- Къонагъы джокъну – шоху джокъ.
- Окъугъан озар, окъумагъан тозар.
- Ашхылыкъ джерде джатмайды, аманлыкъ суугъа батмайды.
- Ач, тоймам, дейди, тойгъан, ач болмам, дейди.
- Ишге юренсин къоллары, халкъ бла болсун джоллары.
- Мал ёлсе, сюек къалыр, адам ёлсе, иши къалыр.
- Сакъалы текени да бар, мыйыгъы киштикни да бар.
- Сагъышы джокъ – джукъучу, акъылы джокъ – къаугъачы.
- Джыйырма къойну юч джыйырма эбзе кюте эди.
- Урама да – ёледи, сатама да – келеди.
- Ачылгъан эт джабылыр, кёрген кёз унутмаз.
- Мал тутхан – май джалар.
- Таукел къуру къалмаз.
- Мухарны эси – ашарыкъда.
- Акъылсызны джууукъгъа алма, акъыллыны кенгнге салма.
- Ёксюзню тилеги къабыл болур.
- Аманны тукъумуна къарама, игини тукъумун сорма.
- Джюрекге ариу – кёзге да ариу.
- Къызны минг тилер, бир алыр.
- Иги – алгъыш этер, аман – къаргъыш этер.
- Чыкълы кюнде чыкъмагъан, чыкъса къуру кирмеген.
- Кесине оноу эте билмеген, халкъына да эте билмез.
- Нёгерсизни джолу узун.
- Къан бла кирген, джан бла чыгъар.
- Ата джурт – алтын бешик.
- Аман киши кеси юйюнде – къонакъ.
- Сибиртки да сыйлы болду, кюрек да кюнлю болду.
- Алтыннга тот къонмаз.
- Арбаз сайлама да, хоншу сайла.
- Адам къаллай бир ишленмесе, аллай бир кесин уллу кёреди.
- Къобан да къуру да къобханлай турмайды, адам да къуру да патчахлай турмайды.
- Хантына кёре тузу, юйюне кёре къызы.
- Чакъырылмагъан къонакъ къачан кетерин сормаз.
- Терслик кетер, тюзлюк джетер.
- Къайгъыны сюйген, къайгъы табар.
- Чакъырылмагъан джерге барма, чакъырылгъан джерден къалма.
- Кеси юйюмде мен да ханма.
- Ач келгенни – тойдур, кеч келгенни – къондур.
- Ариу сёз – джаннга азыкъ, аман сёз – башха къазыкъ.
- Кёб джат да, бек чаб.
- Къарны аманнга къазан такъдырма, къолу аманнга от джакъдырма.
- Кёрмегеннге кебек – танг, битмегеннге сакъал – танг.
- Суугъа – чабакъ, къаягъа – ыргъакъ.
- Суугъа – таянма, джаугъа – ийнанма.
- Ариу сёз – къылычдан джити.
- Сакъламагъан затынга джолукъсанг, не бек къууанаса, не бек ачыйса.
- Джахил болса анасы, не билликди баласы?
- Кёкдеги болмаса, джердегин кёрмейди.
- Кёб джашагъан – кёб билир.
- Аз сёлеш, кёб ишле.
КЧР-де НЕ БОЛА ТУРАДЫ?
|
http://new.09biz.ru/2010/03/27/zajavlenie-koordina cionnogo-soveta.html
Россияны президенти Д.А.Медведевге Россиияны президентини Администрация башчысы С.Е.Нарышкиннге Россияны президентини келечиси, Шимал Кавказ федерал округну башчысы А.Г. Хлопониннге Къарачай-Черкес республиканы президенти Б.С.Эбзеевге Къарачай-Черкес республиканы джамагъат организацияларыны Координацион Советини Заявлениеси Республикагъа 20 джылны бир миллетни адамлары башчылыкъ этгенлери туудургъан этнократия КЧР-ни экономикасын, джамагъат-сиясет турумун да катастрофа халгъа келтиргенди. Республикада миллетле арасы болумну, джамагъат-сиясет халны да иги джанына тюрлендирир ючюн бу ишлени этерге кереклиге санайбыз: 1. Федерал аралыкъ да къошулуб, Миллетле арасы комиссия къураргъа ? власт органлада республиканы къурагъан халкъланы келечилери тенг юлюшлю (паритет) болур ючюн. 2. 2010 джылны къачына паритет халда Парламент къураргъа ? республиканы къурагъан беш халкъдан бешишер депутат, башха халкъладан да беш депутат. Парламентни башчысыны да тёрт заместители болургъа ? республиканы къурагъан халкъладан биришер адам. 3. Джамагъат-сиясет турумну иги этер ючюн, энди джол президент оруслу болурун излейбиз. Къол салгъанла: ?Абаза? джамагъат организацияны Советини тамадасы М.А.Такушинов ?Адыгэ Хасэ? черкес организацияны Советини тамадасы М. Х.Черкесов ?Русь? орус организацияны Президиумуну тамадасы И.Н.Хохлачев ?Масис? эрмен организацияны тамадасы В.С. Алавердов ?Кали-архи? урумлу (грек) организацияны башчысы В. И. Кузнецов Черкесск шахарда ?Бирлик? ногъай организацияны тамадасы Ю.Б.Карасов ?ДЖАХАНИМНИ КЁРМЕГЕН ДЖАНДЕТГЕ КЁЛ САЛМАЗ? Бу ётюрюк къагъытны къурашдырыб, Россия Федерацияны президентине дери джазыб кюрешгенлеге башчылыкъ этген, бир да ажымсыз, ?Адыгэ Хасэ? черкес организацияны тамадаларыдыла. Республиканы къурагъан халкъланы организациялары бла къалмай, кеслерин кёбюрек, магъаналыракъ кёргюзтюр ючюн орус, эрмен, урум (грек) джамагъатланы башчыларын да тартхандыла бу кир ишге. Ала да не ангылаб къошулгъан эселе да. Ногъай организацияны башчысы да бу къагъытха къол салгъаны ? адам ийнанмазчады. Къарачай-Черкес республика экономика джаны бла хоншу республикаладан артха къалмайды. Джамагъат-сиясет турум а, Шимал Кавказда эм игиге саналады. Республикада халкъланы арасында тиклик, джаулукъ джокъду. Къарачай-Черкес республикагъа башчы бола келген къарачайлыла, ёз халкъларын юлюшсюз къоя, башха халкълагъа кёбюрек эс бёле келгендиле. Анга юлгюле келтирейик. 1990-чы джыллада ?Сюргюннге тюшген халкълагъа реабилитация этиу? закон чыкъгъандан сора, Борис Ельцин да Сталин къурутхан Къарачай областны ызына къайтарыуну хакъындан законопроектге къол салгъандан сора ? Къарачай энчи республика болургъа боллукъ эди. Къоймадыла! Кимле? Кесибизни башчыла. Къарачай- Черкес республиканы биринчи тамадасы Хубийланы Владимир. Къарачайны оноуун абазагъа, черкесге, орусха, ногъайгъа соргъан кибик этиб, ?бары да бирге джашайыкъ? дейдиле деб, Къарачайны энчи республика болурундан тыйдыла. Къарачай кеси энчи республика болса, бюгюннгю проблемала боллукъ тюл эдиле. Хубий улу орус къазакъланы да ?Реабилитация...? законнга киргизтди, беш халкъны да ? къарачайны, орусну, черкесни, абазаны, ногъайны ? субъект къурагъан, тенг халкъла этиб сирелди. Алай а, черкесни, абазаны, ногъайны бир-бирине къошсанг да, къарачай халкъны джарымы тенгли болмайдыла. Ёзге кърал къуллукъда ишлеген адамларыны саны бла къарачайлыла бла тенг болургъа излейдиле. 1990-чы джылланы аягъында КъЧР-де президент сайлаула болгъанларында ? анасы орус, атасы къарачай, аскер генерал Семенланы Владимир ажымсыз хорлады. Алай а, черкеслиле ?президент черкесли болургъа керекди? деб, ишни къазауатха джетдирирге аз къалдыла. Сайлаула болсала, 40 минг черкесли 200 минг къарачайлыны хорлаялмазлдыкълары хакъды. Аны ангылагъан черкеслиле, экинчи джол сайлаулада башха тактикагъа кёчдюле: къарачайлылада алагъа ишлерик кандидатны табыб, аны алгъа тюртдюле, къарачай халкъны экиге бёлдюле. Алай келди оноугъа Батдыланы Мустафа. Башбакан да черкесли болду. Мустафаны кёзюуюнде къуралдыла ёмюрде болмагъан Абаза эмда Ногъай миллет районла. Къарачайны джерини бир кесеги Абаза районнга берилди. Батды улуну президентлик болджалы бошалыргъа, Россияда халкъла кеслерине башчыны кеслери сайлау адет тохтады. Энди Россияны президенти теджейди миллет республикалагъа да тамадаланы. Алай келди Къарачай-Черкес республикъагъа президент болуб Эбзелени Борис ? Россияны Анаяса Махкемесини юеси. ?Мен ишге адамланы миллетликлерине неда меннге джууукъ джетгенлерине къараб саллыкъ тюлме. Ишлей билген, республиканы айныууна себеб болаллыкъ адамланы сайларыкъма къуллукълагъа?,- дейди Эбзе улу. Башбакан къуллукъгъа Кайшевни ? урум (грек) халкъны адамын салды. ?Башбакан черкесли болургъа керек эди, ол черкес орунду? деб, черкес миллет организацияла мурулдай, Эбзе улугъа, аны бла бирге къарачай халкъгъа да, хыршылана башладыла. Эбзе улу ?къуллукъчуланы миллетликлерине къараб, саллыкъ тюлме? десе да, сиясетин бираз джумшатды. Бусагъатда бакан къуллукъда ишлегенле: черкесден юч бакан, абазадан юч бакан, къарачайдан юч бакан. Парламентни башчысы да черкеслиди. Алай болса да, черкеси, абазасы да, аз санлы къауумла болгъанларына да къарамай, оноуда-къуллукъда кёбюрек орунлу болургъа излейдиле. Бюгюнннгю проблемаланы туудургъан ол затды. Черкеслиле 1957-чи джылдан бери да ? къарачай халкъ сюргюнден къайытханлы ? уллу къуллукълада ишлей, къарачайны къыйынын ашай юреннгендиле. 1957 джыл кърал къарачай халкъгъа буюргъан ачханы да кёбюсю черкес районлагъа, Черкесск шахаргъа джоюлуб кетгени документледе белгилиди. Бюгюнлеге дери алай бола келгенди. Энди ол зат тохтай тебрегени ? хукукчу Эбзе улу аллай затланы унарыкъ тюлдю ? бютюн да бек ачыуландырады черкес къауумну: аны ючюндю ?Адыгэ хасэ? башхаланы да кесине къошуб, хылымылы, ётюрюк тарыгъыу къагъытланы джарашдырыб, къралны этегинден башына дери джайыб кюрешгени. ?Биреу къатын келтире, биреу атын ёлтюре? деб, нарт сёз барды. Башха къауумланы джамагъат организациялары ?Адыгэ Хасэге? къошулгъанлары да сейирди. Башында кёргюзтгенибизча, Къарачай-Черкес республикада къалгъан ууакъ халкъла къарачай миллетни ышыгъында юлюшлю да, джюрюшлю да бола келгендиле. Ёзге ?джаханимни кёрмеген джандетге кёл салмаз? дегенлери тюз болур. Черкес оюнлагъа Къарачай да тёзюб турурму? Огъесе, 1926-чы джылдача, ?бий да болугъуз, юй да болугъуз кеси кесигиз бла? дебми тохтар? 40 минг черкес Къарачайдан айырылгъанлай, Орусну ичинде тас болуб кетерин биле болмазмы? Биледи, айрыллыкъ да тюлдю. Джалгъан дау чыгъарыб, уллу къуллукълагъа адамларын ётдюрюр дыгаласдан башха иннетлери джокъду. Ансы, 1990-чы джыллада Къарачай кеси бола тебрегенинде, черкеси, абазасы, ногъайы да ?бирге джашайыкъ? деб, Къарачайны джолун кесгенлерин унутмагъанбыз. Ала да унутхан болмазла. Алай эсе, хылымылы, кир, ётюрюк къагъытланы джазгъанны къоюб, джарашыб джашагъыз. Джашаялмай эсегиз а ? джол бла, закон бла айырылыгъыз да ? энчи эллеригизни къурагъыз да ? къууанч бла, насыб бла хайда джашагъыз. Аллах хар кимни иннетине кёре берликди насыбын да. АЗРЕТ-АЛИЙ КЕЧЕРУКЪ, "Джамагъат" демократ организацияны башчысы. http://www.kamatur.org/makaleler/genel/882-chnimni -kormgn-cndtg-kol-slmz |
|
|
|
|
Ответы
|
Хомра
да вот именно, я об этом и говорю. Если мы живем в одной стране, то надо учитывать интересы и других наций.  |
|
|
|
|
|
Солидарен с Sabr, Черкеслы, Хомра.
Надо восстановить отдельные Карачай и Черкесию в составе России |
|
|
|
|
|
Папин Южак
хоть энди бир англарыкъ болурла  Быллай националситлеге кез ачмагъанем  |
|
|
|
|
|
Папин Южак
согласен.. жили вопреки всему и всем Даст Аллах и это переживем и все будет хорошо у нас . |
|
|
|
|
|
969
с чем согласны Питерские |
|
|
|
|
|
келигиз бу керексиз теманы СОЛУНА ийеийк
|
|
|
|
|
|
969
ты помнишь в России деление земель без КРОВИ? И вот именно, ты правильно говоришь, что от этого ничего не изменится  люди богаче не станут! |
|
|
|
|
|
Пилигрим
просто будет спокойное .. а так главное чтоб не было войны... кто знает может все у нас наладиться ) |
|
|
|
|
|
Rim Gor
хм... не думаю что твоя идея реализуема ... |
|
|
|
|
|
Rim Gor
о, прикольная мысль!! я согласна. будем как Евросоюз - Алано-адыгский союз |
|
|
|
|
|
janet
Rim Gor как вы себе это представляете.. спросите .. кабардинцы сами захотятли не то что с нами а с черкессами делить власть ? |
|
|
|
|
|
Пилигрим
Помню без крови. Чечено-Ингушетия бескровно разделилась на Чечню и Ингушетию. |
|
|
|
|
|
Ничего себе без крови. Сколько же еще надо?
|
|
|
|
|
|
145
По сей день там кровь льется, АЛЛАХ сакъласын, аллай керек тюлдю  |
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|||
Читают тему (гостей: 3)