Расширенный поиск
15 Апреля  2026 года
Логин: Регистрация
Пароль: Забыли пароль?
  • Эм уллу байлыкъ – джан саулукъ.
  • От кюйдюрген, сау болса да, тот кюйдюрген, сау болмаз.
  • Ёгюзню мюйюзлери ауурлукъ этмейдиле.
  • Джангыз терек къынгыр ёсер.
  • Ойнай билмеген, уруб къачар.
  • Ариу сёз – джаннга азыкъ, аман сёз – башха къазыкъ.
  • Махтаннган къыз, тойда джукълар.
  • Джылыгъа джылан илешир.
  • Адам сёзюнден белгили.
  • Алма терегинден кери кетмез.
  • Тау башында, тау болмаз, джангыз терек, бау болмаз.
  • Башсыз урчукъ тюзюне айланмаз.
  • Иги сёз – джаннга азыкъ, аман сёз башха – къазыкъ.
  • Хунаны тюбюн къазсанг, юсюнге ауар.
  • Эрине къаргъыш этген къатын, эрнин къабар.
  • Рысхы – насыбха къор.
  • Уллу къашыкъ эрин джыртар.
  • Ойнай билмеген, оюн бузар.
  • Кирсизни – саны таза, халалны – къаны таза.
  • Тил – миллетни джаны.
  • Ана – юйню кюн джарыгъы.
  • Биреуню къыйынлыгъы бла кесинге джол ишлеме.
  • Уллу суу бла уллу ауруудан башынгы сакъла.
  • Тамчы таш тешер.
  • Джарлы джети элни сёзюн этер.
  • Мухарны эси – ашарыкъда.
  • Байдан умут эте, джарлыдан ёгюз багъасы къорады.
  • Душманны тышы – акъ, ичи – къара.
  • Джылкъыдан – ат чыгъар, тукъумдан – джаш чыгъар.
  • Келинни – келгинчи, бёркню кийгинчи кёр.
  • Шапа кёб болса, аш татымсыз болур.
  • Ачны эсинде – аш.
  • Миллетни бойну – базыкъ, аны бла кюрешген – джазыкъ.
  • Къызгъанчдан ычхыныр, мухардан ычхынмаз.
  • Гыдай эчки суугъа къараб, мюйюзле кёрмесе, джашма алкъын, дегенди.
  • Таш бла ургъанны, аш бла ур.
  • Акъыл неден да кючлюдю.
  • Джюрекге ариу – кёзге да ариу.
  • Терслик кетер, тюзлюк джетер.
  • Джылар джаш, атасыны сакъалы бла ойнар.
  • Эки итни арасына сюек атма, эки адамны арасында сёз чыгъарма.
  • Эркишиге тары кебек танг кёрюнюр.
  • Сёлеш деб шай берген, тохта деб, сом берген.
  • Малны кют, джерни тюрт.
  • Телиге от эт десенг, юйюнге от салыр.
  • Иги сеники эсе да, сюйген кесимикин этеме.
  • Эри аманны, къатыны – аман.
  • Аш иеси бла татлыды.
  • Баргъанынга кёре болур келгенинг.
  • Кёбге таш атма.

Революцияны юсюнден оюмларын айтдыла

04.07.2017 0 3361  Таппасханланы А.
Тюнене Гуманитар тинтиўлени институтунда Октябрь революцияны 100-жыллыгъына жораланнган регион конференция болгъанды. Анга, кеси алимлерибизден сора да, РСО-Аланияны келечилери да къатышхандыла. Битеў да 20 чакълы докладчы кеслерини оюмларын туўра этгендиле. 

Конференцияны къурагъанладан бири институтну Жаш алимлерини советини председатели Наталья Вариводады. Ол чертгенича, бюгюнлюкде революцияны юсюнден оюмла кёпдюле. Бу тюбешиўню баш магъанасы да адамлагъа аны кемчиликлерини, иги жанларыны да юслеринден сёлешип, кеси кёз къарамларын къоруўларгъа онг бериўдю.

Жыйылыўну институтну директоруну илму иш жаны бла орунбасары Махийланы Людмила ачханды. Ол, 1917 жылны революциясы кёп тюрсюнлю болгъанын белгилеп, докладчыла жыйылгъанлагъа сейир оюмларын туўра этерле деп сакълагъанын билдиргенди.

Большевиклени Шимал Кавказда миллет политикаларына жораланнган доклад бла ўа жыйылгъанланы алларында институтну жангы тарых секторуну баш илму къуллукъчусу Тетуўланы Алим сёлешгенди. Ол 1917-1937 жыллада миллет сейир, миллет энчилик дегенча ангыламла революцияны сейирлеринде «жутулуп» къалгъанларын белгилегенди.

- Болсада Россейни къурамына кирген аз санлы миллетле социал-экономика жаны бла алгъа атлам этгенлерин унутургъа жарамаз. Алай большевиклени бла меньшевиклени бир тилли болалмагъанлары терроргъа жол ачханды. Зорлукъ а не заманда да игилик келтирмейди, - дегенди Тетуў улу.


Суратны тюбюнде жазылгъаны: «Народы Кавказа! 
Царские генералы, помещики и капиталисты огнем и мечом душили нашу свободу
 и продавали вашу страну иноземным банкирам. 
Красная Армия Советской России победила ваших врагов; 
она принесла вам освобождение от кабалы и богачей.
Да здравствует Советский Кавказ!»

Дагъыда аны оюмуна кёре, бюгюнлюкде да, ючюнчю дуния урушну къоркъуўу туўра болгъанда, къырал таматала аны жолун кесер ючюн бир тилли болургъа, барысына да тап келлик оноў этерге керекдиле.

Андан сора да, Алим Инзрелович революциягъа дери адамла къара танымай жашагъанларын да чертгенди. Сёз ючюн, ол билдиргеннге кёре, таўлу халкъны арасында билимлилени саны бир процентге да жетмей эди, къабартылылада да ол кёрюмдю бир процентден аз аслам эди. Ызы бла пединститут да ачылгъан эди. Алай бла КъМАССР саўлай къырал бла бирге модернизацияны ызына тохтайды.

Конференция бу теманы юсю бла миллетлени жашаўлары, алчы адамларыбызны къадарлары къалай бла къуралгъанларын ачыкъларгъа онг бергенди.

Таппасханланы Аминат,

(Нет голосов)

  • Нравится

Комментариев нет