"АКЪТАМАКЪ"

ЛИТЕРАТУРНО- ПОЭТИЧЕСКОЕ КАФЕ

(виртуальное)


" Назму деген накъырда тюлдю,
Джюрекге эшик ачады"

Джырчы Сымайыл.

Хош келигиз ,багъалы джазыучу джаш тёлю!

Форумда назму, хапар джаза билгенле, тилейбиз, былайда салыгъыз джазгъаныгъызны.

Джазыучуларыбыз, поэтлерибиз сизге болушурукъдула,окъуучула сюйюб окъурукъбуз,сизни бла ушакъ эте ,тил-тин байлыгъыбызны ёсдюрлюкбиз.

Цитата
Jabel пишет: Амий, сиз да сау болугъуз)) кесим да эшитмегенме :D акъыл токъмакъчыкъ болама деп, энди кесим-кесим кюле турама)) неме, "заман къурутсун" дегенни омакъ айтама деп, алай айтсам да, тюзден таугъа къайтханлы тизгинле кеслери къонуп турадыла келюме. Алай эсе уа, мен терс болмай къалама арада)))) ( замансыз да къурурукъ жазмала бла бош заманымы елтюреме )

сагъыш этмей джаза бер :) только время судья :-) поэзия тем и хороша, что не одними формулами пишется, а идет из сердца.

Амий,
)))

Цитата
Цитата [USER=12826]Амий пишет: Диана, китапха незатла киргендиле? Назмуларынг да салынганмылла? Хау, назму да, къара сёз да барды... Аллах айтса, энди китабыма назму салмай, къуру къара сёзден чыгъарлыкъма! Аллах айтса! Jabel[/USER] пишет: Санайма да, былай чыгъады: 1-чи китап атанга бла ананга, 2-чи Мурадиннге, 3-чю Билялгъа, тертюнчюню уа кишиге ычхындырыкъ тюйюлме! )

Андан тюз сёз айтмазса!!!

Барынгы да Аллах сыйласын, айып этмегиз, сюймеклик - сыйлы сезимди, бир назму салайым:

Сайларыкъма бир сени

Болсам да тырнарыкъ
Тишлерим бла мен жерни,
Болмагъанча къыйнарыкъ
Болсанг да сен мени,

Къоюп кетсенг да узакъгъа,
Мени атсанг да тузакъгъа,
Акъ десенг да къарагъа,
Туз сепсенг да жарагъа,

Сайларыкъма мен сени
Минг жашланы ичинден.
Излерикме бир сени,
Чырт уялмай кишиден.

Айтсала да тенглерим:
"Къой деп сени сюйгенни",
Атсала да эрттенлерим
Санга тарала кюйгенден.

Ашыгъырма бир санга,
Аякъларым болуп къанат.
Сюйгеним керек манга,
Кёзлеринги манга къарат.

Дуния Юсю бирге болуп,
Санга къажау турса да,
Тёгерегинг отдан толуп,
Сюймеклигинг къуруса да,

Сыртымы сыртынга салып,
Къолунгдан а тутарма.
Къайгъынгы кесиме алып,
Къайтмаз кёклеге учарма.

Атынгы жюрегиме жазып,
Ёмюр-ёмюрлеге сакъларма.
Ачылмаз эшикни къагъып,
Сени сезиминги жакъларма.

Минг-минг жашладан
Бил, бир сени сайларма!

22.06.2014 жыл. Налчыкъ шахар.

Къара чачлы, мен сени кишиге тенг этмегеними билесе. Аны себебли (кёлюнг къалмазын билгеним себебли) назмунгу бираз "ууатыргъа" излейме - къалгъанлагъа да "къызым айтама, келиним эшит" дегенча болсун. Назмунг иги назмуду - джюрекден келген аман болургъа да мадар джокъду. Кемликлери уа кёзге илинедиле.

САЙЛАРЫКЪМА БИР СЕНИ

Болсам да тырнарыкъ 6
Тишлерим бла мен жерни, 7 былайда мен керек тюлдю, кеси да тизгинни бир бёлюмге (слогга) кёб этеди.
Болмагъанча къыйнарыкъ 7
Болсанг да сен мени. 6
Кафиелери (рифмалары) болгъан тизгинледе, джикле тенг болургъа керекдиле, басым да бирча тюшерге керекди - алайсыз назмуну бир аягъы къысха, бир аягъы узун болады да, назму асхаб тебрейди.

Бу тёрт тизгинде - болсам да - болмагъанча - болсам да - юч ушаш сёз бардыла. Сенича тили бай поэт, сёзлени къайтармай, айталлыкъды. Андан сора да, "тишле бла джер тырнагъан" бираз тюз тюлдю - магъанасы ангылашынса да.

Къоюп кетсенг да узакъгъа, 8
Мени атсанг да тузакъгъа, 8
Акъ десенг да къарагъа, 7
Туз сепсенг да жарагъа, 7

Бу тёрт тизгиннге дау джокъду. Джангыз, назму башланнганыча - аллында тёрт тизгинча - бармайды. Бёлюмле да, басым да бирча тюлдюле, аны себебли, назму асхаб башлайды.

Сайларыкъма мен сени 7
Минг жашланы ичинден.7 минг джашланы - тюз тюлдю. Минг джашны - дерге керекди. Табы: минг-минг джашны ичинден
Излерикме бир сени, 7
Чырт уялмай кишиден. 7

Айтсала да тенглерим: 7
"Къой деп сени сюйгенни", 7
Атсала да эрттенлерим 8
Санга тарала кюйгенден. 8
Рифмалары болгъан тизгинледе бёлюмле тенг тюлдюле (7-8, 7-8), ол назмуну джюрюшюн бузады

Ашыгъырма бир санга, 7
Аякъларым болуп къанат. 8
Сюйгеним керек манга, 7
Кёзлеринги манга къарат. 8

Дуния юсю бирге болуп, 9
Санга къажау турса да, 7
Тёгерегинг отдан толуп, 8
Сюймеклигинг къуруса да, 8

Сыртымы сыртынга салып, 8 бу тизгинни иги ангылаялмайма
Къолунгдан а тутарма. 7
Къайгъынгы кесиме алып, 8
Къайтмаз кёклеге учарма. 8

Атынгы жюрегиме жазып, 9
Ёмюр-ёмюрлеге сакъларма. 9
Ачылмаз эшикни къагъып, 8
Сени сезиминги жакъларма. 9

Минг-минг жашладан 5
Бил, бир сени сайларма! 7

Кёресе, басым да, бёлюмлени тенглиги да бирча болмагъаны себебли, назмуну джюрюшю асхайды. Назму кёб тюрлю джорукъ бла къуралады, алай а, ритми болмагъан назму джокъду.
Кёлюме келген, Къара чачлы: сен силлабика, силлабо-тоника джорукъла бла джазаргъа сюймей эсенг, эркин назмулагъа кёчерми эдинг?

Свободный стих

Свободный стих, верлибр (франц. vers libre), особая система стихосложения, характеризуемая не выясненными до конца закономерностями; в качестве единственного постоянного признака всех видов С. с., отграничивающего его от художественной прозы, обычно указывают графическую установку на стих и возникающие вследствие этого межстиховые паузы. Чередование строк различной длины, отсутствие рифмы, малая упорядоченность ударений и междуударных интервалов обособляют С. с. от строгих стихотворных форм. Вместе с тем слоговым составом, акцентной системой и единообразием синтаксической организации в пределах произведения С. с. связан с более традиционными формами родной поэзии — с силлаботоникой и тоникой в России, с александрийским стихом во Франции, с книттельферсом (народным четырёхударным стихом) и нем. гекзаметром в Германии и т. д. С. с. чаще всего написаны произведения с эпическим началом, философской проблематикой, мотивами воспоминаний. Стимулы возникновения и эволюции С. с.: потребность в обновлении стихотворных систем; влияние форм народной поэзии; влияние библейского и литургического стиха; оскудение рифменного репертуара; опыт (переводы, подражания, поиски метрико-ритмических эквивалентов) иноязычных литератур; воздействие разговорной речи.

Термин "верлибр" введён французским писателем Г. Каном в 1884; но становление С. с. наблюдается со 2-й половины 18 в.: И. В. Гёте, И. К. Ф. Гёльдерлин, Г. Гейне в Германии, У. Блейк, У. Уитмен в англоязычной литературе, А. П. Сумароков в России стоят у его истоков. В России единичные опыты С. с. в 19 в. принадлежат В. А. Жуковскому, А. А. Дельвигу, Ф. Н. Глинке, М. Ю. Лермонтову, А. А. Фету, М. Л. Михайлову (перевод цикла С. с. Гейне "Северное море") и др. Распространение С. с. начинается с 70-х гг. 19 в. и нарастает в 20 в. (А. Рембо, Ж. Лафорг, А. де Ренье, Э. Верхарн, Г. Аполлинер, П. Элюар,ф. Т. Маринетти, Т. С. Элиот, И. Бехер, Пабло Неруда, Назым Хикмет и др.). В конце 19 — начале 20 вв. в России многочисленные С. с. создают А. М. Добролюбов, А. А. Блок, М. А. Кузмин, В. В. Хлебников, художник Н. К. Рерих. В современной русской поэзии С. с. становится продуктивной формой особенно с конца 50-х гг. — Е. М. Винокуров, В. А. Солоухин, Д. С. Самойлов и др.; в других литературах — Э. Межелайтис, И. Ф. Драч, М. Танк. Выяснение закономерностей С. с. продолжается в дискуссиях, ведущихся вокруг этой проблемы..

Sabr, сени хар сёзюнге да уллу эс берип, къууанып окъугъанымы билесе.
Билал, бу эркин назму дегенни, сёзсюз, мен бек жаратама.
Кесинг билесе, бу жорукълагъа сыйыныргъа излеп, сыйына да башлагъан эдим, алай сыйыныргъа излемей, кёлюм тартмай къалады бирде, билмейме, нек. Билал, тюз ол жазылгъан заманында тизилип баргъаныча къоймасам, артдан жукъ тюрлендирсем, назмумумдан кёлюм чыгъып къалады, меникине ушамайды, ушатмайма. Жорукъдан чыгъа эсе да, кесим тизгенимча къалса мен алай жаратама. Хау, тюзсюз, не къадар ариу барса, ол къадар тап, тынч окъулады, къулакъгъа да ариу эшитиледи. Алай...

Ол къайтарылып айтылгъан сёзлени юсюнден айтханда уа, иш этип тизгенме анчасын бир жерге, талай кере къайтарсам кесича бир тюрлю бола эди да.

Bilal LAYPAN

ДЖАШАДЫНГМЫ?
(Оразалыкъда сагъышла)

Файгъамбарыбыз алейхис-салам
джашагъан чакълы бир джашагъан -
ёкюнмесин «аз джашадым» деб.

Аллах буюргъанча джашамадым деб,
Файгъамбаргъа ушамадым деб,
къара танымадым, джаймадым деб,
анга къыйналсын.

«Къуллукъ этмедим Хакъгъа,
джарамадым адамгъа, халкъгъа,
кесими, халкъымы да харамдан, гюнахдан
тазалаялмадым» деб,
анга къыйналсын.

Алиф болалмагъан — болалсын Я.
Таш болсун болалмагъан къая.
Терек болалмагъан — бир кёкен болсун.
Къобан болалмагъан — бир къара суу болсун.

60 джылгъа этмегенинги,
100 джыл джашасанг да этмезсе.
«Иги сёз айтыргъа, иги иш этерге
заман джетмеди» деген ётюрюк бла
сыйрат кёпюрден ётмезсе.

Къысха тюлдю ёмюрю адамны.
Бошуна ие эсек а аны -
кимдеди терслик? Кесибиздеди.

Сагъыш эт: не этдинг бюгюн,
кюнюнгю ётдюрдюнг къалай?
Иннетинг, сёзюнг тюз болмаса,
ишлеринг да болурламы къолай?

Айынг, джылынг да бир кюнча ёте,
джашауунг, кючюнг, саулугъунг да кете,
джууукълашаса ахырынга...
Къарасанг а айланыб ызынга -
шагъатлыкъ джокъ джашагъанынга:
ызынг да джокъ,
ызынгдан келген да джокъ.

Заманынгы джояса неге,
къуллукъ этесе кимге, неге?
Не къаллыкъды дуньягъа сенден?

Сыйы-намысы, ангысы, саны,
ёсерча, халкъынга къошалдынгмы джукъ?
Не этдинг
дини, тили джурту сакъланырча аны?
Бош сёзледен а бир да хайыр джокъ.

Иннетинг-сёзюнг-ишинг да кёрюнмей,
дуньяда барынг-джогъунг да билинмей,
джашадынг. Джашадынгмы?

СЁЗЮМ МЕНИ

1
Къайгъым да, Сёзюм да - Акъ

Мени сёзюм — ДЖАНкъозду,
мени сёзюм — АНГкъозду,
ЭСкъозду мени сёзюм.
Аллах, бер манга тёзюм.

Мени сёзюм — КЁКкъозду,
мени сёзюм — ДЖЕРкъозду,
аладан къарай ЁЗюм...
Аллах, бер манга тёзюм.

Мени сёзюм джанкъозду -
келечисиди джазны.
Мени сёзюм ДЖАНкъозду -
келечисиди джанны.

АЛАМкъоз — сёзюм мени,
ЗАМАНкъоз — сёзюм мени,
ТЕЙРИкъоз — сёзюм мени.

АУАЛкъоз — мени сёзюм,
АХЫРкъоз — мени сёзюм.
Джашау, ёлюм да — кёзюу...
Аллах, бер манга тёзюм.

ДЖАШАУкъоз — сёзюм мени,
ЁЛЮМкъоз — сёзюм мени.
Джашау, Ёлюм да — кёзюу,
Джашау, Ёлюм да — хакъ.

Ёзге, болса да алай,
Мени блады джулдуз, Ай.
Къайгъым да, Сёзюм да — Акъ.
Таб, къайгъы сёзюм да — акъ.
1979

2
Юч дуния да ачылыр

Мени сёзюм — ДЖАНкъозду,
къоз бёркдю мени сёзюм.
Джерде, тюзде тюлдю ол,
алашада тюлдю ол.

Анга джетер ючюннге -
Кёк бла Джерни чегине -
бек мийикге ёрлерге
керек боллукъду сизге.

Кюн таякъды джау джиб а.
Ма аны бла ёрлеб,
чыгъалсагъагъыз Кёкге сиз -
джеталлыкъсыз къоз бёркге,
джеталлыкъсыз Акъ сёзге,
джеталлыкъсыз ДЖАНкъозгъа,
кираллыкъсыз Назмугъа.

Сора ачылыр сизге
дуния да, ахырат да.
Ала бла къалмайын,
ачылыр башха дуния -
шайыр къурагъан дуния.

Юч дуния да ачылыр
ДЖАНкъозгъа джеталгъаннга,
къоз бёркге джеталгъаннга -
Акъ сёзге джеталгъаннга.
1980

3
(«Бусакъла» атлы къол джазмамы сюзгенлеге)

Мени сёзюм — ДЖАНкъозду,
мени сёзюм — АНГкъозду.
Сизники уа — колхозду,
сизники уа — совхозду.

Келиширбиз биз къалай?

Шайыр — энчи мюлкчюдю,
ара мюлкге къошулмаз,
Джуртда Джангыз Терекди,
къалгъанла кибик болмаз,
чегет болгъанча болмаз.

Шайыр — къазакъ бёрюдю,
джыйын джанлы бла болмаз,
джыйын джанлы да болмаз,
итлеге уа къошулмаз;

Джуртда Джангыз Терекди,
Къадау Ташыды Халкъны.
Къой сюрюу да, ит джыйын да
ангылаялмазла аны.
1981

Диана, Беш Тау Элни джигит къызы, алгъышлайма
Джашауунг китабынгча аламат болсун!

п.с. Бирчигин асыраб бир къой , къол салыб.))

Alamat hapar!

Algyshlaima, Diana! Ana tilde djashlig'indan djazib bashlag'anla az bolurla. Aperim! Etken muratlaringa djet!!!

Мен да алгъышлайма Диана! Джетишимлеринг мындан ары джетишимлеринг кёб болсунла!

Makiavelli,Ocean, Тылмач,
Аллах ыразы болсун! Бар умутларыгъызгъа жетигиз сиз да! Жашаудан къууаныгъыз!

Бу китапны юсюнде мен бир затны ангылагъанма: адамны бир мураты болуп, ол анга керти ийнанып, итинсе, ол эртте-кеч болсада толмай къалмайды!!! Жолда кёп тюбейдиле абындырыргъа излегенле, тынчаймай, чырмап тургъанла, эриши кёзден къарагъанла! Алай, Аллах ниетинги кесинге береди, Аллахны кючюне ийнанып, Аллахдан тилеп алгъа атлап турсанг, къайда болса бирле санга чырмау чырт да эталмайдыла!
Аны юсюне уа. мен он жылымда назмула жазама деп баргъанда, "сени фахмунг жокъду,газетге чыгъар ючюн келесе" дегенлеге бу китабымы фахмулугъума-фахмусузлугъума да шагъатха салама!!!
Алахдан уллу шагъат а жокъду!

Къара чачлы,

адамны бир мураты болуп, ол анга керти ийнанып, итинсе, ол эртте-кеч болсада толмай къалмайды!!!


+1


K'uru bir zat aitirim. Tyurlyu-tyurlyu adamlag'a tyuberikse. Ne bolsada achuulanma. Emda guzaba etme. Neda kellikti - fahmuungu bir adam siyralliktyuldu. Kesing kesinge iynan, suuigen ishing bla kuresh. Bashha k'ulag'ynga alma. Rahatsiz etme kesingi.

Ocean,тюз айтаса! Сизнича тюзете турургъа миллет адамларыбыз кёп болсала, не да жарсытмайды!))

Къара чачлы,

Китабынга сенден да бек окъуучула къууанырча насып берсин Аллах. Кесинг айтыучулай, жашау алдады, эм уллу къууанчларынг да алда болсунла, Дианко )

Jabel,Аллах айтса, эм уллу атламларыбыз да алдадыла!!! Жаш тёлюге жол бермей, кеслерин ёмюрлюк сунуп, аланы жолларын кесген абадан жазыучуларыбызгъа Аллах акъыл берсин - ол бизни биринчи тилегибизди, бизге уа кюч-къарыу берсин!

Къара чачлы,
керексиз затлагъа артыкъ кеп белме эсинги. Аллахдан озарыкъ жокъду, Ол берсин игисин.

Къара чачлы,
кесинги да назмуларынгы вк-да жаш поэзиягъа аталгъан группада салыргъа дейме, кесинг угъай демей эсенг. Этейик ?)

Jabel,Аллах айтса, этербиз. Сени уа бармыды анда назмунг?

Къара чачлы,

ачыкъ группады да, ким да салырчады назмусун, арт кезиуде жазгъан жокъду ансы. Окъуу бла да къазауат аманды да шендю. Хоу, мени сакъатларымы да юйюрсюндюргендиле ))

ЭБЗЕЛАНЫ АбУ-Юсуф

БУШУУ

Халкъ Аллахын унутуб,
Сомгъа мыллык атханды,
Ол дунияны сан этмей,
Дуния малгъа чабханды.

Кёлюм чыкъгъанд халкъымдан,
Кетер джер а табмайма,
Миллет, айыб этмегиз,
Уяла-уяла айтама.

Къартлыкъ, ауруу да кючлеб,
Кетиб къайры барлыкъса,
Кёб дыгалас этсенг да,
Кавказынгда къаллыкъса.

Эки сыйлы устазым
Бу ёзенде джаталла,
Узакъ тюлдю арабыз,
Манга къараб туралла.

Атала джатхан джерни,
Къалай къоюб кетерсе,
Баргъан джерингде да сен
Насыбхамы джетерсе..

Шам тауларымы къоюб
Кетерге къыймайд кёзюм,
Эшта кеталлыкъ болмам,
Кертиси, ахыр сёзюм.

Миллетиме къайгъымы,
Джарсыууму айтдым мен.
Чыдамайын джюрегим,
Англар болсанг, къарнаш, сен.

Кёкрегимде джарамы,
Бушуууму айтама.
Аллахымы ишиди,
Мен таубагъа къайтама.

24 июнь 2014 джыл.

Цитата
Jabel пишет: Къара чачлы, ачыкъ группады да, ким да салырчады назмусун, арт кезиуде жазгъан жокъду ансы. Окъуу бла да къазауат аманды да шендю. Хоу, мени сакъатларымы да юйюрсюндюргендиле ))

къызла, вконтакте болмагъанланы унутмай, бери да сала туругъуз джазгъаныгъызны :)

Цитата

Sabr пишет: ЭБЗЕЛАНЫ АбУ-Юсуф БУШУУ. Халкъ Аллахын унутуб, Сомгъа мыллык атханды, Ол дунияны сан этмей, Дуния малгъа чабханды. Кёлюм чыкъгъанд халкъымдан, Кетер джер а табмайма, Миллет, айыб этмегиз, Уяла-уяла айтама. Къартлыкъ, ауруу да кючлеб, Кетиб къайры барлыкъса, Кёб дыгалас этсенг да, Кавказынгда къаллыкъса. Эки сыйлы устазым Бу ёзенде джаталла, Узакъ тюлдю арабыз, Манга къараб туралла. Атала джатхан джерни, Къалай къоюб кетерсе, Баргъан джерингде да сен Насыбхамы джетерсе.. Шам тауларымы къоюб Кетерге къыймайд кёзюм, Эшта кеталлыкъ болмам, Кертиси, ахыр сёзюм. Миллетиме къайгъымы, Джарсуууму айтдым мен Чыдамайын джюрегим, Англар болсанг къарнаш сен. Кёкрегимде джарамы, Бушуууму айтама. Аллахымы ишиди, Мен таубагъа къайтама. 24 июнь 2014 джыл.

Сыйлы Аллах кечиучюдю, Аллах тюзетсин барыбызныда. Бек сагъыш этдирген сезле джазгъанды Абу -Юсуф хаджи... Кесине да Аллах сюйек саулукъ, къаруу берсин.

Амий, бек сау бол. Къайгъынг, джарсыуунг кёб болса да, бери кириб, хар кимге тыйыншлы, огъурлу сёзле табыб, джаза билгенинг ючюн.

Кязим хаджи бла Джырчы Сымайыл атлы адабият Конкурсха къошулгъанланы юслеринден бир затла тырнай тебреб, тохтаб къалгъан эдим. Рахат джазар акъылым бар эди. Аллай таблыкъ тюшерми-тюшмезми, андан эсе, тургъанларыча бери салыб къойсам иги болур деб, кёлюме келеди энди.
Рахайланы Дианадан башлайыкъ.

КЪАРА ЧАЧЛЫНЫ АКЪ СЁЗЮ

Рахайланы Диана... Не айтыргъа боллукъду аны юсюнден?

Миллет ангы, джуртха, халкъгъа сюймеклик - къан бла кирген, Аллах берген зат кёреме. Фахмуча. Ансы, джангы акъыл-балыкъ болгъан таулу къызчыкъгъа уллуланы кёбюсюнде болмагъан миллетчилик, джуртчулукъ къайдан чыкъды?

Бизде бир классикни назмусун джыр этиб джырлайдыла. Меннге уа ол шийирде «къотур къаяла, кюнбетле» деген тизгин бек эрши кёрюнеди. Адам Ата джуртун алай суратларгъа къалай болады? Диананы поэзиясында уа, чыракъ алыб излесенг да, аллай джерин кёрлюк тюлсе. Джуртубузну тереги, череги, ташы да кераматды, шайыр къызчыкъны кёзю бла къарасанг. Алай а, Къара чачлы (Диананы интернет форумлада бир аты алайды), бюгюн «ана тилибиз, адетибиз-тёребиз кетиб барады» деб, къыйналгъанча, тарихибизге да алай сакъды.

Къарачайны атасына саналгъан Къарчагъа табсыз айтылгъан китабны юсюнден «халкъны бир джерге джыйыб, Эл къураб кетген Къарчаны бети бла ойнамайыкъ, анга тыйыншлы болургъа кюрешейик» деб, сёзню кёнделен салыб, барыбызны да сагъайтхан «къонгураучукъду» Диана. 600 джылны мындан алгъа джашагъан Къарчагъа да, бусагъатлада 60 джылы тола тургъан джырчы Ёзденланы Сапаргъа да бизни эсибизни буруб кюрешеди Къара чачлы. «Къарчастанны уллу шайыры» деб, башха шайыргъа алай багъа бере билир ючюн, джюреги халал, эси кючлю болургъа керекди. Миллет ангы, тарих эс — бу экисидиле эки къанаты Диананы.

Халкъыбызны белгили шайыры, драматургу Ёлмезланы Мурадин
Рахайланы Диананы Тарихибиз ючюн, Тюзлюк ючюн «сермешгенине» быллай уллу багъа бергенди:
«Сейир-аламат: къарап турама да, Къара чачлыча бир акъылыбыз, Ата журтубузгъа сюймеклигибиз , ётюбюз-ёткюрлюгюбюз жокъду бизни. Биз а кесибизни эр кишилеге санап турабыз! Санапны къой, хар бирибиз да, жер жюзюнде кесибизден тюз ниетли, эр жюрекли жокъ сунабыз. Ишге жетгенде уа, кесибизни аманлагъандан, бир-бирибиз бла талашхандан сора эталгъаныбыз жокъ. Къара чачлыгъа уа алыкъа 19 жыл да болмагъанды. Айып тюйюлмюдю бизге? Биз айтырыкъны, биз этерикни энди жаш къызчыкъларыбыз алгъандыла боюнларына.
Къара чачлы, сен фахмулу жазыучу болгъандан сора да, миллетинги кемсиз сюйген адамса. Аллах санга кийик саулукъ, узакъ ёмюр берсин. Сен халкъыбызны атын айтдырлыкъ, аны ёкюлю боллукъ асыл къызса. Аны алайлыгъына мени бир шегим жокъду».
Айраннга суу къошханча боллукъду, Ёлмез улуну бу сёзлерине джукъ къошхан. Джангыз къошарым: Джырчы Сымайыл атлы Конкурсда ёч алгъан джаш назмучуланы бириди Диана. Жюри аны назмуларына уллу багъа бергенди. Жюриге башчылыкъ этген а — Малкъар джазыучуланы башчысы Бегийланы Абдуллах эди. Абдуллах а, фахмуну эслемесе, бош махтарыкъ тюлдю.

Критикле, литературоведле терен анализ этиб, Диананы назмуларындан толу хапар айтырыкъ болурла, ала айтмагъанны назмула кеслери айтырла. Мен а, бир кере окъугъаным бла эсимде къалыб кетген тизгинлени бир талайын келтирейим:

«Бызынгы череги, келесе эртделеден,
бек узакъладан, мийикледен.
Сен ушайса къартха кёбню кёрген...»;

«...Жел элтгенча, барады заман,
Мени да чакъыра ызындан.
Жеталмайма, озалмайма аны,
Тыялмайма бир такъыйкъаны...»;

«...Узакъ болмай
Бызынгы суудан,
Ёсе эдиле терекле.
Ай жарыкъдан,
Кюн жылыудан
Тюйюл эдиле керекли...».

Бу тизгинле огъуна шагъатдыла Диананы Ана тилибизни билгенине да, назму джаза билгенине да. Акъ сёз бла къалмай, Къара чачлыны усталыгъы къара бла джазгъанында да эсленеди.

«...Бар сагъышларымы, къол аязымыча, жамауатха ачар онгум болса эди… «Жазгъан бирни этеди, не медет, акъылын а ким билсин»,- деп къоярла. Бирле, мурат этселе, келлик заманны бал къатыш болурун излейдиле, бирсиле, балда къашларына дери батылып, дагъыда, кеслерине жан аурутадыла. О, не керек болур адам улусу санга?! Бу жууабсыз соруу, кюнден-кюнге жюрегими теренинде, тамыр ие баргъан болмаса, башын бери чыгъарып, салам бермейди. Тыш дуниягъа кёз жетдирмеген а, аны тузлулугъун бла татлылыгъын сезмейди. Бу затланы менден бир башха адам сорса, жууабла да табып, жарсыуулу жерде да кёл этдирир эдим, алай, менде кеси къайнатхан кёлюме уа, не ышаныу салалмайма, не да алдаялмайма, не уа, башымы алып къачалмайма. Биринден къутулсам, ючюсю туады...».

Диана назму джазгъан сагъатда сезимни-сёзню ызындан барады, къара бла джазгъан кёзюуде уа — сёз аны ызындан келеди. Ол - Къара чачлыны джюрегинде назмучу да, хапарчы(прозаик) да джашагъанларын кёргюзтген бир шартды.

«...Бар сагъышларымы, къол аязымыча, жамауатха ачар онгум болса эди…»,- дейди Къара чачлы. Барды аллай фахмусу, онгу Рахайланы Диананы. Анга шагъат - чыгъармалары.

ЛАЙПАНЛАНЫ Билал

Sabr,манга мынча жылны ичинде былай ышаннганлай келгенинг бошуна тюйюлдю деп сёз береме! Билал, сени манга ийнаныуунг,мени кеси кесиме ийнандырады! Бу биринчи китабымы да сен эсге салгъанлай, сен къолгъа алдыргъанлай туруп, сени къатылыгъынг бла чыгъып кетди деп айтырчама!
Жашау алдады, уллу жетишимлерибиз да алда болсунла!

"Заман" газетге ийилиб, басмаланмай къалгъан макале


МАХИЙЛАНЫ ДЖАМБУЛАТ

«Мен, Махийланы Жамбулат Хызырны уланы (Махиев Жамбулат Хизирович), 30.07.1993 жыл КЪабарты-Малкъар республиканы Эльбрус районуну Кёнделен элинде туугъанма. 11 классны Кёнделенни школунда бошагъанма. Сабийликден адам доктор болурум келип, Москвада 17 номерли Медицина колледжге кирип, аны быйыл бошай турама, андан сора Академиягъа кирир муратым барды. Назмулагъа сабий заманымдан бери мени къарт анам Фатимат (анамы анасы), юйретген эди. Ол кеси, жылы келгенликге, Кязимни, Къайсынны, Керим Отаровну бек багъалатып окъуй эди, халкъ жырланы, кюулени ариу жырлай эди, кеси ауузу бла чам назмула айтып да бара эди - бек фахмулу, жарыкъ эди анням, жаннетли боллукъ жан! Андан сора, къарачай-малкъар литератураны окъуй, школ жылларымдан бери, ана тилде, орус тилде да жазама. Бусагъатда окъуудан сора мен миллет тепсеу бла кюрешеме, ансамблде тепсейме. Мени атам КБР-ни МЧС-ни Эльбрус районда от тюшгеннге къаршчы ишлеген бёлюмюню къуллукъчусуду, анам – Кёнделен школда гитче классланы устазыды. Анам устазлыкъ меннге бюгюнде да этгенлей турады, билгенича болушады, юйретеди. Къарачай-Малкъар миллетими, аны тилин мен жаным бла сюеме. Кязим бла Исмайылны уллу атларын жюрютген Конкурс мени бираз симсиретген да этди, уялып турдум, назмуларымы тежерге. Дагъыда не болса да болсун деп иеме, миллетиме сюймеклигими билдиргеним да насыпды дей. Айып этмегиз, тапсыз айтдым эсе. Алыкъа назмуларымы бир жерде да чыкъмагъанла. Назмуларымы Къарачай-Малкъар Халкъны сюргюнюню 70-джыллыгъына, анда мингле бла къырылгъан шейит ахлуларыбызгъа атайма. Жандетли болсунла».

Назмуларын Конкурсха ашыра, былай джазгъан эди бизге кесини юсюнден Джамбулат. Къысха ёзданы-биографиясы да Джамбулатны фахмулу, халал джюрегин ачыкълагъаны себебли, аны да, кеси джазгъаныча, келтиребиз былайда.

Назму джазгъан къой, Ана тилибизде сёлешген да аздан-аз болуб барады деб, тыхсыйбыз. Халкъны тарихи, эси, адети, тёреси - бютеу джашауу тилинде сакъланады. Тил кете тебресе уа, аны бла бирге миллет ангы да, тарих эс да кетиб башлайдыла. Огъесе, миллет ангысы, тарих эси седирей башласа, тилин да ол замандамы тас этиб башлай болур халкъ? Экиси да болур. Ол палах бизни халкъгъа да къатыла тургъанына шагъатбыз — миллет ангы да, тарих эс да, ана тил да седирейдиле — бу барыудан барса, халкълыгъыбызны тас этерикбиз.

Андан болур, «къарыусуз джаза эселе да, не джаза эселе да - бир джазсынла, артда тюзелген да этерле» деб, сандыракъгъа ушаш бир затлагъа «назму» деб, газетледе, журналлада басмалагъанларын да кёребиз. Мен ангылагъаннга кёре — аны хайырындан хатасы кёбдю. Авторла бла ишлерге борчлубуз — джазгъанларында халатланы кёргюзтюб, ала кемликлерин кеслери тюзетгинчи, басмагъа иймезге керекбиз. Башха терс этиу да — джаш авторла бла кюреширге эриниб, аланы джазгъанларын сынамлы джазыучула кеслери назму халгъа келтириб, басмалаб къоюу. Алай бла уа, керти поэзия боллукъ тюлдю бизде.

Аны себебли, Мёчюланы Кязим хаджи бла Семенланы Джырчы Сымайыл атны ёч ючюн Адабият Эришиуню къурай, чыгъармалары бир джерде да басмаланмагъан фахмуланы табыб, ала бла ишлерге мурат этген эдик. Конкурсха чыгъармаларын теджегенлени ичинде, быйыл биз къууанырча фахмула бардыла. Махийланы Джамбулат да аладан бириди.

20 джыл болгъан таулу джашны назмуларыны магъаналары терен, суратлау дараджалары мийикдиле. Хар неге энчи къарамы барды — ол зат сёзюне джангылыкъ береди. Назмуларында ритми бузулгъан джерлери болса да, алагъа эс буралмай къаласа — тизгинле, строфала алай кючлюдюле.

1944-чю джыл мартны сегизинде малкъар халкъгъа этилген сюргюнню юсюнден джазылыр керекли къалмагъанды, алай а, ол фаджияны-трагедияны Джамбулат кесича кёргюзталгъанды. Бир уллу къралны аз санлы малкъар халкъгъа кючю джетгенин да хыликке эте, ол къыйынлыкъны салгъан Сталин кеси да мартда къабышханын, юйдегиси да онгмагъанын билдиреди. Къарт анасындан эшитгенин, нарт сёзча айталгъанды: «Ана болса, Халкъ болад». Ол кертини барыбыз да билебиз: бизни халкъны сюргюнде джанын сакълагъан, ёлюмден къутхаргъан — Анала болгъандыла. Анады сабийни тиллендирген, ёсдюрген, Адам этген. Къайсын Къулий андан джазгъанды былай:

Адамла! Мен сизге жангыз игилик,
Не аз гитче хайыр да этген эсем,
Терезеге тийген тамычы кибик
Бир къууанч ёмюрюмде берген эсем,
Сиз алгъыш этигиз мени анама!
Биреу халаллыгъымы кёрген эсе,
Сиз алгъыш этигиз мени анама,
Кишиге хата этмей келген эсем,
Сиз алгъыш этигиз мени анама!

Къарт анасы Джамбулатны (джандетли болсун) — адетни-тёрени да, тилни да, Джуртха, Халкъгъа, Тюзлюкге, Эркинликге сюймекликни да туудугъуну къанына терен сингдириб къойгъанды.

Сталинни махтагъанланы да эки тизгин бла ёрге къобмазча къабышдыргъанды Джамбулат: «Итле Сталинни джакъларла, / Аны биргесине джатарла». Огъай, бу назмуну ууакъ-ууакъ чанчакълай турмай, толусу бла бериб къояргъа керекди.

«Тауларым» деген назмусунда Джамбулат айтхан бир-бир тизгинле, бир окъугъанынг бла эсингде къалыб кетедиле. Не ючюн болады алай? Джамбулат джангы сёз айталгъанды да — аны ючюн.

Кёнделенден кичиди Москва,
Тауларымы инчигине да жетмейди.
Айланабыз тюзде, насыпны къууа,
Насыплы уа таудан узакъ кетмейди.

Тарих джаны бла, джыл саны бла къараб айтады автор «Кёнделенден кичиди Москва» деб. Тюздю, кенг магъана бла айтсакъ да, шахарла элледен кичидиле, ала артда къуралгъандыла. «Тауларымы инчигине да джетмейди» дегенде уа талай магъана барды. Бир джанындан тауларыбыз мийикдиле, ара шахар аны инчигине да джетмейди. Экинчи джанындан а — адеб-намыс кёзден къараб айтыргъа да боллукъду джаш назмучу алай. Бизни тилибизни да, тинибизни да, адетлерибизни-тёрелерибизни сакълаб тургъан эллерибиз болгъандыла. Шахарлада кёб зат барды адамны абындырырча, артыкъсыз да джаш адамны. Замансыз дуниядан кетген Батырбекланы Хамзат билмейми айтхан эди «таулу тюзде абыныр» деб.

Джамбулатны бу тёрт тизгининден сора джугъун окъумай турсам да, айталлыкъ эдим: бизни поэзиягъа керти поэт келгенди - сёзню тюзюн айталлыкъ, сёзге джан салаллыкъ, Хакъ сёзню Акъ сёз бла билдираллыкъ. Батыб баргъан Кюн, ызына айланыб чыгъыб келгенча, бир кераматды бу. Бизни поэзия Кюнюнбюзню батмазлыгъына шагъатдыла джангы акъыл-балыкъ болгъан шайырны назмулары.

Джаш поэтни баш этген шартладан бири да — суратлау дараджасыны мийиклиги. Сёзле бла сурат огъуна салыб къояды — назмугъа тюл, суратха къараб тургъанча боласа. Кёнделен элине аталгъан назмусундан:

Кёреме, чыгъып ёзенни ёргесине:
Жашил къатапа жабыуну юсюне жабып,
Кёксюл чарс да чегет бауурунда къалкъып,
Кюнбет да жатып къаяны кёлеккесине.

Гапнаны салкъынында солуй тургъан таулуча, джашил къатапа джабыуну да юсюне джабыб, къаяны кёлеккесинде джатыб турады кюнбет, кёксюл чарс да чегет бауурунда къалкъыб. Назмучу болмаса, суратчы боллукъ болур эди Джамбулат. Сёзгеча, сурат салыргъа да алай уста эсе да Джамбулат - сейирсинмем.

Уллу фахмуну халларын кёреме джаш адамны назмуларында. Кемликлери уа бармыды? Барды. Магъанасыча, суратлау дараджасыча, деменгили тюлдю бир-бир назмусуну кеби. Назмуну джюрюшю бузулгъан, ритми асхагъан джерлери барды. Ёзге, Махий улу ол затха тюзелликди, заман бла аллай усталыкъ келликди, «сюек болса — эт келир» дегенлей.

Палах — бош сёзлени, къуу сёзлени, къум сёзлени бир джорукъгъа джыйыб, назму джаздым деб турса эди. Не да, бир къуллукъчуну кёзюне илинир ючюн, къуллукъгъа илинир ючюн — терс оноучугъа, зулму джорукъгъа баш уруб, кёзбау сёз айтса, къул сёз айтса... «Къумдан юй болмаз, къулдан бий болмаз» деб эртде айтылгъанды. Джюрекден айтылмагъан сёз, къанатлы сёз болаллыкъ тюлдю, учаллыкъ тюлдю. «Кеси ёледжек, кимге не береджек» дегенлей, сюркелген сёз а кимге керекди?

Джамбулатны сёзю эркиши сёздю, эркин сёздю — къуу сёз тюлдю, къум сёз тюлдю, къул сёз тюлдю. «Кёнделенден кичиди Москва, / Тауларымы инчигине да жетмейди». Фахмудан къаратон къауум, быллай сёзлени табаллыкъ тюлдю, айтыргъа да базарыкъ тюлдю.

Хакъ джолдан, Акъ джолдан, къарт анасы юретген, билдирген тюз джолдан таймай барса - Кязим хаджини иги сёзюн, Джырчы Сымайылны эркин сёзюн къатларыкъ фахмуду Джамбулат. О затха чыртда мени ишегим джокъду. Назмуларын окъусагъыз, сиз да менича оюм этерик болурсуз деб турама. Илинирге излеген а кёб кемлик табарыкъды: «тизгинледе джикле тенг тюлдюле, кафие-рифма къарыусузду, ритм, басым тюз тюшюб бармайды, назму джорукъланы бирине да келишмейди»...
Алагъа айтырым: сизни назмуларыгъыз джорукъдан чыкъмайдыла, силлабика, силлабо-тоника бла да джазылгъандыла, сыйдамдыла, алай а, бу сабийни зыбыр назмуларыча джюрекге нек къатылмайдыла? Поэзия уа — джюрекге къатылгъан кераматды. Ол - адамны джаныча бир затды: кёзге кёрюнмеген, алай а, сёзню ичинде джашагъан. Поэзияны ёзюдю ол. Джаш шайырда ол барды. Алай болса да, критикле айтханнга да эс бёл: киши да сёз табмазча джазалсанг - эм игиси олду, Алай джазаргъа уа сени фахмунг барды, Джамбулат.

Джанбулатны талай назмусун газет окъуучулагъа теджейме.

8-ЧИ МАРТ
Малкъар халкъны 8 мартда 2014 ж. сюргюнюне 70 жыл болгъанын эскере, жазгъан назмум

Сегизинчи мартда,
Унутулмазча артда,
Сталин-Берия саугъа
Этгендиле Малкъаргъа…

Аталаны - къазауатха,
Юйдегилерин - азабха...
Не айтхын къралгъа –
Кючю жетди Малкъаргъа.

Къарт анамы кёзлери,
Оюм этдирген сёзлери,
Тюйрелгендиле жюрекге:
"Болмаз тыйгъыч Тюзлюкге.

Биз кёрмеген къыйынлыкъ
Чегеди шендю къарамыйыкъ:
Дегенни:«Дунияны менме иеси!» -
Шау болгъанды юйдегиси.

Малкъарны къырды эсе мартда -
Тили тутулуп, битди мартда!
Умут этмесин бир киши –
Аманны иги болмайды иши!

Жай келген кибик тарлагъа,
Жай къайтдыкъ Малкъаргъа!
Уллу Аллахны буйругъу -
Сакъланды тюзню урлугъу.

Кёрмегиз, балам, къыйынлыкъ,
Тюб болду къарамыйыкъ.
Итле Сталинни жакъларла -
Биргесине аны жатарла.

Анангы сыйла, Жамбулат,
Ана болгъанда - Халкъ болад!
Унутма бизни сегизинчи мартда,
Унутулмазча сизле да артда.
18.02.2014 ж.

НАЗМУЧУ

Англашмазча затла,
эсинге келмезча,
ташала,
тахсала
Кёреме,
ала жюрегиме,
сезимиме,
ёзюме
къатыла…
Жабыкъ киритлени
ачхычы – ангым,
Хакъны жолун
кёргюзтюр,
Адалатны,
Адамлыкъны,
жюрекге салыб,
ишлетир жол,
кёпюр.
Эмда
керти сюймеклик
кенгине ачар
мени жюрегими,
Дунияда болгъан
жарсыгъаннга
дагъан этер
кёкрегими.
Болгъанны
сау этерге
амал жокъ,
кетген заманны
къайтарып,
Алай
масих жолуму
тутаргъа
керекме,
кёргеними
жазып…
20.12. 2013 ж.

СЮЙГЕНИМ

Мыдах ышараса сен таймаздан,
Жюрегими кемиред къарамынг.
Сюймеклик бизге келгенин, къайдан
Англасын къышхыда, жаралы жанынг.

Басхан тардан Къарачай таргъа бар,
Жаралы жаным, сюйгенинге уч.
Анда, мында да жабханд жерни къар,
Къарны эритир керекди бир кюч.

Къарачай бла Малкъар - Шам журтубуз,
Анда, мында да бирди ёз милетим,
Ортабыз сюймеклик деген бир жулдуз,
Тау хауа кибик сеннге иннетим.

Кёнделенден Хурзукгъа бир булут
Терк барады бийикде, жел сюрюб,
Сюймеклик жюрегимде бек уллуд,
Булутха сукъландым, мен сюйюб.

Къарачай бла Малкъар – Сюйгеним,
Сиз барда дунияда - мен да бар.
Сизни бла биргеди джюрегим,
Сиз бир болмай, ёлтюрме къадар.
16.07. 2012 ж.

ТАУЛАРЫМ

Жалгъан сёзню сюймейди жаным,
Таугъа тартыб, къоймайды къаным.
Тау - къала болгъанча таулугъа,
Таулу - ахлу болад таулагъа.

Аны ючюн, болсам хар къайда,
Тау тюбюнде юйюбюзню кёреме,
Тюшде къой кютеме жайлауда,
"Чух" деб эшекчикни сюреме.

Сабийлигим келгенча къайтып,
Зауукъландым ойнап тюшюмде,
Кюле эдим бир затла айтып,
Къууанаем насыб юлюшюме.

Кёнделенден кичиди Москва,
Тауларымы инчигине да жетмейди.
Айланабыз тюзде, насыпны къууа,
Насыплы уа таудан узакъ кетмейди.

Ба этеме тюшде анамы къолун,
Туугъан жерим эсимде дайым.
Ата-ана бичген баланы жолун
Тауларыма тартып барайым.
27.10.2013 ж.

КЕРТИГЕ УШАШ НАЗМУМ

Бешге дери сен бир сана,
Кёзюнгю жап да, солу да.
Жюрек тебгенине тынгыла,
Тёзюмлюлюгюнг болур да.

Алгъа атла да сен бир бар,
Мен да сени ызынг бла.
Тюшюнг тюнюнге чыгъар,
Къолунга тийсем колум бла.

Дуния байлыкъ керек тюлдю,
Ахчасы да, бахчасы да.
Бизге сюймеклик ёкюлдю,
Аны ичги тахсасы да.

Ал мени жылыууму
Биз жашарыкъ дуниягъа,
Сюймеклик жашаууму
Анда бёлмем къайгъыгъа,

Мелекле анда къуру да -
Тегерекде таууш да жокъ.
Белгисиз таша-туру да,
Къайтыргъа мадар да жокъ.

Сен къайгъырма, кёл этеме,
Мен таймазма къатынгдан.
Тюшюнгдеча мен жетерме,
Тутуп, ийме къолумдан.

Бу тюшмюдю, тюнюммюдю
Ауанала сёлешген,
Кечеммиди, кюнюммюдю
Жек дунияда сюйюшген.

Бир заманда, сагъат уруп,
Мен къоркъууда уяндым,
Ариуума дуния къуруп,
Аламлада айландым.

Теннгёгибиз жерге тартыб,
Жаныбыз учуб кёкке:
Тёшеледе санла жатыб,
Жаныбыз а – кёлекке.

Жашау къысха болгъан тёрде
Жер адамча жашайыкъ,
Болгъунчуннга тёнгек кёрде,
Халал къыйын ашайыкъ.

Адам саннга - къысха ёмюр,
Жанла - къуру ёлюмсюз.
Ахыр кюнюнг кюл-кёмюр,
Тюш да болмайды тюнсюз.
12.04.2012 ж.

КЪАРТ АНАМА
(кюуге ушатыу)

Жанбулат келеди деб тёбенден,
Ким сакълайды мени Кёнделенде?
Таулучукъ илешгенди Москвагъа,
Къайтырмы ол энди уа таулагъа…

Алгъын келиучю эди ол элге,
Энди ашыкъмаучуду келирге…
Кёлкъалды болгъанды жаш юйюне,
Ыннасын саулай кёрмегенине.

Жарсымасын деб аны окъууу,
Кеч билдирген эдиле бушууну.
Келди – не кёрдю, аны къабырын,
Джылысузму къалгъан тыбырын?

Сууукъ топракъгъа къапланып жылайды,
Атадан, анадан кёб даулайды…
Даула, жиля, андан а не келсин,
Жаш, жилаб, сёнгсе, бир жияр эсин…

Ол бюгюн да эсин жиялмайды,
Кёзюнден да кетералмайды:
Къарт анасыны мыдах кёзлерин,
Анга айтыучу ийнакъ сёзлерин.

«Жанбулатым мени, ой, Жанбулум,-
Деб, эркелетиб, айтыучусун .
Къарт ана бла туудукъну арасын
Бу дунияда уа ким айталсын…

Къызынг табханлыкъгъа, анам - сен эдинг,
Ана кёллю этиб ёстюрген эдинг.
Ба этеме суратынгы, ой, анам ,
Ахыр кёргеними къайтаралсам -

Къол аязларынгы жан жылысын,
Кёз жашларынгы сени мылысын
Мен ёмюрде да, бил, унуталмам,
Унутсам – айырылырма дуниядан…

«Жамбулатым, мени Жамбулум,
Къартлыгъымы жарытхан булбулум…» -
Деб, айтыучу сени белляуунгу,
Жюрегимде къалгъан ариулугъунгу,

Мен ёмюрде да, анам, унутмам,
Айырылмазма туугъан журтумдан…
Сен салгъан меннге хакъ шартлары -
Сыйлы Аллахны бютеу атлары!

Жанбулат келеди деб тёбенден,
Тау журтум сакълайды Кёнделенде.
Дохтур болургъа келгенме Москвагъа,
Къайтырыкъма, болгъанлай, мен таулагъа…
20.02.2014 ж.

КЁНДЕЛЕН

Сууукъсуратхан тангны таза аязы
Тюшсе эди назмуларыма, жазылып,
Эртден чыкъда Гюрбежиге дери чыгъып,
Къарамым бла ийнакъласам эди жазны.

Андан да тюшюп Тызыл сууну бойнуна,
Баргъан сууда къыш къайгъыны барын жуууп,
Къалсам эди ариулукъгъа батып, уюп
Ёзенни жашил бла кёк сингнген бояууна…

Кёреме, чыгъып езенни ёргесине:
Жашил къатапа жабыуну юсюне жабып,
Кёксюл чарс да чегет бауурунда къалкъып,
Кюн бет да жатып къаяны кёлеккесине.

Жандетни унутуп, кетсенг да терсине,
Къайгъыладан келесе бери къачып,
Журтсуз ётген кюнюнге ичингден ачып,
Бу хауадан солуп, келесе кесинге.

Мен бу жерни кемсиз сюйгенча, журт мени
Къойса эди, кесине къаты къысып,
Былайда жашау сынатса эди насып,
Мени салып жюрегине сюйгеними.

Къач, жаз чакъларын кёчгюнчю къанатлыла
Баргъанча, кезюу-кезюу артда къоюп,
Туугъан журтну тойгъан джуртума аууштуруп,
Айлансам, не айтырла алгъыннгы къартла?

Ах, мени Кёнделеним! Туугъан жериме
Кече да, кюн да турады жаным жарсып,
Элни жокълайды эсим, алгъыннга къайтып,
Сабийлигими жыйып тёгерегине.