
Кёб болмай джыйылдым Къарачайдан бери. Малкъар джанына атланырча болалмадын. Пати Нальчикге барлыкъмада, Шахризадагъа къайтмай кетерик тюлме деб къалгъан эди, билмейме. Сашагъада джеталмай турама…
Джашау а табды, алан, аны татуун тута билсенг, къуана билсенг. Къуанама. Алай а бир бир хапарла бек къыйналтадыла.
Эльтаркъач бла Джёгетейни башларына чыгъыб, Терсакъанга дери джетиб богъанны аулаб кетерем, тансыкъ ала деб туруб, баралмай къалдым. Къайгъы хапарны уа эштдим.
Боюнсха Тарны башында Гакгы дуппурну, андан арлакъ кетиб Эки Эгиз дуппурну (бир бирле Эки Ёгюз дуппур да деученедиле алагъа) ол къара къазыучула (чёрные копатели) тонаб кетгендиле богъанны къазыб. Бир бек сюйюченем ол джерчиклени. Ол Эки Эгиз дуппурчукъну эки тюбюнден, эки гитче къулакъчыкъдан, эки къара суучукъ чыгъа эди. Бири къулакъчыкъ чёртлеюкден толуб, Эльтаркъач сууну башлай эди, бири да къара духумдан толуб - Терсакъан сууну. Чалкъы тутхан джылымда, 11 джыл бола, алайда, Терсакъан джанында, кюн джанында чала эдик, духумдан тишлерибизни къаралтыб. Сеирсинеем, Тейри, Эльтаркъач суу энгишге, тюзюне баргъан сагъатда, Терсакъан суу терсине, ёргеге къалай баралады деб. Бизни аталарыбызда ол сагъышдан атагъан болуредиле ол суугъа Терсине акгъан суу деб. Эки Эгиз дуппур а, ол джерчикни белгиси эди. Ол заманда, бизни хапарыбызда джокъ эди ол дуппурла адам къол бла этилгенлеринден, алада адам асыралгъанындан.
Ол джыл, бир кюнлени биринде, атны да къыйнаб, уллу болмаса да бек тик болуб, Гакгы дуппурну башына чыгъама, этиучюмча. Эм миик джер болуб, былайдан тёгерекге къараргъа бек сюеем. Къарасанг а, тюбюнде Боюнсха Тар – керти да шышаны башыча тар джер, бир джаны энгишге терен джар, бир джанындан а келиб уллу мырды тирелиб. Къуру ёгюз, ат арба ётелеедиле ол тардан. Ол заманчыкъда къурута башлагъанедиле совхоз да, халкъ да ёгюзлени, керексиз болуб, тракторла чыгъыб. Боюнсха Тардан сол джанынга къарасанг, Джеркли – Элтаркъач элибизни эски тюбю. Былайда туруб кетгенди Къарча… Былайда джашаун таусханды, былайда асыралгъанды джырда айтылгъан Гошаях Биче. Къалайда? Ким билед? Джерклини сол джанында, ёзенде, бир бир ызындан тизилиб: Баталны къара суу, андан тюбюрекде Бисилланы бау орунлары – Семенланы бау орунлары - Кекауну къара суу – Будиан къулакъ… Бюгюн ол джерле, ол атла унутулуб барадыла. Андан ары Элтаркъач элибиз, башындан уллу да миик Акъ Къаябыз салыныб, акъ ташларын агъарта, бизни сакълаб къараулда тургъанча… Мен а, ол заманда огъунакъ, кирмеген-билмеген бир тешик джокъ… Аламат джерле…
Сора, бек къартда тюл, алай балсада акъ сакъалчыгъы бла, мен танымагъан былай бир тири къартчыкъ келиб къалад юсюме, аур джюкленген эшекчикни башын тарта. Джалкъы джыйынланы бирине азыкъ алыб бара болуред. Ол айтад, дуппурдан бери тюшюрюб, иги джашны-ашхы уланны да басыб: «Бу бош дуппур тюлдю, бу къуралгъан тёбеди…. (Курган деген сёз андан чыгъгъан болурму?). Кесинг чыкъсангда, ат бла чыгъыб теблеме тёбени… Гюнах алма башынга… Къабыргъа санада къой муну…». Ол юретген эди, былайы суу айырмады, водоразделди бу деб. Терсакан суу Каспийге барад, Элтаркъач а - Къара тенгизге дери созулад… Кёб хапар айтханеди, сау къаллыкъ, менге уллу кёл бериб, былайда, эки тенгизни чегинде, чынты ары джаныда, бери джаныда тенгизлеге дери бизни джерлерибиздиле деб, салъандыла бу тебелени къурагъанла, деб.
Андан бери сагъышым алай эди, Сапар, заман келир, Аллах айтыб, бу тёбеле хапар айтырла, бизникиле болгъанларын деб.
Айтырламы энди? Кимни къолу кёлтюрелди, алагъа? Быладан джукъ къалгъан эсе, ким тыйсын алларын?..
Ма алайды, къарнашым, джашау. Кимге – гюнах, кимге уа – къара аш.
Къазыучула уа, къоллары бла къазыб да къыйналмайдыла, экскаваторну сюрюб келиб, хатерсиз тонаб кетедиле. Мен ангылагъанга кёре, была билген адамладыла, юренген адамла. Тинтиб зат этиб айланмайдыла - бир къазгъанлары бла ташдан ишленген эшикни юсюне чыгъыб къаладыла. Гакгы дуппурну уа, башындан тешиб киргнендиле, дейдиле.
Кете башлаб, адам сёзге ийнанмай, кесим барыб кёрелмегениме къыйнала тургъанлайыма, сени гитче къарнашынга тюбеб къалама. Ол а билген джаш, айтды толу хапар: «Алайчыгъы къой, Джегетейден башлаб, Эльтаркъачны-Терсакъанны арасы бла Лоу къабакъгъа дери, богъанны къара халек этиб, аланы къоллары джетмеген джер къалмагъанды …».
Ма алайды чот, къарнашым.
Халкъ да бир билсин хапар деб джаза турама былайда.
Эсен кёрюшеик.

Берекет,


Саламынг узакъ болсун !

Рахат болгъанынга къууандым, мен да рахатлыгъымы билдиреме.
Къарчастанда бола тургъан ишлеге, ийнан, антсызды не айтыргъа билген. Ары юйге барсам, аллыбыз сыртлада, сабийликни тансыкълаб, мен да айланыучанма. Кетген джайда, Аллах - Аллах, ол тёбелени ( къургъанланы ) не халиде болгъанларын сен бир кёрге эдинг, лобан къазгъанлай богъанны чанчакълагъандыла. А юйюнге, патчахны аскери кирген заманда да, аллай тоноуул болгъан болмаз...
Мында, Тырныауз башында, Къамгъутну кешенесине ёшюнлерин тиреб, орус къатынла къуйрукъларын кюнде къыздырадыла. Джайгъыда алайгъа барырым келмейди, къайсы бири бла тюйюшейим. Кешенени тёгерегине буруу керекди, тёрт джаны багушдан толуду...
Терскъолда Къарчаны ташы да не халдады, арт джылда андан хапарсызма...
Эртде - кеч да Къарчаны Ташын Къарчастаннга джыймай боллукъ тюлдю. Аны ары элтиб, Эльтаркъачда Акъ Къаяны башында орнатылса керекди. Алайдан, Батыш Къарачайдан башлаб, тегей таулагъа дери кёрюнедиле таула...
Къарчастанда бу затлагъа оюм этген джашла кёбдюле, былай бирлешиб, аны къайгъысын кёрсек бек аламат боллуекъ эди. Системаны чиновликлеринден хайыр боллукъ тюлдю, ала джукъгъа да джарамагъандыла, джарарыкъ да тюлдюле...
Къарчастаннга келгенинг болса менге бир билдир, тюз бери келиб къалсанг да огъайым джокъду.
Аллах эсенлик берсин, къарнашым!
Юйде Салам бередиле.
Эсен кёрюшейик!

Сапар Ёзден. Басханстан. Турна Аууш.

Салм алейкум, Сапар.

А я ещё надеялся, вдруг всё неправда. Выясняется, эти события только для меня и были откровением. Т.е. все знают и все молчат. Мен былайда бошуна джылау джылай тура кёреме.


Къарча, бошуна айланада хаман былайгъа къайтыб турмагъанды, алан. Ол билген болурму биз билмегенни. Ол тёбеле, къалай-алай бурсангда, бизникиле болурламы.
Къарчаны ташын кёчюргенде уа, ма тамбла огъуна келтирлигек бери кишиге да джалынмагъанлай. Алай этерге керекмиди ансы.
Анга халкъны оноу керекди ансы.
Юйге менденда салам. Эсенчикге энчи эсенлик!..

Берекет, Эсенлик !


Сен тышында джашайса да, терен хапарлы болмазса, Къарчастанда хал къуджурду. Тюз айтаса, Къарча айлана да Джерклиге келиб турмагъанды. Ол тёгерекде, ол къургъанла Аны юсюнден да хапар айтыргъа болурла..
Къарачай кесини Къадау Ташын сакълай билмей эсе, Къарчаны тышындагъы Ташына эс бёлюрмю ( Къадау Ташны кетген джылда, бир къауумла атылтхан этгендиле )
Оюн, бу джангы къарачай реформаторладады, тюз халкъны кишиге да зараны болмаз. А что чиновники под дудкой системы, ЭТО - ФАКТ.
Алай а, не джаны бла да, къыйналама, Къарчаны ташы алай сыйсыз унутулуб тургъанына. Бизни халкъда ДУХ джокъду, биз зомбилебиз, кеси оюмубуз бла джашай билмейбиз. Къарачы, Малкъар бла биз болмасакъ, Кавказны бютеу халкълары историягъа да, культурагъа да къалай джан аурутадыла. Кишиге да, не айыб, Ёзденланы ол чиновник къауумлары мени китабымы чёрный списокга тюшюрюб турадыла.
Китаб дегенлей, сен да таныгъан, Ёзденланы бир джашлары Батал Пашинскден звонит этиб, талай хапар айтды. Ол айтмаса да, ишни къалай болгъанын, мен кесим биле эдим. Ала системагъа къулакъ ийгенликге, мен Хызыр - Илиясха къулакъ салама )
Башха не айтайым. Биягъы къагъытла бла кюрешеме, арт он джылда джазгъан тетрадлагъа кёчгенме. Аз - аз, хатланы тюзете да, компха салыб барама...
Юйде Сеннге Салам бередиле. Эсеннге джазгъанынгы кёргюзгенме да, къууанады. Менден да Салам бер кеси джанынга.
Саша да, Серёжа да келир хапар айтхандыла. Къарчастаннга келсенг, эринмесенг, Океанны да, Эльвираны да бир джокъла. Океан, алкъа, мында болур. Былай, бир уллу шынкъарт да этиб, акъ тауланы тюблеринде Кёк ауазгъа бир тынгылайыкъ..
Эсен бол, Къарнаш!
Къусакълайма.
Басханстан. Турна Аууш. Сапар Ёзден.

Ахыр джилтин, джукълана башлаб, не Сагъыш этеди эке. Сагъышлыма анга...

Саламынг узакъ болсун, Сапар.
Къагъытла бла кюрешгенинг аламатды, Сапар, Кюреш, джый, джукъну тас этмей, артын, Аллах айтса, кёрюрбюз. Къайтарыб тилерим а – джазгъанны тохтатма, хар сёзюнг да багъалыды.

«Ахыр джилтин, джукълана башлаб, не Сагъыш этеди эке. Сагъышлыма анга...»
Сау бол, Сапар. Бек сагъышлы этедиле быллай афоризмлеринг, быланы, кесинге да айтханем, бир кюн, джыя барама.
Ма, энтда бирин келтиреим:
«Кёзюуде сабий бола турмасанг, къартлыкъны олбир джанын сыйлай биллик тюлсе...».
Эм бек джаратханым:
«Къычырыкъны ичинде, адам къоркъурча, аллай бир шошлукъ барды...»

Ассаламу алейкум)
Къарачай тилни сизни джазганларыгъызны толу англарча иги билирге изледим

Алейкум ассалам, bzl!

Сау бол! Ашхы сёзюнгю багъалатама.

Сапар кеси бир салам айтса, деб сакълай, санга джуаб джазмай созуб къойдум.
Ол бери кирелмей тура болур.

Ма, энтда Сапардан бир афиоризм: «Хауаны ичинде кёб СЁЗ барды...».

bzl,
Салам !


Кёб джаша, Ана Тилибзге эс бёлгенинг - ИЙМАННЫ аллыды. Тилибиз бир да байды. Поэзияны тилиди.
Этген муратларынга джет!

Берекет, Эсенлик къарнашха !


Иги болурса, Аллах айтса !
Мен да эсенме. Къарчастаннга барыб келдим, кёб турмадым. Бир къагъыт кибиклени ызларындан болуб, хазна кишиге тюбегеним да болмады.
Энтда, кесекден, алай ары атланыргъа боллукъма.
Афоризм деб билмейме, алай а, ол магъанада джазылгъан кёб затым барды. Араблыла 1001 кечени джазгъан джерде, къарачайлы эки минг бла эки кечени нек джазмазгъа керекди деб, кёб зат джазгъанма. 1750 ге джетген эдим. Ол тетрадым Хатуланы Рашитдеди. Бу назму кибиклени бир кепге джыйгъанлай, олбирлерине да узалыргъа керекди. Прозам да, былай бир орта китаблыкъ боллукъ болур. Аладан сора да 300 ден артыкъ, кёчкюнчюлюкню кюйлерин джыйгъанма, машинкагъа да тюшюргенме.
Быланы, барын да, китабха тюшюб кёрлюк болмам, алай а, бара - баргъанда, халкъгъа бир заты джарар, дебди акъылым...
Къарчастаннга келирча болсанг билдирирсе.
Унутуб барама.. Эсен фотоаппаратны кёргенинде, кёзлеринде къууанч джарыды. Сау бол !
Юйде менден Салам айт.
Джарыкъ бетли кёрюшейик !

Сапар Ёзден. Турна Аууш. Басханстан.

Берекет,

ШАТ, сау болугъуз .. Аллах сизгеда саулукъ , насыб берсин. Сизни джазганларыгъызны окъуй, аз-аз юренирик болурбуз бизда Ана тигле, Аллах айтса.