Расширенный поиск
30 Мая  2026 года
Логин: Регистрация
Пароль: Забыли пароль?
  • Этни да ашады, бетни да ашады.
  • Сютню башын джалагъан къутулур, тюбюн ичген тутулур.
  • Тай асырагъан, атха минер.
  • Ауузу бла къуш тута айланады.
  • Тамбла алтындан бюгюн багъыр ашхы.
  • Къуру гыбыт бек дыгъырдар.
  • Иги бла джюрюсенг, джетерсе муратынга, аман бла джюрюсенг, къалырса уятха.
  • Бек ашыкъгъан меннге джетсин, дегенди аракъы.
  • Кюн кёрмеген, кюн кёрсе, кюндюз чыракъ джандырыр.
  • Тёзген – тёш ашар!
  • Ата джурт – алтын бешик.
  • Ёлюр джаннга, ёкюл джокъ.
  • Адебсиз адам – джюгенсиз ат.
  • Эм уллу байлыкъ – джан саулукъ.
  • Башда акъыл болмаса, эки аякъгъа кюч джетер.
  • Акъыл къартда, джашда тюйюлдю – башдады.
  • Ариу сёз – джаннга азыкъ, аман сёз – башха къазыкъ.
  • Тешик этген тынчды, аны джамагъан къыйынды.
  • Тамчы таш тешер.
  • Адам бла мюлк юлешмеген эсенг, ол адамны билиб бошагъанма, деб кесинги алдама.
  • Билими азны – ауузунда кирит.
  • Таугъа чыгъаллыкъ эсенг, тюзде къалма.
  • Агъач – джерни чырайы, кийим – эрни чырайы.
  • Ата Джуртча джер болмаз, туугъан элча эл болмаз.
  • Тойгъа алгъа да барма, тойда артха да къалма.
  • Алим болгъандан эсе, адам болгъан къыйынды.
  • Джыгъылгъанны сырты джерден тоймаз.
  • Тюзлюк тас болмайды.
  • Кирсизни – саны таза, халалны – къаны таза.
  • Ёгюзню мюйюзюнден тутадыла, адамны сёзюнден тутадыла.
  • Джашлыкъ этмеген, башлыкъ этмез.
  • Аманны къуугъан, аманлыкъ табар.
  • Айран тёгюлсе, джугъусу къалыр.
  • Ана кёлю – балада, бала кёлю – талада.
  • Миллетни бойну – базыкъ, аны бла кюрешген – джазыкъ.
  • Адамгъа аман кюн соруб келмейди.
  • Кийимни бир кюнню аясанг, минг кюннге джарар.
  • Акъылсызны джууукъгъа алма, акъыллыны кенгнге салма.
  • Сабий болмагъан джерде, мёлек болмаз.
  • Алтыннга тот къонмаз.
  • Ата Джуртун танымагъан, атасын да танымаз.
  • Чомартха Тейри да борчлуду.
  • Aдам боллукъ, сыфатындан белгили.
  • Гугурук къычырмаса да, тангны атары къалмаз.
  • Ашда – бёрю, ишде – ёлю.
  • Бал чибинни ургъаны – ачы, балы – татлы.
  • Суу да къайтады чыкъгъан джерине.
  • Байны оноуу, джарлыгъа джарамаз.
  • Айраннга суу къош, телиге джол бош.
  • Чомарт бергенин айтмаз.
Страницы: 1
Бир кюннге - бир джангы сез, Каждый день по одному новому слову из карачаево-балкарского языка
 
Сиз билгенден, Эльбрусоидни сайтында кеб керекли зат джыйылыбды. Аланы ичинде сёзлюк - словарь. Сюйсенг къарачай-малкъар тилде джаз да, орусча переводуна къара, сюйсенг орусча джаз да, къарачай-малкъар тилде переводуна къара.

Кюн сайын бир сезню магъанасын толу билиб барсанг, джылына не азында 300 сез къошарыкъма билгениме.

Бир кюннге - бир сёз.

http://www.elbrusoid.org/dictionary/
Я самая классная на форуме))))))))))))))
 
Алайды да, биринчи ма бу сез:
абызырамакълыкъотвлеч. к абызыраргъа за­мешательство, растерянность; упадок духа
абызыраргъа1) приходить в замешательство, теряться; падать духом; опускаться; становить­ся беспомощным; абызыраб къалыргъа расте­ряться, раскиснуть (о человеке) 2) приходить в изнеможение, обессилеть; быть измотанным, ли­шаться сил; къаты урушладан сора дивизия абызырады после тяжёлых боёв дивизия была сильно потрёпана
абызыратыргъапонуд. к абызыраргъа 1) при­вести кого в замешательство, ошеломить, обес­куражить кого 2) привести кого в изнеможение, измучить, измотать кого-что
абызыратыуи. д. к абызыратыргъа 1) при­ведение кого в замешательство 2) изматывание кого-чего
абызырауи. д. к абызыраргъа замешатель­ство, растерянность, смятение
абызыраулуслабый духом, безвольный; бес­помощный, опустившийся
абызыраусузстойкий, сильный духом, воле­вой
абызырауукъчасто приходящий в смятение (замешательство), склонный к унынию, склон­ный к упадничеству, нестойкий, безвольный
абызыраучусм. абызырауукъ
Я самая классная на форуме))))))))))))))
 
Цитата
Сэстренка пишет:
1) приходить в замешательство, теряться; падать духом; опускаться; становить­ся беспомощным; абызыраб къалыргъа расте­ряться, раскиснуть (о человеке) 2) приходить в изнеможение, обессилеть; быть измотанным, ли­шаться сил; къаты урушладан сора дивизия абызырады после тяжёлых боёв дивизия была сильно потрёпана
мен "потерять надежду" дегенча ангылаб тургъанма
Я самая классная на форуме))))))))))))))
 
Абызырагъан - это прийти в замешательство, растеряться. Абызырагъан может быть и приятным. Например, когда неожиданно делают очень нужный и хороший подарок, человек может растеряться от радости.
А потерять надежду - это Тюнгюлген.
Лучше орел в небе, чем попугай под каблуком!
 
Пример:

"Алан къралыбыз къалай чачылгъанын алимле, тюз адамла да – барыбыз да билебиз. Аланияны эм алгъа Чингисхан абызыратханды, тюб этген а – Тимур болгъанды 1396-1397 джыллада. Ол заманда халкъны таулада бир хуртдагысы сау къалгъанды, къалгъаны къырылгъанды эмда джесир халда тышына сюрюлгенди. Артда аякъланыб, эс джыйыб, къарыу алыб, Адурхай, Будиян, Науруз, Трам дегенча къауумлагъа башчылыкъ этиб, Къарча Ата джуртха алай къайытханды. Ёзге, Джуртубузну тюзлерин къабарты зат дегенча, башха къауумла кючлеб тургъанларын кёргенди. Уруб, Минги Тауну этегине ётюб, алайда халкъны сау къалгъан кесегине къошулуб, джангыдан кърал болуб, джашай башлагъандыла. Тау кърал Къарачай 15-чи ёмюрде къуралгъанды. 1828 джыл Орус, къазауат этиб кесине къошхунчу, 400 джылны узагъына (1428-1828 джылла), Къарачай энчи кърал болуб тургъанды: кесине кишини джибермегенди, кишиге джасакъ тёлемегенди.. Бу биринчиси
Экинчиси да: Къарачай, Малкъар деб эки халкъ джокъду, эки тил джокъду – биз тюрк тамырдан чыкъгъан бир халкъбыз: динибиз, тилибиз, Джуртубуз, тарихибиз, адетибиз-тёребиз да бирди. Бизни экиге бёлгенле, бёлюнюб турурубузну излегенле да – джауладыла эмда алагъа сатылгъан амантишледиле. Малкъарны бюгюн джерсиз-джуртсуз эте тура эселе, Къарачайны джерсиз-джуртсуз эте турадыла. Аны ангылар ючюн кёб акъыл керек тюлдю".


(Билал Лайпанов. Избранные сочинения. https://www.stihi.ru/2012/12/17/5610)

Мне кажется, что "абызырагъан" предполагает нечто страдательное, убыточное, джарсыгъан, джарсытхан магъанада. Хотя, карачаево-балкарский язык славен многозначностью слов (словами - амонимами). Надо посмотреть толковый словарь карачаево-балкарский. Может, кто-нибудь из языковедов, литераторов подскажет.
Я самая классная на форуме))))))))))))))
 
Къууанчны да, тойну да сюйген халкъым,
Ишни да, байрамны да сюйген халкъым!
Бюгюн уруш жаныйды барыбызны,
Кюйдюреме дейди тойларыбызны.
Жерим, санга къууана, ёсгенме мен,
Бюгюн а бушууунга кюеме мен…
Жарсыу, сен кюч бер манга къыйынлыкъда,
Бушуу, сен тыянчагъым бол палахда!
Уруш жели сууутхан от жагъала,
Къайгъыдан абызырагъан анала,
Юйретигиз бизни киши болургъа,
Къыйынлыкъда адамлайын къалыргъа!


Кайсын Кулиев
Я самая классная на форуме))))))))))))))
 
Цитата
Katik пишет:
Абызырагъан - это прийти в замешательство, растеряться. Абызырагъан может быть и приятным. Например, когда неожиданно делают очень нужный и хороший подарок, человек может растеряться от радости.
А потерять надежду - это Тюнгюлген .

Сёзге къошулгъаным ючюн, кечмеклик тилейме.

Огъай. Абызырагъан - приятным не может быть. В самом слове "абызырагъан" - есть негатив.

"Например, когда неожиданно делают очень нужный и хороший подарок, человек может растеряться от радости." В этом случае - "джунчургъа" боллукъду, но не "
абызыраргъа
".

Сёз ючюн, къызны сюйреселе - ол абызырамай амал джокъду. Къачырсала уа (келишиб) - джунчургъа боллукъду.

"Никогда не теряй надежду" - "бир заманда да тюнгюлме, ёмюрде да тюнгюлме, чырт да тюнгюлме."

"А потерять надежду - это Тюнгюлген ." Верно. Тюз айтасыз.


 
Цитата
Sabr пишет:
Огъай. Абызырагъан - приятным не может быть. В самом слове "абызырагъан" - есть негатив.

"Например, когда неожиданно делают очень нужный и хороший подарок, человек может растеряться от радости."В этом случае - "джунчургъа" боллукъду, но не " абызыраргъа ".
Не согласен! Вот, как раз слово "Джунчугъан" несет более негативный оттенок. "Джунчугъан" - это более сильная эмоция. Второе значение слова "Джунчугъан" - это "Нужда". Крайняя нужда адамны къуру бош Абызыратыб къоймай, Джунчутхан этеди. Во всяком случае, на балкарском языке так. На карачаевском, возможно и наоборот - не знаю.
Лучше орел в небе, чем попугай под каблуком!
 
Всем Салам алейкум! Можно к вам на огонек?) Скрипка не объезательно))
Сэстенка, сау бол за полезную тему, можно сюда добавить данную ссылку, работы здесь непочатый край.

УНУТУЛА БАРГЪАН СЁЗЛЕРИБИЗ
(ТЁППЕЛАНЫ АЛИМ БЛА ЖУРТУБАЙЛАНЫ МАХТИ ЖАРАШДЫРГЪАН СЁЗЛЮК)

http://www.elbrusoid.org/m/forum/forum5/topic23427/
 
Цитата
Сахадин пишет:
УНУТУЛА БАРГЪАН СЁЗЛЕРИБИЗ
(ТЁППЕЛАНЫ АЛИМ БЛА ЖУРТУБАЙЛАНЫ МАХТИ ЖАРАШДЫРГЪАН СЁЗЛЮК)
http://www.elbrusoid.org/m/forum/forum5/topic23427/
Аман сеир керюндю кезюме, биринчи керген кибик барысын да, бир билген сезюмю да табмадым))
Я самая классная на форуме))))))))))))))
 
 
Цитата
Сэстренка пишет:
Аман сеир керюндю кезюме, биринчи керген кибик барысын да, бир билген сезюмю да табмадым))


Ачуугъа, къаллай байлыгъыбыз тас бола барады.
 
АДЫЛ

Адыл - справедливый, беспристрастный/ керексизге джакъ басмаучу, тюз.
Адыллы
Адыллыкъ
Адыллылыкъ
Адылсыз

Адылсызлыкъ

Карачаево-балкарско-русский словарда бу сез джокъду. Русско-карачаево-балкарский словарда "справедливый" деген сезню ана тилде переводу блай бериледи:
справедливый-ая, -ое 1. джан басмагъан, джан басмаучу, тюз; ~ судья джан басмаучу сюдю; 2. (правильный) тюз, керти; ~ое требование тюз излеу.

Мен бу сезню Къарачай-малкъар тилни ангылатма сезлюгюнден алдым. Анда юлгюге берилген айтымла:

Эй, сен адыл иеси! Сени джолунг, насыбынг хар къайда да болсун! "Малкъар халкъ джомакъла"
Сынагъандан тынч тюйюлдю, Аны эшитген инсаннга, Керти адыл кез бла къарап болалса анга. Отарланы С., Назмула бла поэмала.
Я самая классная на форуме))))))))))))))
 
Цитата
Sabr пишет:
Сёзге къошулгъаным ючюн, кечмеклик тилейме
Билал, пока есть Вы, у нас есть к кому обратиться за экспертным мнением. Сау болугъуз)). Башха поэтлерибиз, джазыучуларыбыз да бир кюн бир бери джол табарларын тюнгюлмей сакълайма)
Я самая классная на форуме))))))))))))))
Страницы: 1
Читают тему (гостей: 1)

Форум  Мобильный | Стационарный