- Тау башында, тау болмаз, джангыз терек, бау болмаз.
- Окъуу – билимни ачхычы, окъуу – дунияны бачхычы.
- Босагъа таш юйге кирмей эди, тыбыр таш эшикге чыкъмай эди.
- Адебни адебсизден юрен.
- Иесиз малны бёрю ашар.
- Джукъу тёшек сайламайды.
- Иги – алгъыш этер, аман – къаргъыш этер.
- Хаухну атма, ёнгкючню сатма.
- Адамны сыфатына къарама, сёзюне къара.
- Баш – акъыл ючюн, акъылман – халкъ ючюн.
- Арпа, будай – ащды, алтын, кюмюш а – ташды.
- Эринчекни эр алмаз, эр алса да, кёл салмаз, кёл салса да, кёб бармаз!
- Харам къарнашдан, халал тенг ашхы.
- Къыз тиширыу кеси юйюнде да къонакъды.
- Ауругъанны сау билмез, ач къарынны токъ билмез.
- Ариу джол аджал келтирмез.
- Ёлюр джаннга, ёкюл джокъ.
- Кёкдеги болмаса, джердегин кёрмейди.
- Келлик заман – къартлыкъ келтирир, кетген заман – джашлыкъ ёлтюрюр.
- Бал – татлы, балдан да бала – татлы.
- Тил – кесген бычакъ, сёз – атылгъан окъ.
- Накъырда – кертини келечиси.
- Чомарт къонакъ юй иесин сыйлар.
- Эки итни арасына сюек атма, эки адамны арасында сёз чыгъарма.
- Айран ичген – къутулду, джугъусун джалагъан – тутулду.
- Чомартха Тейри да борчлуду.
- Акъылсызны джууукъгъа алма, акъыллыны кенгнге салма.
- Ишни ахырын ойламай, аллын башлама.
- Ашда уялгъан – мухар, ишде уялгъан – хомух.
- Ач отунчуну ачыуу – бурнунда.
- Эм ашхы къайын ана мамукъ бла башынгы тешер.
- Тели турса – той бузар.
- Ауругъан – джашаудан умутчу.
- Малны кют, джерни тюрт.
- Акъыллы айтыр эди, акъылсыз къоймайды.
- Игиге айтсанг – билир, аманнга айтсанг – кюлюр.
- Азыкъ аз болса, эртде орун сал.
- Адеби болмагъан къыз – тузсуз хант.
- Байма, деб да, къууанма, джарлыма, деб да, джылама.
- Киштикге къанат битсе, чыпчыкъ къалмаз эди.
- Хатерли къул болур.
- Тойгъандан сора, ашны сёкме.
- Аякъларынгы джууургъанынга кёре узат.
- Аман адам элни бир-бирине джау этер.
- Ашын ашагъанынгы, башын да сыйла.
- Ашха уста, юйюнде болсун
- Джашынгы кесинг юретмесенг, джашау юретир.
- Шайтан алдады, тюзлюк къаргъады.
- Эри аманны, къатыны – аман.
- Къайтырыкъ эшигинги, къаты уруб чыкъма.
КЧР-де НЕ БОЛА ТУРАДЫ?
|
http://new.09biz.ru/2010/03/27/zajavlenie-koordina cionnogo-soveta.html
Россияны президенти Д.А.Медведевге Россиияны президентини Администрация башчысы С.Е.Нарышкиннге Россияны президентини келечиси, Шимал Кавказ федерал округну башчысы А.Г. Хлопониннге Къарачай-Черкес республиканы президенти Б.С.Эбзеевге Къарачай-Черкес республиканы джамагъат организацияларыны Координацион Советини Заявлениеси Республикагъа 20 джылны бир миллетни адамлары башчылыкъ этгенлери туудургъан этнократия КЧР-ни экономикасын, джамагъат-сиясет турумун да катастрофа халгъа келтиргенди. Республикада миллетле арасы болумну, джамагъат-сиясет халны да иги джанына тюрлендирир ючюн бу ишлени этерге кереклиге санайбыз: 1. Федерал аралыкъ да къошулуб, Миллетле арасы комиссия къураргъа ? власт органлада республиканы къурагъан халкъланы келечилери тенг юлюшлю (паритет) болур ючюн. 2. 2010 джылны къачына паритет халда Парламент къураргъа ? республиканы къурагъан беш халкъдан бешишер депутат, башха халкъладан да беш депутат. Парламентни башчысыны да тёрт заместители болургъа ? республиканы къурагъан халкъладан биришер адам. 3. Джамагъат-сиясет турумну иги этер ючюн, энди джол президент оруслу болурун излейбиз. Къол салгъанла: ?Абаза? джамагъат организацияны Советини тамадасы М.А.Такушинов ?Адыгэ Хасэ? черкес организацияны Советини тамадасы М. Х.Черкесов ?Русь? орус организацияны Президиумуну тамадасы И.Н.Хохлачев ?Масис? эрмен организацияны тамадасы В.С. Алавердов ?Кали-архи? урумлу (грек) организацияны башчысы В. И. Кузнецов Черкесск шахарда ?Бирлик? ногъай организацияны тамадасы Ю.Б.Карасов ?ДЖАХАНИМНИ КЁРМЕГЕН ДЖАНДЕТГЕ КЁЛ САЛМАЗ? Бу ётюрюк къагъытны къурашдырыб, Россия Федерацияны президентине дери джазыб кюрешгенлеге башчылыкъ этген, бир да ажымсыз, ?Адыгэ Хасэ? черкес организацияны тамадаларыдыла. Республиканы къурагъан халкъланы организациялары бла къалмай, кеслерин кёбюрек, магъаналыракъ кёргюзтюр ючюн орус, эрмен, урум (грек) джамагъатланы башчыларын да тартхандыла бу кир ишге. Ала да не ангылаб къошулгъан эселе да. Ногъай организацияны башчысы да бу къагъытха къол салгъаны ? адам ийнанмазчады. Къарачай-Черкес республика экономика джаны бла хоншу республикаладан артха къалмайды. Джамагъат-сиясет турум а, Шимал Кавказда эм игиге саналады. Республикада халкъланы арасында тиклик, джаулукъ джокъду. Къарачай-Черкес республикагъа башчы бола келген къарачайлыла, ёз халкъларын юлюшсюз къоя, башха халкълагъа кёбюрек эс бёле келгендиле. Анга юлгюле келтирейик. 1990-чы джыллада ?Сюргюннге тюшген халкълагъа реабилитация этиу? закон чыкъгъандан сора, Борис Ельцин да Сталин къурутхан Къарачай областны ызына къайтарыуну хакъындан законопроектге къол салгъандан сора ? Къарачай энчи республика болургъа боллукъ эди. Къоймадыла! Кимле? Кесибизни башчыла. Къарачай- Черкес республиканы биринчи тамадасы Хубийланы Владимир. Къарачайны оноуун абазагъа, черкесге, орусха, ногъайгъа соргъан кибик этиб, ?бары да бирге джашайыкъ? дейдиле деб, Къарачайны энчи республика болурундан тыйдыла. Къарачай кеси энчи республика болса, бюгюннгю проблемала боллукъ тюл эдиле. Хубий улу орус къазакъланы да ?Реабилитация...? законнга киргизтди, беш халкъны да ? къарачайны, орусну, черкесни, абазаны, ногъайны ? субъект къурагъан, тенг халкъла этиб сирелди. Алай а, черкесни, абазаны, ногъайны бир-бирине къошсанг да, къарачай халкъны джарымы тенгли болмайдыла. Ёзге кърал къуллукъда ишлеген адамларыны саны бла къарачайлыла бла тенг болургъа излейдиле. 1990-чы джылланы аягъында КъЧР-де президент сайлаула болгъанларында ? анасы орус, атасы къарачай, аскер генерал Семенланы Владимир ажымсыз хорлады. Алай а, черкеслиле ?президент черкесли болургъа керекди? деб, ишни къазауатха джетдирирге аз къалдыла. Сайлаула болсала, 40 минг черкесли 200 минг къарачайлыны хорлаялмазлдыкълары хакъды. Аны ангылагъан черкеслиле, экинчи джол сайлаулада башха тактикагъа кёчдюле: къарачайлылада алагъа ишлерик кандидатны табыб, аны алгъа тюртдюле, къарачай халкъны экиге бёлдюле. Алай келди оноугъа Батдыланы Мустафа. Башбакан да черкесли болду. Мустафаны кёзюуюнде къуралдыла ёмюрде болмагъан Абаза эмда Ногъай миллет районла. Къарачайны джерини бир кесеги Абаза районнга берилди. Батды улуну президентлик болджалы бошалыргъа, Россияда халкъла кеслерине башчыны кеслери сайлау адет тохтады. Энди Россияны президенти теджейди миллет республикалагъа да тамадаланы. Алай келди Къарачай-Черкес республикъагъа президент болуб Эбзелени Борис ? Россияны Анаяса Махкемесини юеси. ?Мен ишге адамланы миллетликлерине неда меннге джууукъ джетгенлерине къараб саллыкъ тюлме. Ишлей билген, республиканы айныууна себеб болаллыкъ адамланы сайларыкъма къуллукълагъа?,- дейди Эбзе улу. Башбакан къуллукъгъа Кайшевни ? урум (грек) халкъны адамын салды. ?Башбакан черкесли болургъа керек эди, ол черкес орунду? деб, черкес миллет организацияла мурулдай, Эбзе улугъа, аны бла бирге къарачай халкъгъа да, хыршылана башладыла. Эбзе улу ?къуллукъчуланы миллетликлерине къараб, саллыкъ тюлме? десе да, сиясетин бираз джумшатды. Бусагъатда бакан къуллукъда ишлегенле: черкесден юч бакан, абазадан юч бакан, къарачайдан юч бакан. Парламентни башчысы да черкеслиди. Алай болса да, черкеси, абазасы да, аз санлы къауумла болгъанларына да къарамай, оноуда-къуллукъда кёбюрек орунлу болургъа излейдиле. Бюгюнннгю проблемаланы туудургъан ол затды. Черкеслиле 1957-чи джылдан бери да ? къарачай халкъ сюргюнден къайытханлы ? уллу къуллукълада ишлей, къарачайны къыйынын ашай юреннгендиле. 1957 джыл кърал къарачай халкъгъа буюргъан ачханы да кёбюсю черкес районлагъа, Черкесск шахаргъа джоюлуб кетгени документледе белгилиди. Бюгюнлеге дери алай бола келгенди. Энди ол зат тохтай тебрегени ? хукукчу Эбзе улу аллай затланы унарыкъ тюлдю ? бютюн да бек ачыуландырады черкес къауумну: аны ючюндю ?Адыгэ хасэ? башхаланы да кесине къошуб, хылымылы, ётюрюк тарыгъыу къагъытланы джарашдырыб, къралны этегинден башына дери джайыб кюрешгени. ?Биреу къатын келтире, биреу атын ёлтюре? деб, нарт сёз барды. Башха къауумланы джамагъат организациялары ?Адыгэ Хасэге? къошулгъанлары да сейирди. Башында кёргюзтгенибизча, Къарачай-Черкес республикада къалгъан ууакъ халкъла къарачай миллетни ышыгъында юлюшлю да, джюрюшлю да бола келгендиле. Ёзге ?джаханимни кёрмеген джандетге кёл салмаз? дегенлери тюз болур. Черкес оюнлагъа Къарачай да тёзюб турурму? Огъесе, 1926-чы джылдача, ?бий да болугъуз, юй да болугъуз кеси кесигиз бла? дебми тохтар? 40 минг черкес Къарачайдан айырылгъанлай, Орусну ичинде тас болуб кетерин биле болмазмы? Биледи, айрыллыкъ да тюлдю. Джалгъан дау чыгъарыб, уллу къуллукълагъа адамларын ётдюрюр дыгаласдан башха иннетлери джокъду. Ансы, 1990-чы джыллада Къарачай кеси бола тебрегенинде, черкеси, абазасы, ногъайы да ?бирге джашайыкъ? деб, Къарачайны джолун кесгенлерин унутмагъанбыз. Ала да унутхан болмазла. Алай эсе, хылымылы, кир, ётюрюк къагъытланы джазгъанны къоюб, джарашыб джашагъыз. Джашаялмай эсегиз а ? джол бла, закон бла айырылыгъыз да ? энчи эллеригизни къурагъыз да ? къууанч бла, насыб бла хайда джашагъыз. Аллах хар кимни иннетине кёре берликди насыбын да. АЗРЕТ-АЛИЙ КЕЧЕРУКЪ, "Джамагъат" демократ организацияны башчысы. http://www.kamatur.org/makaleler/genel/882-chnimni -kormgn-cndtg-kol-slmz |
|
|
|
|
Ответы
|
SabrВопрос в другом -в границах
|
|
|
|
|
|
Давайте так, получается Черкесск загвоздка?
Так пусть будет отдельным городом как люксембург. Черкесам их Хабезский и адыге хабль и живут в свое удовольствие. |
|
|
|
|
|
Давайте так, получается Черкесск загвоздка?
Если загвоздка - Черкесск, то нужно просто вернуть ему его историческое название "Баталпашинск". ![]() |
|
|
|
|
|
Согласен.
|
|
|
|
|
|
Да, будь ваша воля вы бы ни одного черкесского названия не оставили бы. Какая-то животная ненависть
|
|
|
|
|
|
цензор
Да, будь ваша воля вы бы ни одного черкесского названия не оставили бы. "Черкесск" - не черкесское название, а русское. Хабез никто трогать не собирается. ![]() |
|
|
|
|
|
цензор
а кабардинцы отдадут часть нальчика - долинск? |
|
|
|
|
|
къарачайлы
Анализируя антикарачаевскую деятельность черкесской организации "Адыгэ-Хасэ" и её рупора сайт www.09biz.ru, прихожу к выводу: черкесы не собираются создать свою Республику. "Адыгэ-Хасэ" занимается провокациями, шантажом и очернением карачаевского народа, старается создать в лице нашего народа образ врага, настроить остальные народы против нас. Старается ввести в заблуждение общественность КЧР и руководство страны. Цель: чтобы не было карачаевского президента, чтобы черкеское руководство доминировало в Белом Доме как в советские времена, чтобы не было в парламенте карачаевцев-депутатов больше чем черкесов и т.д и т.п. А создать свою республику черкесы не собираются: это делать им не позволит их численность, ситуация, а также Кабарда. Могли бы договориться с карачаевцами и по-хорошему разойтись. Но не хотят. Зачем "Адыгэ-Хасэ" отдельная черкесская республика, когда и в КЧР она чувствует себя вольготно и безнаказанно; клевещет на карачаевский народ, разжигает межнациональную рознь и всё это сходит ей с рук. Молчание президента, карачаевских общественных организаций она принимает за слабость наверно. Карачаевцы мирный, терпеливый народ. Но всякому терпению может прийти конец. Неужели это не понимают и "Адыгэ Хасэ", и властные структуры, и президент сам? Может, в КЧР темные силы проводят такую тонкую политику, что нам, простым смертным не понять? |
|
|
|
|
|
Azamat
)) ![]() |
|
|
|
|
|
Azamat
энди ол намыс адет къайтмазлыкъ болуб келгенди, джангыз ол заманланы большевиклери бла комсмомлларын восстанвоить эт десенг билмейме ![]() |
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|||
Читают тему (гостей: 3)







