Расширенный поиск
1 Мая  2026 года
Логин: Регистрация
Пароль: Забыли пароль?
  • Эски джаугъа ышанма.
  • Аш берме да, къаш бер.
  • Адам къаллай бир ишленмесе, аллай бир кесин уллу кёреди.
  • Иги адамны бир сёзю эки болмаз.
  • «Ма», - дегенни билмесенг, «бер», - дегенни билмезсе.
  • Харам къарнашдан, халал тенг ашхы.
  • Иши джокъну, сыйы джокъ.
  • Мал кёб болса, джууукъ кёб болур.
  • Мухар, кеси тойса да, кёзю тоймаз.
  • Байлыкъ болгъан джерде, тынчлыкъ джокъду.
  • Бюгюн дуния кибик, тамбла ахыратды.
  • Игини сыйлагъан адетди.
  • Билген билмегенни юретген адетди.
  • Юйюнг бла джау болгъандан эсе, элинг бла джау бол.
  • Атадан ёксюз – бир ёксюз, анадан ёксюз – эки ёксюз.
  • Джети тилни билген джети кишиди.
  • Джылкъыдан – ат чыгъар, тукъумдан – джаш чыгъар.
  • Баргъанынга кёре болур келгенинг.
  • Кийимни бичсенг, кенг бич, тар этген къыйын тюлдю.
  • Къолунгдан къуймакъ ашатсанг да, атаны борчундан къутулмазса.
  • Адамгъа аман кюн соруб келмейди.
  • Хазыр ашха – терен къашыкъ.
  • Иги болса, тамадама – махтау, аман болса, меннге – айыб.
  • Сютден ауузу кюйген, суугъа юфгюре эди.
  • Оюмсуз атлагъан, аджалсыз ёлюр.
  • Къартны сыйын кёрмеген, къартлыгъында сыйлы болмаз.
  • Ишни аллы бла къууанма да, арты бла къууан.
  • Къозулугъунда тоймагъан, къойлугъунда тоймаз.
  • Атлыны кёрсе, джаяуну буту талыр.
  • Таула не мийик болсала да, аууш табылыр.
  • Билими азны – ауузунда кирит.
  • Тилчиден кери бол.
  • Биреуге аманлыкъ этиб, кесинге игилик табмазса.
  • Байны оноуу, джарлыгъа джарамаз.
  • Татлы тилде – сёз ариу, чемер къолда – иш ариу.
  • Чабакъ башындан чирийди.
  • Айтылгъан буйрукъ, сёгюлмез
  • Итли къонакъ джарашмаз.
  • Кёзю сокъурдан – къоркъма, кёлю сокъурдан – къоркъ.
  • Кёб ант этген, кёб ётюрюк айтыр.
  • Гугурук къычырмаса да, тангны атары къалмаз.
  • Намысы болмагъанны, сыйы болмаз.
  • Кюн – узун, ёмюр – къысха.
  • Кёкдеги болмаса, джердегин кёрмейди.
  • Аман адам элни бир-бирине джау этер.
  • Тойгъан джерге джети къайт.
  • Тамбла алтындан бюгюн багъыр ашхы.
  • Къарыусузгъа кюлме, онгсузгъа тийме.
  • Тёрде – темир таякълы, къаяда – чыпчыкъ аякълы.
  • Юй кюйдю да, кюйюз чыкъды, ортасындан тюйюш чыкъды.
Страницы: 1 2 3 4 5 ... 16 След.
МАЛКЪАР САБИЙ ПОЭЗИЯНЫ АНТОЛОГИЯСЫ, Ата-аналагъа, устазлагъа, бала бахчалада ишлегенлеге болушлукъ китап
 
МАЛКЪАР САБИЙ ПОЭЗИЯНЫ САЙЛАМА БЕТЛЕРИ

Хурметли алан жамауат! Бюгюнлюкде Ана тилибизни сакълау бизни болжалсыз ишлерибизден бири болуп турады. Анга себеп болур дегенден, мен сабийлеге деп, ата-аналагъа, бала бахчада ишлегенле бла устазлагъа Малкъар сабий поэзияны сайлама бетлерин жарашдыргъанма. Ата-анала, устазла да сабийлеге (алыкъа ууакъла эселе) окъур затларын антологиядан кеслери сайлау эталлыкъдыла. Хар ана, сабийи жукълардан алгъа, анга бир-эки ариу назмучукъ неда сейирлик жомакъчыкъ айта турса, ана тилни сакълаугъа ол уллу себеплик боллукъ эди, сабийге заууукълукъ бергенни айтмай къойсакъ да. Хазнамыды ингир сайын туугъан баланга 7-10 минут къоратхан. Къаллай заманда жашагъаныбызны билебиз, аны себепли, ана тиллерин сыйырып, сабийлерибизни гюнахларына кирмейик. Алайсыз ала туугъан жерлеринде да ёгеле, ёксюзле болуп къаллыкъдыла. Аны да биле тургъанлай (!) уллу кёллю болмайыкъ.
Жарсыугъа, ууакъ сабийлеге айтырча халкъ жомакъларыбыз аздыла. Ала да ишленир керекли болуп турадыла. Сабий ана тилибизни ариулугъун, жылыуун, татыуун сезмесе, ангыламаса, окъугъан жомагъындан зауукълукъ алаллыкъ тюйюлдю. Дерслик китапларыбызда уа нюрсюз, къутсуз, жылыусуз назмула бла хапарчыкъла кёпдюле. Аладан къутулмай, литературабызны даражасын орус литературагъа тенг этмей, биз школда окъугъан сабийлени ана тилибизге кёл салдыраллыкъ тюйюлбюз.
Мен школларыбызда бола-бола туруучума. Ана тилибизде, Аллахны ахшылыгъындан, ариу окъулгъан назмуларыбыз, жомакъларыбыз да аз тюйюлдюле. Сиз бир кёрге эдигиз таулу къызчыкъла бла жашчыкъла аллай назмуланы къалай сюйюп айтханларын. Аланы жюрекчиклеринде ана тиллерине аллай бир сюймеклик, ёхтемлик тууады ол кезиуде, аны айтып ангылатхан да къыйынды. Ана сютю бла келген ана тилге жетген не барды?! Туугъан Ташыбызгъа сюймеклик да андан чыгъады. Андан чыгъады Туугъан жер, Ата журт деген эм бийик сезим да. Ана тилни татыуун бизден эсе сабийле бек сезедиле. Мен анга кесим шагъатма. Ахшы назмучулагъа да ала хурмет эте биледиле. Жюреклеринден. Кёзбаусуз. Алайды да, сабийлерибизге уллу кёллю болмайыкъ. Аладыла бизни тамбылагъы кюнюбюз; тилибизни, жерибизни, тарихибизни сакъларыкъла да – ала.

Ёлмезланы Мурадин,
Къабарты-Малкъар Республиканы Къырал саугъасыны лауреаты
Изменено: elbars - 13.04.2013 23:24:04
 
КЪАРАЧАЙ-МАЛКЪАР
ХАЛКЪ ЖЫРЧЫКЪЛА, НАЗМУЧУКЪЛА

САРЫ ТЕКЕ

Бап, ба-ап, баппахан,
Бап, ба-ап, баппахан!
Юй тюбюнде — сары теке,
Сандыракъгъа барыр теке,
Жигейчиги жары теке,
Ашагъаны тары теке,
Ичгенчиги боза теке,
Нёгерлерин оза теке,
Таш юсюне мине теке,
Къош ичине кире теке,
Бурма теке, бурма теке,
Къая ранда тура теке,
Агъач къабукъ къыра теке,
Жашчыкъланы ура теке,
Чырпы бюксем, къыркъа теке,
Ачыулансам, къоркъа теке,
Дыгъы этейим, «быз» этейим,
Сени оюннга тюзетейим,
Сакъалынгдан салдырайым,
Асланбийге бардырайым!
Изменено: elbars - 24.03.2013 20:40:00
 
ОЙ, ЮШЮДЮМ, ЮШЮДЮМ!

Ой, юшюдюм, юшюдюм! —
Таудан алма тюшюрдюм.
Алмачыкъны къапдыла
Манга зыгыт атдыла.
Ол зыгытха базама,
Бу зыгытха базама,
Терен уру къазама.
Уру ичинде — къашха эчки.
Къашха эчкини улагъы
Къазанчыкъда къайнайды,
Омар ашыкъ ойнайды.
Омар кетди отуннга,
Къар жабышды бутуна.
Къар тюйюлдю — къамишди,
Бухчакълары пиринчди,
Он бармагъы кюмюшдю,
Ал тишлери хымишди!
Изменено: elbars - 24.03.2013 20:40:54
 
ЭРТТЕ БИРЕУ БАР ЭДИ

Эртте биреу бар эди,
Темир тийреу бар эди,
Таш тегене бар эди,
Агъач элек бар эди.
Къумурсханы къой этип,
Къумгъа жайгъан бар эди.
Сенгирчгени ат этип,
Сыртха чыкъгъан бар эди.
Къара сууну къайиатып,
Къаймакъ алгъан бар эди.
Къарт анасын къыз этип,
Эрге берген бар эди.
Къарт атасын жаш этип,
Къатын алгъан бар эди.
 
ОЙ, УЛЛУ КЪУШ, УЛЛУ КЪУШ!

Ой, уллу къуш, уллу къуш!
Ой, уллу къуш, уллу къуш!
Кел да, манга тёшек эт,
Къыртчыгъадан эшек эт.
К/ьайгъы сала учсанг а,
Тауукъланы жулкъсанг а, —
Таш тийсин да бутунга,
Улуй баргъын журтунга.
Къанынг-къунунг — къазаннга,
Къарын жауунг — шауданнга.
Шаудандан а не чыгъар?
Къары-къары мёз чыгъар.
Ахшы адамдан не чыгъар?
Сабыр-сабыр сёз чыгъар.

БАРА-БАРА ЖЮН ТАПДЫМ...

Бара-бара жюн тапдым,
Жюн ичинде таракъ тапдым,
Таракъны ыннагъа бердим,
Ынна манга баппу берди,
Баппуну гутчагъа бердим,
Гутча манга кючюк берди,
Кючюкню къойчугъа бердим,
Къойчу манга къозу берди,
Къозуну къонакъгъа сойдум,
Къонакъ манга камичи берди,
Къамичини жерге урдум,
Жер манга жемиш берди,
Жемишни уммогъа бердим,
Уммо манга сюття берди,
Сюттяны тапкагъа салдым,—
Ары жанындан бир мияу,
Бери жанындан бир мияу
Чапдыла да жетдиле,
Ичдиле да кетдиле.
 
ЧОМ, ЧОМ. ЧОМ ТЕРЕК!

Чом, чом, чом терек,
Чум, чум, чум терек!
Терек деген — темир къая,
Къая деген — къамчи баш,
Баш деген — бармакъ тогъай,
Тогъай деген — токъсу малик,
Малик деген — алтын къусукъ,
Къусукъ деген — къула тала,
Тала деген — талгъыр ёгюз,
Ёгюз деген — элме къайиш,
Къайиш деген — къара жилян,
Жилян деген — жилянпыс,
Эсирикланы Узункъыз.
Ары секир, Узункъыз!
Бери секир, Узункъыз!
Секиралмасанг,— отха тюш,
Табанынга — къызгъан шиш!
Изменено: elbars - 24.03.2013 22:32:54
 
КЪАКЪ-КЪАКЪ, КЪАРГЪАЛА

Къакъ-къакъ, къаргъала,
Терен къарда жоргъала.
Къамиш тюбю — жаркъала,
Ачы сууда — балыкъла,
Тийресинде — жылкъыла.
Жылкъы кимни жылкъысы?
Адемейни жылкъысы.
Кеси къайры кетгенди?
Мал жолуна кетгенди.
Андан къачан келликди?
Жылкъы чыкъса, келликди.
Жылкъы чыкъса—жаз болады.
Балалары къаз болады...
Къазий улу Адемей,
Миннген атынг жёбелей,
Къабыргъасы — къашхалакъ,
Сыртына миннген — сыйпалакъ,
Бегене чара тындыргъан,
Отуз къалакъ сындыргъан.
 
НЕ КЮЧЛЮ?

— Не кючлю, ким кючлю?
Кюн кючлю, кюн кючлю.
— Ай, мен кючлю болсам эд,
Мени булут жапмаз эд:
— Не кючлю, ким кючлю?
Булутду бек кючлю.
— Ай, мен кючлю болсам эд,
Мени жер да жутмаз эд.
— Не кючлю, ким кючлю?
Жер кючлю, жер кючлю.
— Ай, мен кючлю болсам эд,
Мени кырдык алмаз эд.
— Не кючлю, ким кючлю?
Кырдыкды бек кючлю.
— Ай, мен кючлю болсам эд,
Мени къой ашамаз эд.
— Не кючлю, ким кючлю?
Къой кючлю, къой кючлю.
— Ай, мен кючлю болсам эд,
Къонакъ мени соймаз эд.
— Не кючлю, ким кючлю?
Къонакъды бек кючлю.
— Ай, мен кючлю болсам эд,
Чычханчыкъ къоркъутмаз эд.
— Не кючлю, ким кючлю?
Чычханчыкъды кючлю.
— Ай, мен кючлю болсам эд,
Мени киштик тутмаз эд.
— Не кюлю, ким кючлю?
Киштикди бек кючлю.
— Айхай да, мен кючлюме,
Залим арслан тишлиме,
Къакъ къабыргъа — ашауум,
Зауукълуду жашауум.
 
ТАЙЧЫКЪ

Бийик тауда жашайма,
Арпа, бичен ашайма.
Арба, чана тартама,
Ары-бери жортама.

КИШТИК

Киштик, киштик,
Мыйыгъынгда — юч тюк.
Ючюсюн да юздюнг,
Тоханадан жюздюнг.

УММОЧУКЪЛА

Уммочукъла келелле,
Жанаришден келелле.
Желинлерин толтуруп,
Къаймакъ сютле берелле.
***
Уммола келелле.
- Къайдан, къайдан келелле?
- Къара тёшден келелле.
- Къара тёшню неси бар?
- Къарты-къурту,кеси бар.
Юсюне къатхан тону бар,
Уллу, кючлю къолу бар,
Адам кирмез жолу бар,
Отоуунда тою бар,
Халжарында къою бар,
Инжи тизер къызы бар,
Кийик атар жашы бар,
Отха асхан чоюну,
Кюлде болур оюну.

ОМАР

Омар уугъа чыкъды да,
Омар кийик жыкъды да,
Аркъасына кётюрдю,
Ыннасына келтирди.
Изменено: elbars - 20.04.2013 16:25:05
 
РАМАЗАН

Рамазан —
Сыра къазан,
Кёрпе тикген,
Аякъ бюкген.
Темир тёшде
Отун жаргъан,
«Тохта!» — десенг,
Жортуп баргъан.
Жилтин кёзлю,
Къалын къашлы,
Тургъан юйю —
Гетен башлы.
Къужур сёзлю,
Къужур халлы,
Миннген аты —
Агъач наллы,
Ичген сууу —
Тузлу шаудан,
Жатхан жери —
Мырды къаудан.

* * *
Жанкъоз чыкъды Тотур айда,
Сууукъ айда.
Къарны хорлап, жерни жырып,
Сууукъ айда.
Ай къууанды, кюн жарыды
Сууукъ айда,
Жер жашнады, къарыу алды
Тотур айда, сууукъ айда.
 
 
* * *
Жауун, жауун, жау, жау!
Жаулу гюттю берейим,
Къуй, къуй, къуйсанг а,
Къуймакъ къалач берейим.
Жау, жау, жаным, жау!
Арпа унла къуяйым,
Чыпчыкъ болуп учайым.

* * *
Сабан чыпчыкъ — сакъ чыпчыкь,
Сабанынгы тап, чыпчыкъ!
Ашлыкъ, зынтхы сюргенме,
Эсен барып, эсен кел,
Чоппа ташны кёре кел.
Залимхан бла Малиханнга
Менден салам бере кел!

* * *
Ой, Озай, Озай!
Келгенме санга,
Не бердинг манга?
Бир аякъ шорпа,
Бир жарты гыржын,
Бир аякъ боза,
Эки иеги эт,
Бермесенг - къаядан кет.
Изменено: elbars - 25.03.2013 20:35:27
 
***
Ой, Озай, Озай!
Не бердинг манга?
Бир аякъ боза,
Бир аякъ созма,
Бир башсыз базук,
Бир сыннган къазыкъ,
Эки къош галау —
Ашамасанг — талау.

* * *
Тахир, Тахир, Тахир балам,
Тар ичинде журлай баргъан.
Къолда жатхан, къоян атхан,
Текелеге окъ санатхан.
Теке сойгъан, гыбыт этген,
Хан къонакъгъа къалыт этген,
Атхан журу къачып кетген.
 
КИШИУЧЮК

Гитче ариу кишиуса,
Чычханлагъа кючлюсе.
Аппа бла жатаса,
Къуш тёшекге батаса.

Ариу ашны сюесе,
Бермеселе,— тиесе.
Кишиу, кишиу, кишиучюк,
Ынна береди сютчюк.

Сууукъгъа да чыкъмайса,
Кишиден да букъмайса.
Эркелейсе хар кимге,
Сыйлы къонакъса юйге.
Бетчигинги жууаса,
Чычханланы къууаса.

* * *
— Кишиу, кишиу!
— Мияу, мияу!
— Ачмы болдунг?
— Хау, хау!
— Не ашайса?
— Жау, жау!
Жатаса мурулдай,
Жукълайса хурулдай.
Чычханланы къоймайса,
Этлеринден тоймайса.
 
* * *
Мияу, мияу, мияу келе,
Тырнакъларын ачып келе,
Тырнакълыдан къачып келе,
Дыгъы-дыгъы-дыгъы-дыгъы...

* * *
Мен текеме, текеме,
Аш бермесенг, кетеме,
Кёкге чыкъгъан къоянма,
Кёк кырдыкдан тояма.

* * *
— Тауукъ, не тапдынг?
— Гаккы.
— Не этдинг?
— Сатдым.
— Не алдынг?
— Баппу.
— Не этдинг?
— Къапдым.
 
ЧУУ, ЧУУ, ЧУУ АЛА

Чуу, чуу, чуу ала,
Эки чычхан суу ала,
Ынна боза бишире,
Акка отдан тюшюре,
Босагъадан абына,
Сакъалчыгъы къабына,
Дыгъы-дыгъы-дыгъы-дыгъы этейим,
Сени бирчик тепсетейим.

* * *
Тёнгере, тёнгере,
Хайнухчугъум, тёнгере,
Буз къатханды, тёнгере,
Къамичи бла ургъанма,
Бек ургъанма, тёнгере,
Хайнухчугъум тёнгере,
Бек ургъанма, тёнгере.
Изменено: elbars - 27.03.2013 22:34:20
 
* * *
Сууукъ,сууукъ, сууукъ,
Базар бизге жууукъ.
Эки сомгъа — бир тауукъ,
Андан бизге не зауукъ?!

* * *
Билдим-билдим — билляча,
Билачагъа чомача,
Чом-чом-чом терек,
Чом терекни бутагъы,
Уллу бийни бичагъы.
Бекден-бекден биледим,
Бекден къазакъ тиледим.
Къазагъыма не керек?
Къазагъыма къуш керек.
Къушну уруп учурдум,
Душманланы кёчюрдюм.
Акъ алма, Къызыл алма,
Бир тамакъдан
Тизил, алма.
 
ТАРТА, СОЗА

Тарта, соза!..
Жашчыкъланы оза!
Къызчыкъланы оза!
Чабып барды тузлагъа,
Башын урду бузлагъа...

КЪОН, КЪОН, ГЕБЕЛЕК...

Къон, къон, гёбелек,
Аття атха миндирир,
Ання эмчек ичирир.
Жетип сени тутайым.
Къанатынгы сылайым...

ЖЕТЕГЕЙЛЕ — ЖЕТИ ЖУЛДУЗ

Жетегейле — жети жулдуз,
Боюнсхала — эки жулдуз,
Илкер — жоппу, Чолпан — эрке,
Темиркъазакъ — кеси сынгар,
Къара Айгъыр бла Сары Айгъыр
Жети айланып
Жетер жерине жетгинчи,
Сюрюучюге танг атмаз.
 
САНДЫРАКЪ

Сандыракъны жетеги,
Алтын тонну этеги,
Сандырагъым, жетегим,
Жылтырайды этегим,
Жылтыраса, жанады,
Жана эсе, кюеди,
Кюе эсе, бишеди.
Суу къуйсагъыз, жукъланыр,
Жулдузханнга сукъланыр.
Чапыракълай, саргъалгъын,
Кели суулай чайкъалгъын,
Кёк жибеклей созулгъун,
Жаныу суулай бокъланнгын...
Сандыракъны хахайы,
Идрисни Махайы,
Жанкирни Шакайы,
Жангы чыкъгъан сандыракъ,
Жангылтады сол аякъ,
Тюзетеди онг аякъ...
 
БЕШИК ЖЫР

Жукъла, кёз гинжичигим,
Сен жукъугъа кетсенг а.
Татлы тюшчюкле кёре,
Ишиме бош этсенг а.
Бёлляу-бёлляу эт, кюнюм,
Къатын алып кёрейим.
Бауурчугъум, аурума,
Сен жаша, мен ёлейим.

Кёзчюклеринг нюр жана,
Ёсюп, жюрюп кетерсе.
Тау жигити болуп сен,
Жумушуму этерсе.
Алма терек тюбюнде,
Суу тауушха тынгылай,
Балам, тынч-тынч жукълачы,
Мен да бешик жыр жырлай.

Жукъу саулукъ береди,
Жукъла, алтын тауугъум.
Эркелерме жукъласанг,
Мени жашау зауугъум.
Изменено: elbars - 30.03.2013 20:13:00
 
* * *
— Ары къара, бери къара,—
Дедим да,
— Къалкъы да къал, татлы бала, —
Дедим да.
— Чалгъы чала, бели тала,
Сюйгенинден кёлю къала,—
Дедим да,
— Тенглеринден алгъа бара,—
Дедим да,
— Татлы бала, къалкъып къала, —
Дедим да...
 
БЁЛЛЯУ

Бёлляу-бёлляу, жиляма,
Кёзлерими гинжиси.
Бёлляу, бёлляу, тынч жукъла,
Жюрегими инжиси.

Акъ сютюмю береме,
Жукъла, кийик улагъым,
Жаным кибик кёреме,
Мени жарыкъ чырагъым.

Кече-кюнюм сагъайып,
Ауур кёрмей, жюрютдюм,
Сен жилясанг, жюрегим,
Бузча болуп, эриди.

Байны малы кёп болур,
Жарлы малы арыкъды,
Жарлылыкъгъа жиляма,
Жарлы кёлю — жарыкъды.

Тобугъумда ёсдюрюп,
Уллу жашчыкъ этерме,
Ырахат болуп жюрегим,
Муратыма жетерме.

Акъыл-балыкъ сен болсанг,
Сени халкъгъа берирме.
Бир насыбым бар эсе,
Элге жарап кёрюрме.
Изменено: elbars - 30.03.2013 20:08:50
 
АЛАЛАДАН, АЛАЛАДАН...

Алаладан, алаладан,
Къапталчыгъынг — ала лаудан,
Биченчигинг — къара къаудан,
Оракъчыла киргендиле оракъгъа,
Андан сора барлыкъдыла биченнге.
Къатын излей, сени иерме юч элге,
Тюбемегин ананг кибик бечелге...

ИИНАЙ

Ой, ийнай, ийнай
Ийнарада,
Иги хапар келсин
Кюн арада.

Ийнай айтсанг,
Чепкен киреди,
Ийнай айтмасанг,
Четен кюледи.

Чепкен кирсин
Аягъымдан, аллымдан,
Четен кюлсюн
Душманымдан, къанлымдан,

Ой, ийнай, ийнай,
Ийнар ашым.
Сау жюрюгюн
Тюзде айланнган
Жангыз къарнашым...
 
* * *
Азаматгерий — мени хан атлым, хей,
Азаматгерий — мени къанатлым, хей,
Хан атлымы аты — сары атды, хей.
Арбазында алтын терек орнатды, хей.
Тюп тамырын Ташлы сыртдан къаратды, хей,
Баш чопалына жулдузланы санатды, хей.
Чапырагъы къарыш-къарыш бола эди да, хей,
Салкъынында жюз минг атлы солуй эди, хей.
Азаматгерий — хан къушум, хей,
Азаматгерий да — хан къушум, хей!
Ой, къуюп къойгъан алтынды, хей,
Элни жарытхан жарыкъды, хей.
 
ОЙ, БИР ЖАШЧЫКЪ, БИР ЖАШЧЫКЪ

Ой, бир жашчыкъ, бир жашчыкъ,
Бир жашчыкъда бир башчыкъ:
Бир башчыкъда – тёппечик,
Арты – чунгур желкечик.
Аллыф – сыйдам тулучукъ,
Кеси – ата улучукъ.
Ариу, къап-къаракъашчыкъ –
Жашчыкъ – бизге къууаншчыкъ!
Туруп тургъан мангылай –
Айтханынгы ангылай.
Битип тургъан къашчыкъла –
Ёссюн быллай жашчыкъла.
Кёре тургъан кёзчюкле –
Жашчыкъ айта сёзчюкле –
Хар шыхыртха сакъчыкъла.
Жашчыкъ – алтын журунчукъ.
Айта тургъан ауузчукъ
Этед ариу тауушчукъ.
Ауузчукъда тишчикле,
Жашчыкъ этед ишчикле.
 
ХАЙНУХЧУКЪ

Тёнгере, тёнгере,
Хайнухчугъум, тёнгере,
Буз къатханды, тёнгере,
Къамчи бла ургъанма,
Бек ургъанма, тёнгере,
Хайнухчугъум, тёнгере,
Бек ургъанма, тёнгере!

ОЙ, СУУУКЪ, СУУУКЪ…

Ой, сууукъ, сууукъ, сууукъ,
Базар бизге бек жууукъ,
Эки сомдан – бир тауукъ,
Андан бизге не заууукъ?

КЪАЙРЫ БАРАСА?

— Къайры бараса?
— Къара агъачха.
— Нек бараса?
— Къамичи сапха.
— Эки тапсанг,
Бири — сени,
Бири — мени.
Сюйсенг — тап,
Сюйсенг — къой.
 
 
* * *
Бир къолума чыракъ алдым,
Бир къолума бичакъ алдым.
Итни, къушну къоруй кетдим,
Шакъманлагъа солуй жетдим,
Шакъманланы Бийсолтан,
Кёрпе тонунгу кий, Солтан,
Жагъалагъа барайыкъ,
Жагъа тюплени сакълайыкъ,
Къабыргъала къакълайыкъ.


* * *
Дуркъу, дуркъу, дуркъуду,
Дуркъу ичинде къуба ёгюз.
Тура турду да, тас болду.
Бу урлады,
Бу кесди,
Бу биширди,
Бу тюшюрдю,
Бу барды да, иесине айтды.
Ой, тюйюгюз чыначыкъны, тюйюгюз.
 
АЛМАХАННЫ – АЛМА ТИНИ...

Алмаханны — алма тини,
Къууушханны — жайма тини,
Жамычыны — жайма тини.
Жамычыны жайгъанда,
Андан чыкъды бир кёсе,
Мындан чыкъды бир кёсе.
— Кёсе кимни кёсеси?
— Сараякъны кёсеси.
— Сараякъ санга не берди?
— Жоргъаладан ат берди.
Къызыу улу: «Къайт,— деди,—
Къызын тилеп бермесе,
Юйюне бар да айт»,— деди.
Изменено: elbars - 02.04.2013 16:45:42
 
ЖУЛДУЗ ЖЫРЧЫКЪ

Жетегейле — жети жулдуз,
Сарайгъанла — эки жулдуз,
Темир-Къазакъ — кеси жулдуз.
Боюнсала — алты жулдуз,
Чолпан деген — алтын жулдуз.
Илкер жокку, Чолпан сынгар,*
Къара Айгъыр, Сары Айгъыр,
Жети кере ким айтыр?
Илкер батмай, жер къатмаз,
Чолпан чыкъмай, танг атмаз.
Чолпан жулдуз жулдузланы башыды,
Темир-Къазакъ кёкню тепмез ташыды.
Жетегейле жети айланмай, танг атмаз,
Адам жетер жерине жетмей къайтмаз,
Жетиге дери ким айтмаз?
 
ДАУЛАШ

— Келялмай келемисе?
— Сен кимсе? Неле дейсе?
— Мен мараучума.
— Мен да уучума.
— Ой, агъач тауукъ!
— Ой, манга зауукъ!
— Мен атарыкъма!
— Тенг атарыкъма!
­­­­­­­­­­­­­­­— Нек къычыраса?
— Тын, учураса.
— Тынмай, анса уа!..
— Хау, хау, Апсууа!
— Кетчи, Жангерий!
— Келчи, Хангерий!
— Ма учурдунг, Кычыкын!
— Бойнунга — бузоу чычкын!
_______________
· Сынгар — жангыз.
 
БЕЛЛЯУ-БЕЛЛЯУ, БЕШИКГЕ...

Баппу бердим — тынмадынг,
Гаккы бердим — тынмадынг,
Сиркиу жашчыкъ, дуниягъа
Сен жукъларгъа туумадынг.
Бёлляу-бёлляу, бешикге!
Маму чапды эшекге,
Чартлап чыкъдым эшикге,
Аягъым кетди тешикге.

Тийребиз манга кюлдю,
Белибауум юзюлдю,
Бёркюм илинди чюйге,
Къайтып келсем а юйге —

Чабырымы чыгы жокъ,
Чоюнчукъну жугъу жокъ,
Сырмаханны сыны жокъ,
Бичагъымы къыны жокъ.

Кендир баудан чык этдим,
Чоюнчукъда как этдим,
Къайын къабукъ къын болду,
Жез къашыкъ алтын болду!
Страницы: 1 2 3 4 5 ... 16 След.
Читают тему (гостей: 1)

Форум  Мобильный | Стационарный