- Кийимни бичсенг, кенг бич, тар этген къыйын тюлдю.
- Аууздан келген, къолдан келсе, ким да патчах болур эди.
- Иги болса, тамадама – махтау, аман болса, меннге – айыб.
- Аманны къуугъан, аманлыкъ табар.
- Тилде сюек болмаса да, сюек сындырыр.
- Ата джурт – алтын бешик.
- Чомартха Тейри да борчлуду.
- Баланы адам этген анады.
- Арпа, будай – ащды, алтын, кюмюш а – ташды.
- Нёгерсизни джолу узун.
- Аман хансны – урлугъу кёб.
- Тик ёргени, тик энгишгеси да болады.
- Акъыллы – эл иеси, тели – эл баласы.
- Байлыкъ болгъан джерде, тынчлыкъ джокъду.
- Сабыр джетер муратха, сабырсыз къалыр уятха.
- Этни бети бла шорпасы.
- Джукъу тёшек сайламайды.
- Хар зат кесини орнуна иги.
- Джылкъыдан – ат чыгъар, тукъумдан – джаш чыгъар.
- Адамны сыфатына къарама, сёзюне къара.
- Накъырда – кертини келечиси.
- Урама да – ёледи, сатама да – келеди.
- Насыблы элин сюер, насыбсыз кесин сюер.
- Сибиртки да сыйлы болду, кюрек да кюнлю болду.
- Тай асырагъан, атха минер.
- Аллахха ийнаннган кишини, Аллах онгдурур ишин.
- Хата – гитчеден.
- Шекер бла туз – бир болмаз, ушамагъан – юй болмаз.
- Тешик этген тынчды, аны джамагъан къыйынды.
- Ауругъан – джашаудан умутчу.
- Огъурлуну сёзю – суу, огъурсузну сёзю – уу.
- Джетген къыз джерли эшекни танымаз.
- Ёлюр джаннга, ёкюл джокъ.
- Уллу айтханны этмеген – уллаймаз.
- Мал ёлсе, сюек къалыр, адам ёлсе, иши къалыр.
- Къонагъы джокъну – шоху джокъ.
- Ауузу аманнга «иги», деме.
- Айран тёгюлсе, джугъусу къалыр.
- Чабар ат – джетген къыз.
- Башда акъыл болмаса, эки аякъгъа кюч джетер.
- Тешигини къатында, чычхан да батыр болур.
- Байны оноуу, джарлыгъа джарамаз.
- Джюз элде джюз ёгюзюм болгъандан эсе, джюз джууугъум болсун.
- Игини сыйлагъан адетди.
- Азыгъы аз, алгъа къабар, аты аман, алгъа чабар.
- Адам боллукъ, атламындан белгили болур.
- Ашхылыкъ джерде джатмайды, аманлыкъ суугъа батмайды.
- Ишленмеген джаш – джюгенсиз ат, ишленмеген къыз – тузсуз хант.
- Алгъанда – джууукъ, бергенде – джау.
- Агъач халкъгъа алтынды, иссиликге салкъынды.
КЧР-де НЕ БОЛА ТУРАДЫ?
|
http://new.09biz.ru/2010/03/27/zajavlenie-koordina cionnogo-soveta.html
Россияны президенти Д.А.Медведевге Россиияны президентини Администрация башчысы С.Е.Нарышкиннге Россияны президентини келечиси, Шимал Кавказ федерал округну башчысы А.Г. Хлопониннге Къарачай-Черкес республиканы президенти Б.С.Эбзеевге Къарачай-Черкес республиканы джамагъат организацияларыны Координацион Советини Заявлениеси Республикагъа 20 джылны бир миллетни адамлары башчылыкъ этгенлери туудургъан этнократия КЧР-ни экономикасын, джамагъат-сиясет турумун да катастрофа халгъа келтиргенди. Республикада миллетле арасы болумну, джамагъат-сиясет халны да иги джанына тюрлендирир ючюн бу ишлени этерге кереклиге санайбыз: 1. Федерал аралыкъ да къошулуб, Миллетле арасы комиссия къураргъа ? власт органлада республиканы къурагъан халкъланы келечилери тенг юлюшлю (паритет) болур ючюн. 2. 2010 джылны къачына паритет халда Парламент къураргъа ? республиканы къурагъан беш халкъдан бешишер депутат, башха халкъладан да беш депутат. Парламентни башчысыны да тёрт заместители болургъа ? республиканы къурагъан халкъладан биришер адам. 3. Джамагъат-сиясет турумну иги этер ючюн, энди джол президент оруслу болурун излейбиз. Къол салгъанла: ?Абаза? джамагъат организацияны Советини тамадасы М.А.Такушинов ?Адыгэ Хасэ? черкес организацияны Советини тамадасы М. Х.Черкесов ?Русь? орус организацияны Президиумуну тамадасы И.Н.Хохлачев ?Масис? эрмен организацияны тамадасы В.С. Алавердов ?Кали-архи? урумлу (грек) организацияны башчысы В. И. Кузнецов Черкесск шахарда ?Бирлик? ногъай организацияны тамадасы Ю.Б.Карасов ?ДЖАХАНИМНИ КЁРМЕГЕН ДЖАНДЕТГЕ КЁЛ САЛМАЗ? Бу ётюрюк къагъытны къурашдырыб, Россия Федерацияны президентине дери джазыб кюрешгенлеге башчылыкъ этген, бир да ажымсыз, ?Адыгэ Хасэ? черкес организацияны тамадаларыдыла. Республиканы къурагъан халкъланы организациялары бла къалмай, кеслерин кёбюрек, магъаналыракъ кёргюзтюр ючюн орус, эрмен, урум (грек) джамагъатланы башчыларын да тартхандыла бу кир ишге. Ала да не ангылаб къошулгъан эселе да. Ногъай организацияны башчысы да бу къагъытха къол салгъаны ? адам ийнанмазчады. Къарачай-Черкес республика экономика джаны бла хоншу республикаладан артха къалмайды. Джамагъат-сиясет турум а, Шимал Кавказда эм игиге саналады. Республикада халкъланы арасында тиклик, джаулукъ джокъду. Къарачай-Черкес республикагъа башчы бола келген къарачайлыла, ёз халкъларын юлюшсюз къоя, башха халкълагъа кёбюрек эс бёле келгендиле. Анга юлгюле келтирейик. 1990-чы джыллада ?Сюргюннге тюшген халкълагъа реабилитация этиу? закон чыкъгъандан сора, Борис Ельцин да Сталин къурутхан Къарачай областны ызына къайтарыуну хакъындан законопроектге къол салгъандан сора ? Къарачай энчи республика болургъа боллукъ эди. Къоймадыла! Кимле? Кесибизни башчыла. Къарачай- Черкес республиканы биринчи тамадасы Хубийланы Владимир. Къарачайны оноуун абазагъа, черкесге, орусха, ногъайгъа соргъан кибик этиб, ?бары да бирге джашайыкъ? дейдиле деб, Къарачайны энчи республика болурундан тыйдыла. Къарачай кеси энчи республика болса, бюгюннгю проблемала боллукъ тюл эдиле. Хубий улу орус къазакъланы да ?Реабилитация...? законнга киргизтди, беш халкъны да ? къарачайны, орусну, черкесни, абазаны, ногъайны ? субъект къурагъан, тенг халкъла этиб сирелди. Алай а, черкесни, абазаны, ногъайны бир-бирине къошсанг да, къарачай халкъны джарымы тенгли болмайдыла. Ёзге кърал къуллукъда ишлеген адамларыны саны бла къарачайлыла бла тенг болургъа излейдиле. 1990-чы джылланы аягъында КъЧР-де президент сайлаула болгъанларында ? анасы орус, атасы къарачай, аскер генерал Семенланы Владимир ажымсыз хорлады. Алай а, черкеслиле ?президент черкесли болургъа керекди? деб, ишни къазауатха джетдирирге аз къалдыла. Сайлаула болсала, 40 минг черкесли 200 минг къарачайлыны хорлаялмазлдыкълары хакъды. Аны ангылагъан черкеслиле, экинчи джол сайлаулада башха тактикагъа кёчдюле: къарачайлылада алагъа ишлерик кандидатны табыб, аны алгъа тюртдюле, къарачай халкъны экиге бёлдюле. Алай келди оноугъа Батдыланы Мустафа. Башбакан да черкесли болду. Мустафаны кёзюуюнде къуралдыла ёмюрде болмагъан Абаза эмда Ногъай миллет районла. Къарачайны джерини бир кесеги Абаза районнга берилди. Батды улуну президентлик болджалы бошалыргъа, Россияда халкъла кеслерине башчыны кеслери сайлау адет тохтады. Энди Россияны президенти теджейди миллет республикалагъа да тамадаланы. Алай келди Къарачай-Черкес республикъагъа президент болуб Эбзелени Борис ? Россияны Анаяса Махкемесини юеси. ?Мен ишге адамланы миллетликлерине неда меннге джууукъ джетгенлерине къараб саллыкъ тюлме. Ишлей билген, республиканы айныууна себеб болаллыкъ адамланы сайларыкъма къуллукълагъа?,- дейди Эбзе улу. Башбакан къуллукъгъа Кайшевни ? урум (грек) халкъны адамын салды. ?Башбакан черкесли болургъа керек эди, ол черкес орунду? деб, черкес миллет организацияла мурулдай, Эбзе улугъа, аны бла бирге къарачай халкъгъа да, хыршылана башладыла. Эбзе улу ?къуллукъчуланы миллетликлерине къараб, саллыкъ тюлме? десе да, сиясетин бираз джумшатды. Бусагъатда бакан къуллукъда ишлегенле: черкесден юч бакан, абазадан юч бакан, къарачайдан юч бакан. Парламентни башчысы да черкеслиди. Алай болса да, черкеси, абазасы да, аз санлы къауумла болгъанларына да къарамай, оноуда-къуллукъда кёбюрек орунлу болургъа излейдиле. Бюгюнннгю проблемаланы туудургъан ол затды. Черкеслиле 1957-чи джылдан бери да ? къарачай халкъ сюргюнден къайытханлы ? уллу къуллукълада ишлей, къарачайны къыйынын ашай юреннгендиле. 1957 джыл кърал къарачай халкъгъа буюргъан ачханы да кёбюсю черкес районлагъа, Черкесск шахаргъа джоюлуб кетгени документледе белгилиди. Бюгюнлеге дери алай бола келгенди. Энди ол зат тохтай тебрегени ? хукукчу Эбзе улу аллай затланы унарыкъ тюлдю ? бютюн да бек ачыуландырады черкес къауумну: аны ючюндю ?Адыгэ хасэ? башхаланы да кесине къошуб, хылымылы, ётюрюк тарыгъыу къагъытланы джарашдырыб, къралны этегинден башына дери джайыб кюрешгени. ?Биреу къатын келтире, биреу атын ёлтюре? деб, нарт сёз барды. Башха къауумланы джамагъат организациялары ?Адыгэ Хасэге? къошулгъанлары да сейирди. Башында кёргюзтгенибизча, Къарачай-Черкес республикада къалгъан ууакъ халкъла къарачай миллетни ышыгъында юлюшлю да, джюрюшлю да бола келгендиле. Ёзге ?джаханимни кёрмеген джандетге кёл салмаз? дегенлери тюз болур. Черкес оюнлагъа Къарачай да тёзюб турурму? Огъесе, 1926-чы джылдача, ?бий да болугъуз, юй да болугъуз кеси кесигиз бла? дебми тохтар? 40 минг черкес Къарачайдан айырылгъанлай, Орусну ичинде тас болуб кетерин биле болмазмы? Биледи, айрыллыкъ да тюлдю. Джалгъан дау чыгъарыб, уллу къуллукълагъа адамларын ётдюрюр дыгаласдан башха иннетлери джокъду. Ансы, 1990-чы джыллада Къарачай кеси бола тебрегенинде, черкеси, абазасы, ногъайы да ?бирге джашайыкъ? деб, Къарачайны джолун кесгенлерин унутмагъанбыз. Ала да унутхан болмазла. Алай эсе, хылымылы, кир, ётюрюк къагъытланы джазгъанны къоюб, джарашыб джашагъыз. Джашаялмай эсегиз а ? джол бла, закон бла айырылыгъыз да ? энчи эллеригизни къурагъыз да ? къууанч бла, насыб бла хайда джашагъыз. Аллах хар кимни иннетине кёре берликди насыбын да. АЗРЕТ-АЛИЙ КЕЧЕРУКЪ, "Джамагъат" демократ организацияны башчысы. http://www.kamatur.org/makaleler/genel/882-chnimni -kormgn-cndtg-kol-slmz |
|
|
|
|
Ответы
|
Rim Gor
Ничего себе без крови. Сколько же еще надо? При отделении Ингушетии от Чечни разве была кровь? Она была позже... и никак не связанная с этим отделением. |
|
|
|
|
|
Sabr
Полностью тебя поддерживаю. Все очень правильно и разумно. |
|
|
|
|
|
Кошмар, как же все-таки легко управлять людьми.
![]() Особенно теми, которые вечно чем-то не довольны. |
|
|
|
|
|
Sabr
Карачаевским район назван не потому что там карачаевцы живут, а потому что город Карачаевск центр, а Малокарачаевский потому что эта территория называется Малый Карачай |
|
|
|
|
|
я бы Малокарачаевский район оставил бы так, а вот
Карачаевский район назвал бы -Карачайшахарский район)))) |
|
|
|
|
|
Sabrда энди ол айтханынгда барды
![]() |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Адыгские сайты перешли к прямому оскорблению президента КЧР.
http://new.09biz.ru/2010/04/24/jekspert-iz-karacha evo-cherkesii-ajj-da.html статья некоего Михаила Тульского: "Эксперт из Карачаево-Черкесии: Ай да Боря, ай да сукин сын!" "Статейка жесткая, с откровенными оскорблениями.Был бы автор указан еще реальный а не вымышленный.Ну нет же тут политика, информационная война!думается что в правовом государстве подобные публичные оскорбления первых лиц субъекта должны жестко пресекаться, ведь понятно кто за подобными статьями стоит и с какой целью их публикует.О путине, кадырове много писали, но рамки все таки какие то были соблюдены, да и попробуй подобное напиши..Нигилизм правовой!видимо и команда у эбзеева где то прохудилась или она все же еще так и не была сформирована должным образом, если позволяет "криминальной" (другими словами не назовешь) оппозиции такое творить". (из комментариев к статье). |
||||
|
|
|
|||
Читают тему (гостей: 3)




