- Нарт сёз – тилни бети.
- Билими азны – ауузунда кирит.
- Айраннга суу къош, телиге джол бош.
- Хоншуну тауугъу къаз кёрюнюр, келини къыз кёрюнюр.
- Кесине гебен этелмеген, биреуге черен эте эди.
- Иги – алгъыш этер, аман – къаргъыш этер.
- Адам сёзге тынгыла, акъыл сёзню ангыла.
- Душманны тышы – акъ, ичи – къара.
- Къолунгдан къуймакъ ашатсанг да, атаны борчундан къутулмазса.
- Ашына кёре табагъы, балына кёре къалагъы.
- Иги сёз – джаннга азыкъ, аман сёз башха – къазыкъ.
- Хар сёзню орну барды.
- Тас болгъан бычакъны сабы – алтын.
- Телиге от эт десенг, юйюнге от салыр.
- Ишге юренсин къоллары, халкъ бла болсун джоллары.
- Къарнынг къанлынга кийирир.
- Ариу – кёзге, акъыл – джюрекге.
- Ойнай билмеген, уруб къачар.
- Хата – гитчеден.
- Мен да «сен», дейме, сен да «кесим», дейсе.
- Эки элинги тыйсанг, джети элде махталырса.
- Джуртун къоругъан озар.
- Арба аугъандан сора, джол кёргюзтюучю кёб болур.
- Хунаны тюбюн къазсанг, юсюнге ауар.
- Чакъырылмагъан къонакъ тёрге атламаз.
- Чабакъсыз кёлге къармакъ салгъанлыкъгъа, чабакъ тутмазса.
- Къанны къан бла джуума, аманны аман бла къуума.
- Тин – байлыгъынг, терен саулугъунг.
- Ёзденликни джайгъан – джокълукъ.
- Суу да къайтады чыкъгъан джерине.
- Чыкълы кюнде чыкъмагъан, чыкъса къуру кирмеген.
- Джаз бир кюнню джатсанг, къыш талай кюнню абынырса.
- Эрни эр этерик да, къара джер этерик да, тиширыуду.
- Юй кюйдю да, кюйюз чыкъды, ортасындан тюйюш чыкъды.
- Кёл – къызбай, къол – батыр.
- Къарын къуру болса, джюрек уру болур.
- Сабыр джетер муратха, сабырсыз къалыр уятха.
- Атынг аманнга чыкъгъандан эсе, джанынг тамагъынгдан чыкъсын.
- Чабар ат – джетген къыз.
- Этим кетсе да, сюегим къалыр.
- Сакъ юйюне сау барыр.
- Джетген къыз джерли эшекни танымаз.
- Юйлю уругъа ит чабмаз.
- Термилгенинги табмазса, кюлгенинге тюберсе.
- Дууулдаса – бал чибин, къонса – къара чибин.
- Айранны сюйген, ийнек тутар.
- Ашхы сёз таш тешер.
- Таукел адам тау тешер.
- Ариу сёз – джаннга азыкъ, аман сёз – башха къазыкъ.
- Ёгюзню мюйюзюнден тутадыла, адамны сёзюнден тутадыла.
КЧР-де НЕ БОЛА ТУРАДЫ?
|
http://new.09biz.ru/2010/03/27/zajavlenie-koordina cionnogo-soveta.html
Россияны президенти Д.А.Медведевге Россиияны президентини Администрация башчысы С.Е.Нарышкиннге Россияны президентини келечиси, Шимал Кавказ федерал округну башчысы А.Г. Хлопониннге Къарачай-Черкес республиканы президенти Б.С.Эбзеевге Къарачай-Черкес республиканы джамагъат организацияларыны Координацион Советини Заявлениеси Республикагъа 20 джылны бир миллетни адамлары башчылыкъ этгенлери туудургъан этнократия КЧР-ни экономикасын, джамагъат-сиясет турумун да катастрофа халгъа келтиргенди. Республикада миллетле арасы болумну, джамагъат-сиясет халны да иги джанына тюрлендирир ючюн бу ишлени этерге кереклиге санайбыз: 1. Федерал аралыкъ да къошулуб, Миллетле арасы комиссия къураргъа ? власт органлада республиканы къурагъан халкъланы келечилери тенг юлюшлю (паритет) болур ючюн. 2. 2010 джылны къачына паритет халда Парламент къураргъа ? республиканы къурагъан беш халкъдан бешишер депутат, башха халкъладан да беш депутат. Парламентни башчысыны да тёрт заместители болургъа ? республиканы къурагъан халкъладан биришер адам. 3. Джамагъат-сиясет турумну иги этер ючюн, энди джол президент оруслу болурун излейбиз. Къол салгъанла: ?Абаза? джамагъат организацияны Советини тамадасы М.А.Такушинов ?Адыгэ Хасэ? черкес организацияны Советини тамадасы М. Х.Черкесов ?Русь? орус организацияны Президиумуну тамадасы И.Н.Хохлачев ?Масис? эрмен организацияны тамадасы В.С. Алавердов ?Кали-архи? урумлу (грек) организацияны башчысы В. И. Кузнецов Черкесск шахарда ?Бирлик? ногъай организацияны тамадасы Ю.Б.Карасов ?ДЖАХАНИМНИ КЁРМЕГЕН ДЖАНДЕТГЕ КЁЛ САЛМАЗ? Бу ётюрюк къагъытны къурашдырыб, Россия Федерацияны президентине дери джазыб кюрешгенлеге башчылыкъ этген, бир да ажымсыз, ?Адыгэ Хасэ? черкес организацияны тамадаларыдыла. Республиканы къурагъан халкъланы организациялары бла къалмай, кеслерин кёбюрек, магъаналыракъ кёргюзтюр ючюн орус, эрмен, урум (грек) джамагъатланы башчыларын да тартхандыла бу кир ишге. Ала да не ангылаб къошулгъан эселе да. Ногъай организацияны башчысы да бу къагъытха къол салгъаны ? адам ийнанмазчады. Къарачай-Черкес республика экономика джаны бла хоншу республикаладан артха къалмайды. Джамагъат-сиясет турум а, Шимал Кавказда эм игиге саналады. Республикада халкъланы арасында тиклик, джаулукъ джокъду. Къарачай-Черкес республикагъа башчы бола келген къарачайлыла, ёз халкъларын юлюшсюз къоя, башха халкълагъа кёбюрек эс бёле келгендиле. Анга юлгюле келтирейик. 1990-чы джыллада ?Сюргюннге тюшген халкълагъа реабилитация этиу? закон чыкъгъандан сора, Борис Ельцин да Сталин къурутхан Къарачай областны ызына къайтарыуну хакъындан законопроектге къол салгъандан сора ? Къарачай энчи республика болургъа боллукъ эди. Къоймадыла! Кимле? Кесибизни башчыла. Къарачай- Черкес республиканы биринчи тамадасы Хубийланы Владимир. Къарачайны оноуун абазагъа, черкесге, орусха, ногъайгъа соргъан кибик этиб, ?бары да бирге джашайыкъ? дейдиле деб, Къарачайны энчи республика болурундан тыйдыла. Къарачай кеси энчи республика болса, бюгюннгю проблемала боллукъ тюл эдиле. Хубий улу орус къазакъланы да ?Реабилитация...? законнга киргизтди, беш халкъны да ? къарачайны, орусну, черкесни, абазаны, ногъайны ? субъект къурагъан, тенг халкъла этиб сирелди. Алай а, черкесни, абазаны, ногъайны бир-бирине къошсанг да, къарачай халкъны джарымы тенгли болмайдыла. Ёзге кърал къуллукъда ишлеген адамларыны саны бла къарачайлыла бла тенг болургъа излейдиле. 1990-чы джылланы аягъында КъЧР-де президент сайлаула болгъанларында ? анасы орус, атасы къарачай, аскер генерал Семенланы Владимир ажымсыз хорлады. Алай а, черкеслиле ?президент черкесли болургъа керекди? деб, ишни къазауатха джетдирирге аз къалдыла. Сайлаула болсала, 40 минг черкесли 200 минг къарачайлыны хорлаялмазлдыкълары хакъды. Аны ангылагъан черкеслиле, экинчи джол сайлаулада башха тактикагъа кёчдюле: къарачайлылада алагъа ишлерик кандидатны табыб, аны алгъа тюртдюле, къарачай халкъны экиге бёлдюле. Алай келди оноугъа Батдыланы Мустафа. Башбакан да черкесли болду. Мустафаны кёзюуюнде къуралдыла ёмюрде болмагъан Абаза эмда Ногъай миллет районла. Къарачайны джерини бир кесеги Абаза районнга берилди. Батды улуну президентлик болджалы бошалыргъа, Россияда халкъла кеслерине башчыны кеслери сайлау адет тохтады. Энди Россияны президенти теджейди миллет республикалагъа да тамадаланы. Алай келди Къарачай-Черкес республикъагъа президент болуб Эбзелени Борис ? Россияны Анаяса Махкемесини юеси. ?Мен ишге адамланы миллетликлерине неда меннге джууукъ джетгенлерине къараб саллыкъ тюлме. Ишлей билген, республиканы айныууна себеб болаллыкъ адамланы сайларыкъма къуллукълагъа?,- дейди Эбзе улу. Башбакан къуллукъгъа Кайшевни ? урум (грек) халкъны адамын салды. ?Башбакан черкесли болургъа керек эди, ол черкес орунду? деб, черкес миллет организацияла мурулдай, Эбзе улугъа, аны бла бирге къарачай халкъгъа да, хыршылана башладыла. Эбзе улу ?къуллукъчуланы миллетликлерине къараб, саллыкъ тюлме? десе да, сиясетин бираз джумшатды. Бусагъатда бакан къуллукъда ишлегенле: черкесден юч бакан, абазадан юч бакан, къарачайдан юч бакан. Парламентни башчысы да черкеслиди. Алай болса да, черкеси, абазасы да, аз санлы къауумла болгъанларына да къарамай, оноуда-къуллукъда кёбюрек орунлу болургъа излейдиле. Бюгюнннгю проблемаланы туудургъан ол затды. Черкеслиле 1957-чи джылдан бери да ? къарачай халкъ сюргюнден къайытханлы ? уллу къуллукълада ишлей, къарачайны къыйынын ашай юреннгендиле. 1957 джыл кърал къарачай халкъгъа буюргъан ачханы да кёбюсю черкес районлагъа, Черкесск шахаргъа джоюлуб кетгени документледе белгилиди. Бюгюнлеге дери алай бола келгенди. Энди ол зат тохтай тебрегени ? хукукчу Эбзе улу аллай затланы унарыкъ тюлдю ? бютюн да бек ачыуландырады черкес къауумну: аны ючюндю ?Адыгэ хасэ? башхаланы да кесине къошуб, хылымылы, ётюрюк тарыгъыу къагъытланы джарашдырыб, къралны этегинден башына дери джайыб кюрешгени. ?Биреу къатын келтире, биреу атын ёлтюре? деб, нарт сёз барды. Башха къауумланы джамагъат организациялары ?Адыгэ Хасэге? къошулгъанлары да сейирди. Башында кёргюзтгенибизча, Къарачай-Черкес республикада къалгъан ууакъ халкъла къарачай миллетни ышыгъында юлюшлю да, джюрюшлю да бола келгендиле. Ёзге ?джаханимни кёрмеген джандетге кёл салмаз? дегенлери тюз болур. Черкес оюнлагъа Къарачай да тёзюб турурму? Огъесе, 1926-чы джылдача, ?бий да болугъуз, юй да болугъуз кеси кесигиз бла? дебми тохтар? 40 минг черкес Къарачайдан айырылгъанлай, Орусну ичинде тас болуб кетерин биле болмазмы? Биледи, айрыллыкъ да тюлдю. Джалгъан дау чыгъарыб, уллу къуллукълагъа адамларын ётдюрюр дыгаласдан башха иннетлери джокъду. Ансы, 1990-чы джыллада Къарачай кеси бола тебрегенинде, черкеси, абазасы, ногъайы да ?бирге джашайыкъ? деб, Къарачайны джолун кесгенлерин унутмагъанбыз. Ала да унутхан болмазла. Алай эсе, хылымылы, кир, ётюрюк къагъытланы джазгъанны къоюб, джарашыб джашагъыз. Джашаялмай эсегиз а ? джол бла, закон бла айырылыгъыз да ? энчи эллеригизни къурагъыз да ? къууанч бла, насыб бла хайда джашагъыз. Аллах хар кимни иннетине кёре берликди насыбын да. АЗРЕТ-АЛИЙ КЕЧЕРУКЪ, "Джамагъат" демократ организацияны башчысы. http://www.kamatur.org/makaleler/genel/882-chnimni -kormgn-cndtg-kol-slmz |
|
|
|
|
Ответы
|
Rim Gor
Ничего себе без крови. Сколько же еще надо? При отделении Ингушетии от Чечни разве была кровь? Она была позже... и никак не связанная с этим отделением. |
|
|
|
|
|
Sabr
Полностью тебя поддерживаю. Все очень правильно и разумно. |
|
|
|
|
|
Кошмар, как же все-таки легко управлять людьми.
![]() Особенно теми, которые вечно чем-то не довольны. |
|
|
|
|
|
Sabr
Карачаевским район назван не потому что там карачаевцы живут, а потому что город Карачаевск центр, а Малокарачаевский потому что эта территория называется Малый Карачай |
|
|
|
|
|
я бы Малокарачаевский район оставил бы так, а вот
Карачаевский район назвал бы -Карачайшахарский район)))) |
|
|
|
|
|
Sabrда энди ол айтханынгда барды
![]() |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Адыгские сайты перешли к прямому оскорблению президента КЧР.
http://new.09biz.ru/2010/04/24/jekspert-iz-karacha evo-cherkesii-ajj-da.html статья некоего Михаила Тульского: "Эксперт из Карачаево-Черкесии: Ай да Боря, ай да сукин сын!" "Статейка жесткая, с откровенными оскорблениями.Был бы автор указан еще реальный а не вымышленный.Ну нет же тут политика, информационная война!думается что в правовом государстве подобные публичные оскорбления первых лиц субъекта должны жестко пресекаться, ведь понятно кто за подобными статьями стоит и с какой целью их публикует.О путине, кадырове много писали, но рамки все таки какие то были соблюдены, да и попробуй подобное напиши..Нигилизм правовой!видимо и команда у эбзеева где то прохудилась или она все же еще так и не была сформирована должным образом, если позволяет "криминальной" (другими словами не назовешь) оппозиции такое творить". (из комментариев к статье). |
||||
|
|
|
|||
Читают тему (гостей: 4)




