Расширенный поиск
5 Августа  2026 года
Логин: Регистрация
Пароль: Забыли пароль?
  • Джаз бир кюнню джатсанг, къыш талай кюнню абынырса.
  • Биреуге кёлтюрген таягъынг, кесинги башынга урур.
  • Айтханы чапыракъдан ётмеген.
  • Кёбден умут этиб, аздан къуру къалма.
  • Зар адам ашынгы ашар, кесинги сатар.
  • Ашын ашагъанынгы, башын да сыйла.
  • Хазыр ашха – терен къашыкъ.
  • Ашхы адам – халкъ байлыгъы, ашхы джер – джашау байлыгъы.
  • Таякъ этден ётер, тил сюекден ётер.
  • Тойчу джашха къарама, къойчу джашха къара.
  • Ачыкъ джюрекге джол – ачыкъ.
  • Джырына кёре эжиую.
  • Билим – акъылны чырагъы.
  • Адамны артындан къара сабан сюрме.
  • Тай асырагъан, атха минер.
  • Сабийни джумушха джибер да, ызындан бар.
  • Орундукъ тюбюнде атылсам да, орта джиликме, де да айлан.
  • Къаллай салам берсенг, аллай джууаб алырса.
  • Джыланны къуйругъундан басарынг келсе, аны башы болгъанын унутма.
  • Ат басханны джер билед.
  • Мен да «сен», дейме, сен да «кесим», дейсе.
  • Билим насыб берир, билим джолну керир.
  • Алма терегинден кери кетмез.
  • Ишге юренсин къоллары, халкъ бла болсун джоллары.
  • Хунаны тюбюн къазсанг, юсюнге ауар.
  • Гыдай эчки суугъа къараб, мюйюзле кёрмесе, джашма алкъын, дегенди.
  • Шапа кёб болса, аш татымсыз болур.
  • Татлы сёз – балдан татлы.
  • Шекер бла туз – бир болмаз, ушамагъан – юй болмаз.
  • Биреу къой излей, биреу той излей.
  • Кечеси – аяз, кюню – къыш, джарлы къаргъагъа бир аш тюш!
  • Соргъан айыб тюлдю, билмеген айыбды.
  • Ариу сёз аурууунгу алыр.
  • Этим кетсе да, сюегим къалыр.
  • Нафысынгы айтханын этме, намысынгы айтханын эт.
  • Суу ичген шауданынга тюкюрме.
  • Байны къызы баймакъ болса да, юйде къалмаз!
  • Арыгъан къош чамчы болур.
  • Алтыннга тот къонмаз.
  • Аш иеси бла татлыды.
  • «Ма», - дегенни билмесенг, «бер», - дегенни билмезсе.
  • Къонакъ кёб келюучю юйню, къазаны отдан тюшмез.
  • Уллу суу бла уллу ауруудан башынгы сакъла.
  • Ашлыкъ – бюртюкден, джюн – тюкден.
  • Келинни – келгинчи, бёркню кийгинчи кёр.
  • Чабакъсыз кёлге къармакъ салгъанлыкъгъа, чабакъ тутмазса.
  • Мадар болса, къадар болур.
  • Джюрекге ариу – кёзге да ариу.
  • Тулпарлыкъ, билекден тюл – джюрекден.
  • Ашына кёре табагъы, балына кёре къалагъы.
Страницы: 1
Перевести скороговорку, требуется помощь
 
Помогите, пожалуйста, перевести скороговорку)
Названия звезд и созвездий главное, особенно уточнить, что жирным выделено.

ДЖЕТЕГЕЙЛИ-ДЖЕТИ ДЖУЛДУЗ

Джетегейле – джети джулдуз,
Сарайгъанла – эки джулдуз,
Темиркъазакъ – кеси джулдуз,
Чолпан деген алтын джулдуз,
Боюнсхала – алты джулдуз,
Илкер джоппу, Чолпан сынгар,
Къара Айгъыр, сары Айгъыр…
Джети кере бу сёзлени ким айтыр?


Большая медведица - семь звезд,
Сарайгъанла (?) - две звезды,
Полярная звезда - сама по себе,
Называемая Венерой - золотая звезда,
Весы (созвездие) - шесть звезд,
Плеяды (скопление) выглядят как скопление (кучка и т.д.), Венера одна (единственная),
Къара айгъыр, сары айгъыр.. (звезды из созвездия Большой медведицы, вроде бы)
Кто семь раз произнесет эти слова?
.
 
На старом ЗФ была тема, где Кергелен выставляла названия разных созвездий, я их себе скопировала как-то:

АЙ- луна.
АКЪ джулдуз - сириус.
АКЪРАБ дж.--скорпион
АЛТАУ дж.--нептун
АШХАМ дж.---вечерняя Венера,
БАЙРЫМ дж.--марс.
БАЛЫКЪ дж.--- созвездие рыбы.
Боюнсхала--сзвездие весов.
БУГЪАЧАР--телец.
ГИДА- созвездие ориона.
ГЕГЕНЧИ--водолей.
ГОЧАР--овен.
ДЖЕР- земля.
ДЖЕТЕГЕЙЛИ--Б. медведица.
ИЛКЕР-- созвездие плеяды.
КАТИБ--меркурий.
КЕГЕТ дж--стожары.
КЕРУАН КЪЫРГАН--юпитер.
КЮН---солнце.
КЪАНДАУР--кентавр.
КЪАУАЛ---стрелец.
КЪОЙ джол--млечный путь.
КЪЫБЫЛА дж.--конопус.
ПОКУН дж.--козерог.
САРЫГЪАЙЛА---М. медведица.
САРЫТОН-СЮРЮУЧЮ дж---сатурн.
ТАНГ ДЖулдуз --утренняя Венера.
ТЕМИРКЪАЗАКЪ---полярная звезда.
ТОТАЙ дж.--созвездие девы.
ХАЙДАР дж.--созвездие льва.
ТОРУайгъыр.САРЫ айгъыр-- звезды из созв. Б. Медведицы.
ЧАРТАН дж--- созвездие рака.
ЧОЛПАН---Венера.
ЭГИЗ дж.--близнецы.
ЭШТАР--восмиконечная звезда

Сарайгъанла - Сарыгъайла - это не одно и то же?))
Правда, не знаю, сколько там звезд в этой Малой Медведице)
You don't have a soul. You are a Soul. You have a body. © (C.S. Lewis)

Когда у меня проблемы: или финансовые, или там личные, я вспоминаю, что я молодой здоровый карачаевец)))) и сразу становится так радостно)))) (с)
 
Спасибо)
Цитата
Мерсéдес пишет:
Сарайгъанла - Сарыгъайла - это не одно и то же?))
вроде так.


Цитата
Мерсéдес пишет:
Правда, не знаю, сколько там звезд в этой Малой Медведице)
должно быть 7, это и смущает)
.
 
Цитата
Azamat_SPb пишет:
Сарайгъанла (?) - две звезды
Къара айгъыр, сары айгъыр.. (звезды из созвездия Большой медведицы, вроде бы)
Это одно и тоже , из созвездия Малой медведицы .
Смотрите здесь
http://www.stihi.ru/2014/02/10/11615
 
Насколько я знаю , не многие народы имели знания по астрономии. Греки, арабы...
Но и тюрки имели свои представления о астрономии. Может результат кочевого прошлого.... Извиняюсь , не стал переводить, но думаю и так понятно будет...

Астронимы на карачаево- балкарском языке....

Близнецы - Эгизле, Жавзе (узбекча)

Божеские врата или Небесные врата - Тейри эшик

Звезда Охотников - Дигизала

Звезда Души - Джан джулдуз

Большая Медведица – Джетегейле, Бейук айы (азербайджанча), Еети каан (алтайча), Ете-ген Иондоз (башкирча, къыргьызча), Джети каракаш (кьазахча, кьаракъалпакъча), Лукъар, Айм (караимча), Чон джетиген (къыргьызча), Етти юлдюз (кьумукъча), Етген юлдыз (ногьайча), Дубби Акпар (таджикча), Чеди хаан (тувача), Бюикаии (тюркча), Дубби Акбар (узбекча), Тараза жултузи, Иетте Архар (уйгьурча), Чидиген (хакасча), Улахан Авангас Сулус (якутча) Большая Медведица - Лукъар Большая Медведица - Джетегейле, Джети Джылан, Джети джулдуз, Джети Джугьутур, Джети джеген

Малая Медведица - Мырытла, Кучукаий (азербайджанча, тюркча), Юч мыйгак (алтайча), Белекей етеген (башкирча, кьыргъызча), Киши аю (кьазахча), Киши джети каракши (къа-ракъалпакъча), Кичи джетиген (кьыргъызча), Киччи юлдюз (къумукьча, ногъайча), Джа-наза джултузи (уйгьурча), Печек Алтар Салтар (чувашча), Дубби Асгар (таджикча, узбек-ча), Угер (тувинча).

Малая Медведица - Сабан джулдуз Малая Медведица - Джаназа, Акъбозат, Гитче джулдуз, Айюкай джулдуз, Хубол джулдуз, Мамурач джулдуз

Венера - Чолпан (малкьарча, къарачайча, уйгьурча), Чулпан (башкирча, татарча, турк-менча, чулымча), Саба ылдыз (караимча), Чулпон (узбекча), Шолпон, Шолпан (караимча, огъайча), Шолбан (шорча), Чолмон (телеутча, чулымча, монголча) Ийсойбаны (хакасча) Венера - Зухра, Зухре (азербайджанча, башкирча, къазахча, кьаракъалпакъча, къыргьызча, гагаузча, караимча, кьумукъча,ногъайча, туркменча, узбекча, тюркча, тофаларча, уйгьур-ча, таджикча, шорча, телеутча) Венера - Алтынтон, Алихан, Ашхам джулдуз, Танг джулдуз (уучула тилинде)

Весы - Боюнсхала, Улсэу (башкирча) Весы - Ёгюз джулдузла, Базман джулдузла (уучула тилинде)

Водолей - Гёген джулдуз, Ныукояр (башкирча), Коба буржу (тюркча), Далв (узбекча, таджикча) Водолей - Къоба джулдуз (уучуланы тилинде)

Дева - Мелек джулдузла, Киз йондозлок (башкирча), Вашак буржу (тюркча), Сунбула (узбекча), Сунбуле (уйгьурча)

Дева - Тотай джулдузла, Къыз джулдузла, Бийче джулдузла, Келин джулдузла (уучу-ланы тилинде)

Звезда Жеребцов - Сары Айгьыр, Тору Айгьыр, Къара Айгьыр

Звезда Жеребцов - Гемуда джулдузла, Зийкъун джулдузла (уучуланы тилинде)

Звезда Жеребцов - Тарпан джулдузла Звёзды из Созвездия Большой Медведицы - Акь Айгьыр, Къолан айгьыр, Боз Айгьыр, Къызыл Айгьыр

Звезда караванов - Кериуан джулдуз, Алботай джулдуз, Джолоучуланы джулдузу Канопус - Къыбыла джулдуз Канопус - Кюннюм джулдуз, Дин джулдуз (уучуланы тилинде)

Кентавр - Къандар джулдуз Кентавр Батыр джулдуз (уучуланы тилинде)

Козерог - Покун джулдуз, Оглак буржу, (тюркча, азербайджанча, гагаузча), Джадии (уз-бекча), Ту качаки (чувашча), Бурчи чади (таджикча)

Козерог - Тау эчкини джулдузу, Кийик джулдузу, Марал джулдузу (уучуланы тилинде) Космос - Озай, Узай (къазахча), Узаи (тюркча) Лебедь - Къуу джулдуз Лебедь - Къанкъаз джулдуз (уучуланы тилинде) Лев - Аслан джулдуз, Арыслан йондозлок (башкирча), Асад (узбекча), Бирчи Асад (тад-жикча)

Лев - Асадула джулдузу (уучуланы тилинде)

Марс - Мырых, Марьем юлдыз (ногъайча), Мирих (узбекча, таджикча)

Марс - Байрам джулдуз, Майрусхан джулдуз (уучуланы тилинде)

Меркурий - Атархан, Аторуд (узбекча), Уторуд, Тир (таджикча)

Меркурий - Тири, Атеруд (уучуланы тилинде)

Млечный путь - Къой джол, Аг иол (азербайджанча), Кардым солу (алтайча), Каз Юлы (башкирча), Куш Жол (къазахча), КусЖол (кьаракъалпакьча), Каба ел (къумукъча, ногъ-айча), Гокагон (узбекча, таджикча), Кар Иолу (телеутча), Кыра Чолы (шорча), Дээр Тин (тувача), Саман Иолус тюркча, туркменча, уйгьурча). Кайак Хурсула (чувашча). Млечный путь - Джылкъы джол Млечный путь -.Къаз джол, Къуш джол, Къар джол, Салам джол (уучула тилинде)

Морская звезда - Тенгиз джулдуз Морская звезда - Сууласан джулдуз (уучула тилинде)

Овен - Гочар джулдуз, Теке йондозлок (башкирча), Коч буржу (тюркча), Хамал (узбекча) Овен – Теке джулдуз, Хамаил джулдуз, Къочхар джулдуз (уучуланы тилинде)

Озерная звезда - Кёл джулдуз, Кемисхан джулдуз (уучуланы тилинде).

Орион - Гидала, Кесиль (караимча), Кеянте йолдызы (татарча), Муйгах (хакасча) Орион - Балта джулдуз (уучуланы тилинде)

Плеяды - Илкер, Юлгер (алтайча), Илгер (караимча), Улгер (хакасча), Царвин (узбекча)

Полярная звезда - Темиркъазакъ, Алтын кьазыкъ (алтайча), Тимер казык иондозо (баш-кирча), Темир казык жулдузу (кьазахча, къаракьалпакьча), Тимер казык, Кутуп юлдизи, Кутуп жултузу (уйгьурча), Олтин кезик (узбекча), Хесар (хакасча), СусерСалтаре (чуваш-ча)
 
Сау болугъуз.
.
 
КЪАКЪ, КЪАКЪ, КЪАРГЪАЛА

Къакъ, къакъ, къаргъала,
Къамиш тюбю джаргъала,
Ачы сууда балыкъла,
Балыкъ къайры кетгенди?
Бал джёрмеге кетгенди,
Андан къачан келликди?
Джылкъы чыкъса, келликди,
Джылкъы чыкъса, джаз болур,
Балалары къаз болур.
Еще раз требуется помощь, как можно перевести выделенную строчку в скороговорке?)
.
 
кеме2, интересная информация, спасибо вам!
 
кеме2, ничего себе! :чёссе: :alamat:
Я запомнила "млечный путь - къой джол"))))))
Я самая классная на форуме))))))))))))))
 
Цитата
Azamat_SPb пишет:
Бал джёрмеге кетгенди, ..
...как можно перевести выделенную строчку в скороговорке?
А откуда взялись эти строчки ? Вроде бы есть вот такой вариант
КЪАКЪ-КЪАКЪ КЪАРГЪАЛА
Къакъ-къакъ кьаргъала,
Къамиш тюбю джаркъала,
Ачы сууда балыкъла,
Тийре ичинде джылкъыла.
Джылкъы кимни джылкъысы?
Къазий улу Къаммолатны джылкъысы.
Къаммолат къайры кетгенди?
Мал джолуна кетгенди.
Мал джолундан къачан келликди?
Джылкъы чыкъса келликди.
Джылкъы чыкъса, джаз болады.
Балалары къаз болады.
Къазий улу Къаммолат,
Миннген атынг къашхалакъ,
Сыртына миннген сыйпалакъ,
Бегене чара тындыргъан,
Отуз къалакъ сындыргъан.
 
 
Google, интересно это. Спасибо за информацию.
.
Страницы: 1
Читают тему (гостей: 1)

Форум  Мобильный | Стационарный