- Эл элде бирер малынг болгъандан эсе, бирер тенгинг болсун.
- Ачны эсинде – аш.
- Джуртун къоругъан озар.
- Аманнга да, игиге да оноусуз къатышма.
- Ёнгкюч къууана барыр, джылай келир.
- Чабакъ башындан чирийди.
- Тёгюлген тюгел джыйылмайды.
- Ариу – кёзге, акъыл – джюрекге.
- Тёрени джагъы джокъ.
- Аманнга алтын чыдамаз.
- Адамны аманы адамны бети бла ойнар.
- Уллу атлама – абынырса, уллу къабма – къарылырса.
- Аз сёлешген, къайгъысыз турур.
- Аман эсирсе, юйюн ояр.
- Сакъламагъан затынга джолукъсанг, не бек къууанаса, не бек ачыйса.
- Накъырда – кертини келечиси.
- Сибиртки да сыйлы болду, кюрек да кюнлю болду.
- Ата Джуртча джер болмаз, туугъан элча эл болмаз.
- Аман хансны – урлугъу кёб.
- Атлыны кёрсе, джаяуну буту талыр.
- Джарлыны тону джаз битер.
- Суу да къайтады чыкъгъан джерине.
- Ётюрюкню башын керти кесер.
- Ётюрюкню къуйругъу – бир тутум.
- Акъыллы эркиши атын махтар, акъылсыз эркиши къатынын махтар.
- Хата – гитчеден.
- Джигер – джаннга къыйынлыкъ.
- Чомарт джарлы болмаз.
- Нафысынгы айтханын этме, намысынгы айтханын эт.
- Ачлыкъда тары гырджын халыуадан татлы.
- Байма, деб да, къууанма, джарлыма, деб да, джылама.
- Башы джабылгъан челекге, кир тюшмез.
- Бек анасы джыламаз.
- Биреуню эскиси биреуге джангы болмайды.
- Эки ойлашыб, бир сёлешген.
- Юйюнгден чыкъдынг – кюнюнгден чыкъдынг.
- Ётюрюкчюню шагъаты – къатында.
- Шайтан алдады, тюзлюк къаргъады.
- Кёл ашады да, кеси ашады.
- Чакъырылмагъан джерге барма, чакъырылгъан джерден къалма.
- Джылыгъа джылан илешир.
- Ачлыкъ отха секиртир.
- Чёбню кёлтюрсенг, тюбюнден сёз чыгъар.
- Эм ашхы къайын ана мамукъ бла башынгы тешер.
- Адебсиз адам – джюгенсиз ат.
- Сагъыш – къартлыкъгъа сюйюмчю.
- Баланы адам этген анады.
- Джыйырма къойну юч джыйырма эбзе кюте эди.
- Уллу сёзде уят джокъ.
- Ариу сёз джыланны орнундан чыгъарыр.
КЧР-де НЕ БОЛА ТУРАДЫ?
|
http://new.09biz.ru/2010/03/27/zajavlenie-koordina cionnogo-soveta.html
Россияны президенти Д.А.Медведевге Россиияны президентини Администрация башчысы С.Е.Нарышкиннге Россияны президентини келечиси, Шимал Кавказ федерал округну башчысы А.Г. Хлопониннге Къарачай-Черкес республиканы президенти Б.С.Эбзеевге Къарачай-Черкес республиканы джамагъат организацияларыны Координацион Советини Заявлениеси Республикагъа 20 джылны бир миллетни адамлары башчылыкъ этгенлери туудургъан этнократия КЧР-ни экономикасын, джамагъат-сиясет турумун да катастрофа халгъа келтиргенди. Республикада миллетле арасы болумну, джамагъат-сиясет халны да иги джанына тюрлендирир ючюн бу ишлени этерге кереклиге санайбыз: 1. Федерал аралыкъ да къошулуб, Миллетле арасы комиссия къураргъа ? власт органлада республиканы къурагъан халкъланы келечилери тенг юлюшлю (паритет) болур ючюн. 2. 2010 джылны къачына паритет халда Парламент къураргъа ? республиканы къурагъан беш халкъдан бешишер депутат, башха халкъладан да беш депутат. Парламентни башчысыны да тёрт заместители болургъа ? республиканы къурагъан халкъладан биришер адам. 3. Джамагъат-сиясет турумну иги этер ючюн, энди джол президент оруслу болурун излейбиз. Къол салгъанла: ?Абаза? джамагъат организацияны Советини тамадасы М.А.Такушинов ?Адыгэ Хасэ? черкес организацияны Советини тамадасы М. Х.Черкесов ?Русь? орус организацияны Президиумуну тамадасы И.Н.Хохлачев ?Масис? эрмен организацияны тамадасы В.С. Алавердов ?Кали-архи? урумлу (грек) организацияны башчысы В. И. Кузнецов Черкесск шахарда ?Бирлик? ногъай организацияны тамадасы Ю.Б.Карасов ?ДЖАХАНИМНИ КЁРМЕГЕН ДЖАНДЕТГЕ КЁЛ САЛМАЗ? Бу ётюрюк къагъытны къурашдырыб, Россия Федерацияны президентине дери джазыб кюрешгенлеге башчылыкъ этген, бир да ажымсыз, ?Адыгэ Хасэ? черкес организацияны тамадаларыдыла. Республиканы къурагъан халкъланы организациялары бла къалмай, кеслерин кёбюрек, магъаналыракъ кёргюзтюр ючюн орус, эрмен, урум (грек) джамагъатланы башчыларын да тартхандыла бу кир ишге. Ала да не ангылаб къошулгъан эселе да. Ногъай организацияны башчысы да бу къагъытха къол салгъаны ? адам ийнанмазчады. Къарачай-Черкес республика экономика джаны бла хоншу республикаладан артха къалмайды. Джамагъат-сиясет турум а, Шимал Кавказда эм игиге саналады. Республикада халкъланы арасында тиклик, джаулукъ джокъду. Къарачай-Черкес республикагъа башчы бола келген къарачайлыла, ёз халкъларын юлюшсюз къоя, башха халкълагъа кёбюрек эс бёле келгендиле. Анга юлгюле келтирейик. 1990-чы джыллада ?Сюргюннге тюшген халкълагъа реабилитация этиу? закон чыкъгъандан сора, Борис Ельцин да Сталин къурутхан Къарачай областны ызына къайтарыуну хакъындан законопроектге къол салгъандан сора ? Къарачай энчи республика болургъа боллукъ эди. Къоймадыла! Кимле? Кесибизни башчыла. Къарачай- Черкес республиканы биринчи тамадасы Хубийланы Владимир. Къарачайны оноуун абазагъа, черкесге, орусха, ногъайгъа соргъан кибик этиб, ?бары да бирге джашайыкъ? дейдиле деб, Къарачайны энчи республика болурундан тыйдыла. Къарачай кеси энчи республика болса, бюгюннгю проблемала боллукъ тюл эдиле. Хубий улу орус къазакъланы да ?Реабилитация...? законнга киргизтди, беш халкъны да ? къарачайны, орусну, черкесни, абазаны, ногъайны ? субъект къурагъан, тенг халкъла этиб сирелди. Алай а, черкесни, абазаны, ногъайны бир-бирине къошсанг да, къарачай халкъны джарымы тенгли болмайдыла. Ёзге кърал къуллукъда ишлеген адамларыны саны бла къарачайлыла бла тенг болургъа излейдиле. 1990-чы джылланы аягъында КъЧР-де президент сайлаула болгъанларында ? анасы орус, атасы къарачай, аскер генерал Семенланы Владимир ажымсыз хорлады. Алай а, черкеслиле ?президент черкесли болургъа керекди? деб, ишни къазауатха джетдирирге аз къалдыла. Сайлаула болсала, 40 минг черкесли 200 минг къарачайлыны хорлаялмазлдыкълары хакъды. Аны ангылагъан черкеслиле, экинчи джол сайлаулада башха тактикагъа кёчдюле: къарачайлылада алагъа ишлерик кандидатны табыб, аны алгъа тюртдюле, къарачай халкъны экиге бёлдюле. Алай келди оноугъа Батдыланы Мустафа. Башбакан да черкесли болду. Мустафаны кёзюуюнде къуралдыла ёмюрде болмагъан Абаза эмда Ногъай миллет районла. Къарачайны джерини бир кесеги Абаза районнга берилди. Батды улуну президентлик болджалы бошалыргъа, Россияда халкъла кеслерине башчыны кеслери сайлау адет тохтады. Энди Россияны президенти теджейди миллет республикалагъа да тамадаланы. Алай келди Къарачай-Черкес республикъагъа президент болуб Эбзелени Борис ? Россияны Анаяса Махкемесини юеси. ?Мен ишге адамланы миллетликлерине неда меннге джууукъ джетгенлерине къараб саллыкъ тюлме. Ишлей билген, республиканы айныууна себеб болаллыкъ адамланы сайларыкъма къуллукълагъа?,- дейди Эбзе улу. Башбакан къуллукъгъа Кайшевни ? урум (грек) халкъны адамын салды. ?Башбакан черкесли болургъа керек эди, ол черкес орунду? деб, черкес миллет организацияла мурулдай, Эбзе улугъа, аны бла бирге къарачай халкъгъа да, хыршылана башладыла. Эбзе улу ?къуллукъчуланы миллетликлерине къараб, саллыкъ тюлме? десе да, сиясетин бираз джумшатды. Бусагъатда бакан къуллукъда ишлегенле: черкесден юч бакан, абазадан юч бакан, къарачайдан юч бакан. Парламентни башчысы да черкеслиди. Алай болса да, черкеси, абазасы да, аз санлы къауумла болгъанларына да къарамай, оноуда-къуллукъда кёбюрек орунлу болургъа излейдиле. Бюгюнннгю проблемаланы туудургъан ол затды. Черкеслиле 1957-чи джылдан бери да ? къарачай халкъ сюргюнден къайытханлы ? уллу къуллукълада ишлей, къарачайны къыйынын ашай юреннгендиле. 1957 джыл кърал къарачай халкъгъа буюргъан ачханы да кёбюсю черкес районлагъа, Черкесск шахаргъа джоюлуб кетгени документледе белгилиди. Бюгюнлеге дери алай бола келгенди. Энди ол зат тохтай тебрегени ? хукукчу Эбзе улу аллай затланы унарыкъ тюлдю ? бютюн да бек ачыуландырады черкес къауумну: аны ючюндю ?Адыгэ хасэ? башхаланы да кесине къошуб, хылымылы, ётюрюк тарыгъыу къагъытланы джарашдырыб, къралны этегинден башына дери джайыб кюрешгени. ?Биреу къатын келтире, биреу атын ёлтюре? деб, нарт сёз барды. Башха къауумланы джамагъат организациялары ?Адыгэ Хасэге? къошулгъанлары да сейирди. Башында кёргюзтгенибизча, Къарачай-Черкес республикада къалгъан ууакъ халкъла къарачай миллетни ышыгъында юлюшлю да, джюрюшлю да бола келгендиле. Ёзге ?джаханимни кёрмеген джандетге кёл салмаз? дегенлери тюз болур. Черкес оюнлагъа Къарачай да тёзюб турурму? Огъесе, 1926-чы джылдача, ?бий да болугъуз, юй да болугъуз кеси кесигиз бла? дебми тохтар? 40 минг черкес Къарачайдан айырылгъанлай, Орусну ичинде тас болуб кетерин биле болмазмы? Биледи, айрыллыкъ да тюлдю. Джалгъан дау чыгъарыб, уллу къуллукълагъа адамларын ётдюрюр дыгаласдан башха иннетлери джокъду. Ансы, 1990-чы джыллада Къарачай кеси бола тебрегенинде, черкеси, абазасы, ногъайы да ?бирге джашайыкъ? деб, Къарачайны джолун кесгенлерин унутмагъанбыз. Ала да унутхан болмазла. Алай эсе, хылымылы, кир, ётюрюк къагъытланы джазгъанны къоюб, джарашыб джашагъыз. Джашаялмай эсегиз а ? джол бла, закон бла айырылыгъыз да ? энчи эллеригизни къурагъыз да ? къууанч бла, насыб бла хайда джашагъыз. Аллах хар кимни иннетине кёре берликди насыбын да. АЗРЕТ-АЛИЙ КЕЧЕРУКЪ, "Джамагъат" демократ организацияны башчысы. http://www.kamatur.org/makaleler/genel/882-chnimni -kormgn-cndtg-kol-slmz |
|
|
|
|
Ответы
|
К сожалению ты не понял, что имелось ввиду.
неужели наши предки старались выжить в Срд. Азии и вернуться назад, чтобы их потомки вели себя так в наши дни? |
|
|
|
|
|
sambo55,
самбо, знаешь, что самое смешное, что каждому достанется только площадь земли 2мх1м , и глубиной в 2 метра.... |
|
|
|
|
|
къарачайлы
Черкесы действительно хотят восстановить свою автономию, незаконно упраздненную в 1957 году, в статусе республики. Сомневаться в этом не надо. Это правда. Организация "Адыгэ-Хасэ" - это народный парламент черкесов, она не ведет антикарачаевскую политику, но пыступает против античеркесской политики, от кого бы она не иходила. Она не занимается "провокациями, шантажом и очернением карачаевского народа, не старается создать в лице карачаевского народа образ врага, не пытается настроить остальные народы против вас", а всего лишь защищает права черкесского народа, выступает против ущемления прав черкесов и против засилья этнократии. Сайт www.09biz.ru не является рупором Адыгэ-Хасэ и не имеет никакого отношения к этой организации. Он освещает то, что происходит в КЧР. И черкесы также недовольны многим из того, что пишется на этом сайте. Черкесы собираются создать свою республику и готовы договариваться с карачаевцами, чтобы по-хорошему разойтись по отдельным автономиям. Вопрос: с кем разговаривать на эту тему. Выдвигайте людей и давайте начинать переговоры. Черкесы мирный, терпеливый народ. Но всякому терпению может прийти конец. Неужели это не понимают националисты из числа карачаевцев, которые даже на этом сайте не скрывают, что хотят захватить столицу Черкесской автономной области город Черкесск, а республику переименовать из Карачаево-Черкесской в Карачаевскую? Может, в КЧР темные силы проводят такую тонкую политику, что нам, простым смертным не понять? Так то, Сабр, найдите таких же адекватных и серьезных людей, как вы и давайте начнем договариваться о мирном разделении республики на Карачай и Черкесию. От этого всем будет хорошо. Будем жить, как добрые соседи, каждый в своем доме. |
|
|
|
|
|
АЗАМАТ,ЗУЛЯ
-СКОРО УЖЕ ЗА МЕСТО НА КЛАДБИЩЕ БУДУТ СПОРИТЬ))) |
|
|
|
|
|
Черкеслы
так не будет, тут не знают как у\крупнить регионы, неужели ты думаешь пойдут на создание республик с населением в 200 тыс человек? |
|
|
|
|
|
Не думала, что все так запущено...))) Интересно как же наши предки в мире жили столько время...)))
|
|
|
|
|
|
Черкеслы
  |
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|||
Читают тему (гостей: 2)