муслиман эркишиге борчду кесини джашын садакъдан (бу заманда шкокданда) атаргъа юретирге. Ат белинде айланыргъа (мешнаны джюрютюрге), сууда джюзерге юретирге. Мен эски къарачай садакъны технологиясы бла кюрешдим. Аны джангыртырыргъа деб. Кесими хапарым джокъ эди, алай а бек терк табдым учун- къыйырын. Къарачайлыланы эки тюрлю садакълары (джаялары) болгъанды . Уугъа джюрюучю, узун садакъ, эм къысха , ат белинден атыучу - урушха джараулу. Толу хапар билялмадым, алай а билгеним... Уллу, уугъа джюрюучю садакъ 1,5 метр болады , къылы ат къуйрукъдан, кеси кюрч терекден , юч джыллыкъ. Волокнолары ол заманда кючлю болады дейдиле. Джая- уч кесекден этилген садакъ. Ортасында туар мююз , еки джаны кесилиб . Эки джанындан эки агъач , биягъы кюрч терекден. Бюгюлгенида бир тюрлю боллукъду . Агъач кесеклери мююзге киирилиб къаладыла, сора чюй бла бегирге боллукъдула. Керек болмагъан сагъатда чачылыб ,ариу джыйылыб къалырча. Агъач кесеклерини къыйыр джанлары да ат къуйрукъдан джыджым бла байланыргъа боллукъдула, джарылыб кетмез ючюн. Окълары тюз агъачдан, бирлери айтханга кере къамишден да этилиучендиле. Ал джанын бычакъ бла кериб, темир учну артын ары джыядыла, сора биягъы ат къуйрукъдан тюк бла байланадыла. Окъну арт джаны да джарылады да ары къанатлыны тюгюн саладыла, сора тюкню арт джанындан, ал джанындан да байлайдыла. Окъ - хазыр болду. Садакъны къылын къалай эшилгенин билалмадым. Окълары алай тюз болур ючюн къаллай технология бла этгенлерин да билалмадым. Осал адамча орамгъа чыгъыб хар кимге болсада соруб айланган ушагъыусуз болур, алай а билген - эшитген , бери джаза туругъуз. Тегей шохларыбыз скиф садакъны этгенбиз деб , чыгъарыб тамадалагъа да саугъагъа бередиле, сатхан да этедиле. Ала керти садакъны чыгъаргъанлары бек ажымлыды, алай а кишиге да эришмей кесибизникини аякъ юсюне салсакъ керек эди. Уллу кюч къарыу керек да тюлдю, хыйсабы болгъан адам бу джумуш бла кюрешсе. Кесине да миллетге да пайда боллукъ эди.