Войти на сайт
10 Мая  2026 года

 

  • Чыбыкълыкъда бюгюлмеген, къазыкълыкъда бюгюлмей эди.
  • Иши джокъну, сыйы джокъ.
  • Душманны тышы – акъ, ичи – къара.
  • Адеб этмеген, адеб кёрмез.
  • Къуру гыбыт бек дыгъырдар.
  • Терслик кетер, тюзлюк джетер.
  • Нёгерсизни джолу узун.
  • Къуллукъчума, деб махтанма, къуллукъ – хаух джамчыды!
  • Садакъачыны джаны – къапчыгъында.
  • Кёрмегеннге кебек – танг, битмегеннге сакъал – танг.
  • Байдан умут эте, джарлыдан ёгюз багъасы къорады.
  • Джиби бир къат джетмей эди да, эки къат тарта эди.
  • Акъыллы башны – тили къысха.
  • Ач отунчуну ачыуу – бурнунда.
  • Къонакъ болсанг, ийнакъ бол.
  • Телиге акъыл салгъандан эсе, ёлгеннге джан салырса.
  • Намысы болмагъанны, сыйы болмаз.
  • Сабыр джетер муратха, сабырсыз къалыр уятха.
  • Суугъа – чабакъ, къаягъа – ыргъакъ.
  • Тилчи бир сагъатха айлыкъ хата этер.
  • Гыдай эчки суугъа къараб, мюйюзле кёрмесе, джашма алкъын, дегенди.
  • Айранын берсенг, челегин да къызгъанма.
  • Кюн кёрмеген, кюн кёрсе, кюндюз чыракъ джандырыр.
  • Магъанасыз сёз – тауушсуз сыбызгъы.
  • Ата – баланы уясы.
  • Ёгюзню мюйюзюнден тутадыла, адамны сёзюнден тутадыла.
  • Хоншуну тауугъу къаз кёрюнюр, келини къыз кёрюнюр.
  • Чомартха Тейри да борчлуду.
  • Ата Джуртча джер болмаз, туугъан элча эл болмаз.
  • Тил – кесген бычакъ, сёз – атылгъан окъ.
  • Чыкълы кюнде чыкъмагъан, чыкъса къуру кирмеген.
  • Къыз келсе, джумуш эте келеди, къатын келсе, ушакъ эте келеди.
  • Тенги кёбню джау алмаз, акъылы кёбню дау алмаз.
  • Окъуу – билимни ачхычы, окъуу – дунияны бачхычы.
  • Сакъалы текени да бар, мыйыгъы киштикни да бар.
  • Ач къарынны, токъ билмез
  • Юйюнг бла джау болгъандан эсе, элинг бла джау бол.
  • Кесинг сынамагъан затны, адамгъа буюрма.
  • Байлыкъ болгъан джерде, тынчлыкъ джокъду.
  • Ёлген аслан – сау чычхан.
  • Мал кёб болса, джууукъ кёб болур.
  • Баш болса, бёрк табылыр.
  • Къарыусузгъа кюлме, онгсузгъа тийме.
  • Келинни – келгинчи, бёркню кийгинчи кёр.
  • Чомарт къолда мал къалмаз.
  • Иги бла джюрюсенг, джетерсе муратынга, аман бла джюрюсенг, къалырса уятха.
  • Ашхы – джыяр, аман – джояр.
  • Сууда джау джокъ, кёб сёзде магъана джокъ.
  • Ишге юренсин къоллары, халкъ бла болсун джоллары.
  • Босагъа таш юйге кирмей эди, тыбыр таш эшикге чыкъмай эди.

 

Страницы: 1 2 3 4 След.
RSS
Сабийлеге къонакъгъа, келгендиле джомакъла!!!
 
Форумда кёб темаларыбызда джазгъанла шагъатдыла, къарачай-малкъар тилибизни кёбюбюз иги билмейбиз. Ол нек болгъанды алай? Гитчелигибизден ана тилибизге уллу эс бёлмегенибиз ючюн. Ол себебден, келигиз, былайда сабийле сюйюб тынгыларча, окъурча, аланы тиллерине сюймекликлерин уллу этерча, назмула, нарт сёзле, джомакъла джазайыкъ.
 
Буз Акканы юсюнден бир ариу назмучукъ окъугъанма аны биринчи джазайым

Ой Буз Акка, Буз Акка!
Мыдахлыкъны буз Акка.
Боранынгы боранла,
Чарсха чаба орамда!

Ой Буз Акка, Буз Акка
Къыш оюула сыз, Акка
Чегетлеге сыртлагъа
Къойма мени джукъларгъа.

Кел сен мени къатыма,
Миниб кийик атынга
Тонунгу бир этегин
Кесиме тон этеим.

Аллах алай буйуруб:
Сабийчикле джыйылыб,
Топ-топ эте келсинле,
"Тепсе, Акка!"- десинле.

Барамтадан къоркъмазгъа
Сен кесинге баз терек!
Буз Акканы акъ тонун
Кийисин, нызы, наз терек!
Магъаяланы-Гапполаны Аминат
 
Девушка Гор
ай-хай эсибизде турсала уа дейд, ол джомакъла
 
Мен гитче къарнашчыгъымы джукълатама деб бир кере бир сейир таурух айтыб сирелген эдим алгъаракъда. ма ол таурух

Эртде-эртде бир киши бла бир къатын джашагъандыла. Аланы бир гитче джашчыкълары болгъанды. Сора бир кюн-бир, ойнай-ойнай джашчыкъ чегетге кириб кетгенди. Тёгерекге къараса киши джокъ! "Аттяяяяя! Анняяяяя!" деб къычырса киши джууаб бермейди. Кюн кеч болуб бара эди, алай болгъанлыкъгъа джашчыкъ къоркъмай, тёгерекге къараб, сиреле эди. Бек батыр джашчыкъ эди ол. Сор кекке къарады да, сол джанындан оджакъдан чыкъгъан тютюнге ошатды бир затны. "Анда адамла бар болурла"- деб, ары тебреди. Бар да бар, бар да бар, кёёёёб заманны барды. Алай эте юйюне дери джетди да къалды - блайда джукълаб къалды къарнашчыгъым, ол себебли кесигиз бошарсыз бу таурухну
 
Рамла
ай-хай эсибизде турсала уа дейд, ол джомакъла
Бирге тюшюреик эсибизге унутханыбызны
 
Менда къошаим бир таурухчукъ. Атам гитче къарнашыма айтыучанеди, менда юйде сабийлеге айтама.

Эртде, эртде бир эшекчик джашагъанды, ол анасыны айтханын этмей чегетге къачыб кетгенди. Сора бёрюге тюбегенди. Бёрю ашайма деб чапханында, эшекчик андан къачды. Къачыб бара тургъанлай аллында бир уллу чунгур кёрдю. Аны башы бла алееее-оп деб чынгады, аман бёру уа кёрмеин ары тюшдю. Сора олтуруб джылайды анда бёрю. Бир заманда тынгласа, трам-пам-пам деб къоянчыкъ келе тура: къоянчыкъ, къоянчык, сен мени бундан чыгъар, мен сенге къобустачыкъ, быхычыкъ берликме. Къоянчыкъ сагъыш этгенди: и бу, аман бёрю, менге къачан игилик этгенди.
- тур бунда, аман бёрю, деб кетгенди.
Биягъы бёрю джылай къалды. Джылай тургъанлай, ля-ля-ля деб тюлкючукъ келе турады.
- тюлкючюк, тюлкючюк, сен мени бундан чыгъар, мен сенге таукъла, къазла берликме.
- Алдайса, аман бёрю, тур бунда, къал бунда, деб кетди тюлкючюкда. Бёрю джылай къалды. Бир заманда тынгласа: иа-иа-иа деб эшекчик келе тура.
-Эшекчик, эшекчик, сен мени бундан чыгъар, мен сени кирсиз суучукъ, татымлы хансчыкъ ёсген джерге элтирме. Тели эшекчик кертида ийнаныб, башын чунгургъа узатды, сора бёрю къулагъындан къабыб, эшекчик аны тартыб чыгъарды.
-Энди уа ашайма, деб эшекчикни ашадыда къойду алдаукъчу бёрю.
Сора тоюб терек тюбюнде къалкъыды. Бир заманда Анзорчукъ (имя ребёнка) атха миниб, шкогунда сыртына тагъыб чегетге келди. Къараса, бёрю джукълаб тура. Шкогун алыб ТАААРХ деб бёрюну ёлтюрдю, сора ариуу союб терисин юйюне анасына алыб келди, атын баугъа джыйды, шкогун къабыргъада чюйге такъды, тешиниб орунга джатыб джукълаб къалды.

Къызы-джашыда бек къуаныб джукълайла.
 
Гитче заманымда анням бир кёб айта эди муну, энди уа гитче эгешчиклериме-къарнашчыкъларыма айтады:
Бара-бара баз табдым
Бара-бара баз табдым,
Баз ичинде таракъ табдым,
Таракъны аммагъа бердим,
Амма манга баппу берди.
Баппуну итге атдым,
Ит манга кючюк берди,
Кючюкню къойчугъа бердим,
Къойчу манга къозу берди,
Къозуну къонакъгъа сойдум,
Къонакъ манга къамчи берди,
Къамчини джерге урдум,
Джер манга чёмюч берди,
Чёмючню суугъа атдым,
Cуу манга кёмюк берди.
Кёмюкню тапхагъа салдым
Ары джанындан бир мияу,
Бери джанындан бир мияу,
Келдиле да хап-хуп дедиле да,
Ичдиле да кетдиле.
 
Бу назмучукъну сабийлеге азбар этдирсек иги боллукъ эди, эслеринде тутарча:
Светофорну юч кёзю:
Къызыл джанды -
Тохта, сюел.
Сары джанса,
Эс бёл, сакъла.
Джашилге уа -
Бар джолунга!

6 джыл болгъан эгешчигиме юретгенмеда, энди къуру да светофор болгъан джер бла джюрюйдю. Сакълагъан заманда уа, бу назмуну да айтыучанды, тёгерегиндегилени сейирсиндире.
 
Девушка Гор
МашаАллах, керти аламат, керек назмучукъ!!!
 
Рамла
Былай бла, ана тилибизни кючю бла юретсек сабийлени иги халиге, кеслерин тутаргъа, андан игиси болмаз эди, деб келеди кёлюме. Артыкъсыз да бек республикабызны тышында джашагъанлагъа.
 
Эсиме тюшгени бла джазыб къояйым:
Эртде биреу бар эди,
Темир тиреу бар эди,
Таш тегене бар эди,
Агъач элек бар эди,
Къумурсханы къой этиб,
Къумгъа джайгъан бар эди.
Сенгирчгени ат этиб,
Сыртха чыкъгъан бар эди.
Къарт анасын джаш этиб,
Тойгъа элтген бар эди.
Къарт атасын джаш этиб,
Къатын алгъан бар эди.
Къара сууну къайнатыб,
Къаймакъ алгъан бар эди.
Ёлген атны сау этиб,
Чаришге чабхан бар эди.

Къалай ариуду, байды тилибиз!
 
Акъыллычыкъ
туура бизни гитче сагъатчыгъыбыздача.

Энтда бир къошаим, алая аягъын эсиме тюшюралмайма, билген бир болушсагъыза)))

Ой, юшюдюм, юшюдюм,
Таудан алма тюшюрдюм.
Алмачыгъымы къабдыла
Менге зыгыт (может и другое слово) атдыла.
Бу зыгытха базама, бу загытха базмайма,
Терен уру къазама
Терен уруну ичинде беш эчки.
беш эчкини улагъы отда къазан къайнады... дальше не помню((((
 
Ой, юшюдюм, юшюдюм,
Таудан алма тюшюрдюм.
Алмачыгъымы къабдыла,
Манга зыгыт атдыла.
Мен зыгытха базама,
Терен урну къазама.
Терен урда беш эчки,
Беш эчки бла бир улакъ.
- Улакъчыкъ а къайдады?
Къазанчыкъда къайнайды,
Умар эшикде ойнайды.
Умар кетди отуннга,
Къаргъа битди бутуна,
Къаргъа тюлдю, къамишди,
Он бармагъы кюмюшдю,
Ал тишлери хиришди.

Былай болур эди дейме
 
Девушка Гор
незнакомое окончание может кто ещё вариант подкинет или я после НГ с аула привезу)))))
 
Ханума
незнакомое окончание может кто ещё вариант подкинет или я после НГ с аула привезу)))))
Сюйгенигизча этигиз. Сиз да башха тюрлюсюн табсагъыз -джазарсыз, сюйюб окъурукъбуз. Мен эшитген былайды. Алай а, эл ауузда джюрюген зат тюрлене баргъанына нек сейирсинесиз
 
Девушка Гор
сеирсинмейме чыртда эл ауузда джюрюген зат тюрлене баргъанына шагъатлыкъ этеме

Башында Акъыллычыкъ хар сёзюн да биз билгенча джазгъанында Октябрь элде ми ёсгенсе дей башлагъан эдим.
 
Ханума
Башында Акъыллычыкъ хар сёзюн да биз билгенча джазгъанында Октябрь элде ми ёсгенсе дей башлагъан эдим.
Огъай-огъай. Акъыллычыкъны уа кесим ёсдюргенме Ташкёпюр элде! Ма бу былайда джазылгъан назмуланы окъуй!
 
Тергеу
Къакъ-къакъ эте, къаргъала
Терекге келиб къондула,
Алагъа да тёрт къошулду,
Барысыда он болдула.

Бир къаууму учуб кетди,
Учмай къалды тамам джети,
Алгъын келиб ненча къонду?
Учуб кетген ненча болду?
Сабийлеге окъуй турургъа боллукъду муну да.
 
Девушка Гор
Ой, юшюдюм, юшюдюм,
Таудан алма тюшюрдюм.
Алмачыгъымы къабдыла,
Манга зыгыт атдыла.
Мен зыгытха базама,
Терен урну къазама.
Терен урда беш эчки,
Беш эчки бла бир улакъ.
- Улакъчыкъ а къайдады?
Къазанчыкъда къайнайды,
Умар эшикде ойнайды.
Умар кетди отуннга,
Къаргъа битди бутуна,
Къаргъа тюлдю, къамишди,
Он бармагъы кюмюшдю,
Ал тишлери хиришди.


 
Рамла
Сау болугъуз, ансын, кертида терсми джаздым деб сагъыш эте турама.
 
Девушка Гор
терс-тюз эсе да билмейме, алай а джаратдым, ма блайында уа кюлюб, джыгъылыб кете эдим аздан къалса :
- Улакъчыкъ а къайдады?
Къазанчыкъда къайнайды,


 
Сиз кече сабийчиклеригиз иги джукъларча алагъа бешик джырла (белляула) джырлаймысыз? Бир-эки ариу джыр джазайым, къарт анням джырлаучанды туудукъларына:
Сау къутулгъун бешигингден, дейме,
Ойнай киргин эшигингден, дейме.
Бешигинги бауу болсун сары алтын,
Сабанларынг толу джетиб саргъалсын.
Сени джолунг къыйын болмай, ёр болсун,
Сени душманынгы джетер джери кёр болсун.
Джукъла, балам, сенден алгъын ёлейим,
Эртден бла эртте туруб кёрейим.
Олтурур джеринг тёр болсун, балам.
Кийик джолларынг ёр болсун, балам.
Игиле ичинде айтылгъын балам,
Ананг сюйгенча айныгъын балам!
 
Менге анам сабий заманымда "Кече джарыкъды, тёгерек шошду..." деген белляу айта эди. Эм бек аны сюеме! Ким биле эсе да- толусу бла бир джазарсыз ол белляуну, бырда бир ариу сёзлери барды!
 
Рамла
"Кече джарыкъды, тёгерек шошду..."
Тюзюн айтсам, эшитмегенме быллай джыр Аннядан сорургъа керекди
 
Кече джарыкъды
Тёгерек шошду
Бир къайгъы этме,сен джукъла
Мен да сакълайма сени джукъунгу
Джукъла джаным, татлы джукъла!
...
 
 
Страницы: 1 2 3 4 След.
Читают тему (гостей: 1)

 

Написать нам