Расширенный поиск
23 Июня  2026 года
Логин: Регистрация
Пароль: Забыли пароль?
  • Дууулдаса – бал чибин, къонса – къара чибин.
  • Ургъан суудан башынгы сакъла.
  • Иги адам абынса да, джангылмаз.
  • Хазыр ашха – терен къашыкъ.
  • Кёлю джокъну – джолу джокъ.
  • Тёрени джагъы джокъ.
  • Сыфатында болмагъаны, суратында болмаз.
  • Адеб джокъда, намыс джокъ.
  • Акъыллы – эл иеси, тели – эл баласы.
  • Айраннга суу къош, телиге джол бош.
  • Башсыз урчукъ тюзюне айланмаз.
  • Джашлыкъ этмеген, башлыкъ этмез.
  • Ёксюзню тилеги къабыл болур.
  • Кютгени беш эчки, сызгъыргъаны уа, джерни джарады.
  • Тешик этген тынчды, аны джамагъан къыйынды.
  • Мени джылытмагъан кюн, меннге тиймесин!
  • Къая джолда джортма, ачыкъ сёзден къоркъма.
  • Хар адамгъа кеси миннген тау кибик.
  • Айырылгъанланы айю ашар, бёлюннгенлени бёрю ашар.
  • Эшекни не къадар тюйсенг да, ат болмаз.
  • Рысхысына кёре, джаш ёсер, къышлыгъына кёре, мал ёсер.
  • Гырджын – тепсини тамадасы.
  • Къанны къан бла джуума, аманны аман бла къуума.
  • Адам сёзге тынгыла, акъыл сёзню ангыла.
  • Билим къая тешер.
  • Къазанда болса, чолпугъа чыгъар.
  • Дуния мал дунияда къалады.
  • Ашхы болсанг, атынг чыгъар, аман болсанг, джанынг чыгъар.
  • Нарт сёз – тилни бети.
  • Ётюрюк хапар аякъ тюбю бла джюрюйдю.
  • Азыкълы ат арымаз, къатыны аман джарымаз.
  • Хар ишни да аллы къыйынды.
  • Билим насыб берир, билим джолну керир.
  • Къолунгдан къуймакъ ашатсанг да, атаны борчундан къутулмазса.
  • Сёз – кюмюш, джыр – алтын.
  • Ауругъаннга – кийик саулукъ, джетген къызгъа – чилле джаулукъ.
  • Тулпарлыкъ, билекден тюл – джюрекден.
  • Къонакъны къачан кетерин сорма, къачан келлигин сор.
  • Билим ат болуб да чабар, къуш болуб да учар.
  • Ушамагъан – джукъмаз.
  • Иги болса, тамадама – махтау, аман болса, меннге – айыб.
  • Ашхы тенг джолгъа салыр, аман тенг джолдан тайдырыр.
  • Татлы сёз – балдан татлы.
  • Къазанны башы ачыкъ болса, итге уят керекди.
  • Эртде тургъан джылкъычыны эркек аты тай табар.
  • Бек ашыкъгъан меннге джетсин, дегенди аракъы.
  • Кесине оноу эте билмеген, халкъына да эте билмез.
  • Тёзген – тёш ашар!
  • Бал чибинни ургъаны – ачы, балы – татлы.
  • Къарны аманнга къазан такъдырма, къолу аманнга от джакъдырма.

Революцияны юсюнден оюмларын айтдыла

04.07.2017 0 3409  Таппасханланы А.
Тюнене Гуманитар тинтиўлени институтунда Октябрь революцияны 100-жыллыгъына жораланнган регион конференция болгъанды. Анга, кеси алимлерибизден сора да, РСО-Аланияны келечилери да къатышхандыла. Битеў да 20 чакълы докладчы кеслерини оюмларын туўра этгендиле. 

Конференцияны къурагъанладан бири институтну Жаш алимлерини советини председатели Наталья Вариводады. Ол чертгенича, бюгюнлюкде революцияны юсюнден оюмла кёпдюле. Бу тюбешиўню баш магъанасы да адамлагъа аны кемчиликлерини, иги жанларыны да юслеринден сёлешип, кеси кёз къарамларын къоруўларгъа онг бериўдю.

Жыйылыўну институтну директоруну илму иш жаны бла орунбасары Махийланы Людмила ачханды. Ол, 1917 жылны революциясы кёп тюрсюнлю болгъанын белгилеп, докладчыла жыйылгъанлагъа сейир оюмларын туўра этерле деп сакълагъанын билдиргенди.

Большевиклени Шимал Кавказда миллет политикаларына жораланнган доклад бла ўа жыйылгъанланы алларында институтну жангы тарых секторуну баш илму къуллукъчусу Тетуўланы Алим сёлешгенди. Ол 1917-1937 жыллада миллет сейир, миллет энчилик дегенча ангыламла революцияны сейирлеринде «жутулуп» къалгъанларын белгилегенди.

- Болсада Россейни къурамына кирген аз санлы миллетле социал-экономика жаны бла алгъа атлам этгенлерин унутургъа жарамаз. Алай большевиклени бла меньшевиклени бир тилли болалмагъанлары терроргъа жол ачханды. Зорлукъ а не заманда да игилик келтирмейди, - дегенди Тетуў улу.


Суратны тюбюнде жазылгъаны: «Народы Кавказа! 
Царские генералы, помещики и капиталисты огнем и мечом душили нашу свободу
 и продавали вашу страну иноземным банкирам. 
Красная Армия Советской России победила ваших врагов; 
она принесла вам освобождение от кабалы и богачей.
Да здравствует Советский Кавказ!»

Дагъыда аны оюмуна кёре, бюгюнлюкде да, ючюнчю дуния урушну къоркъуўу туўра болгъанда, къырал таматала аны жолун кесер ючюн бир тилли болургъа, барысына да тап келлик оноў этерге керекдиле.

Андан сора да, Алим Инзрелович революциягъа дери адамла къара танымай жашагъанларын да чертгенди. Сёз ючюн, ол билдиргеннге кёре, таўлу халкъны арасында билимлилени саны бир процентге да жетмей эди, къабартылылада да ол кёрюмдю бир процентден аз аслам эди. Ызы бла пединститут да ачылгъан эди. Алай бла КъМАССР саўлай къырал бла бирге модернизацияны ызына тохтайды.

Конференция бу теманы юсю бла миллетлени жашаўлары, алчы адамларыбызны къадарлары къалай бла къуралгъанларын ачыкъларгъа онг бергенди.

Таппасханланы Аминат,

(Нет голосов)

  • Нравится

Комментариев нет