- Келинин тута билмеген, къул этер, къызын тута билмеген, тул этер.
- Аш хазыр болса, иш харам болур.
- Къралынгы – душмандан, башынгы от бла суудан сакъла.
- Накъырда – кертини келечиси.
- Итли къонакъ джарашмаз.
- Ёзденликни джайгъан – джокълукъ.
- Ётюрюкден тюбю джокъ, кёлтюрюрге джиби джокъ.
- Ач, тоймам, дейди, тойгъан, ач болмам, дейди.
- Ауругъанны сау билмез, ач къарынны токъ билмез.
- Адамны аманы адамны бети бла ойнар.
- Адам сёзге тынгыла, акъыл сёзню ангыла.
- Аш иеси бла татлыды.
- Аджаллыгъа окъсуз шкок атылыр.
- Терек ауса, отунчу – кёб.
- Кёлсюзден сёзсюз тууар.
- Окъугъан озар, окъумагъан тозар.
- Рысхы – насыбха къор.
- Эли джокъну – кёлю джокъ.
- Алгъанда – джууукъ, бергенде – джау.
- Сагъышы джокъ – джукъучу, акъылы джокъ – къаугъачы.
- Кимни – тили, тиши онглу, кимни – къолу, иши онглу.
- Къыйынлы джети элге оноу этер.
- Кийимни бичсенг, кенг бич, тар этген къыйын тюлдю.
- Тёрени джагъы джокъ.
- Ауузу аманнга «иги», деме.
- Башынга джетмегенни сорма.
- Ётюрюкчюню шагъаты – къатында.
- Айныгъанлы алты кюн, тогъайгъанлы тогъуз кюн.
- Кёлю джокъну – джолу джокъ.
- Ач уят къоймаз.
- Узун джолну барсанг, бюгюн келирсе, къысха джолну барсанг, тамбла келирсе.
- Ата Джуртча джер болмаз, туугъан элча эл болмаз.
- Ёксюзню тилеги къабыл болур.
- Кёбден умут этиб, аздан къуру къалма.
- Ётюрюк хапар аякъ тюбю бла джюрюйдю.
- Мухар, кеси тойса да, кёзю тоймаз.
- Бозанг болмагъан джерге, къалагъынгы сукъма.
- Ёзденликни кёбю ётюрюк.
- Окъугъан – асыу, окъумагъан – джарсыу.
- Сыфатында болмагъаны, суратында болмаз.
- Татлы тилде – сёз ариу, чемер къолда – иш ариу.
- Аз сёлешген, къайгъысыз турур.
- Джыйырма къойну юч джыйырма эбзе кюте эди.
- Азыкълы ат арымаз, къатыны аман джарымаз.
- Адамны джюреги нени кёрюрге сюйсе, кёзю да аны кёрюрге ёч болады.
- Къатын байлыкъны сюер, эр саулукъну сюер.
- Адам бла мюлк юлешмеген эсенг, ол адамны билиб бошагъанма, деб кесинги алдама.
- Термилгенинги табмазса, кюлгенинге тюберсе.
- Ашыкъгъанны этеги бутуна чырмалыр.
- Керти сёзге тёре джокъ.
КЧР-де НЕ БОЛА ТУРАДЫ?
|
http://new.09biz.ru/2010/03/27/zajavlenie-koordina cionnogo-soveta.html
Россияны президенти Д.А.Медведевге Россиияны президентини Администрация башчысы С.Е.Нарышкиннге Россияны президентини келечиси, Шимал Кавказ федерал округну башчысы А.Г. Хлопониннге Къарачай-Черкес республиканы президенти Б.С.Эбзеевге Къарачай-Черкес республиканы джамагъат организацияларыны Координацион Советини Заявлениеси Республикагъа 20 джылны бир миллетни адамлары башчылыкъ этгенлери туудургъан этнократия КЧР-ни экономикасын, джамагъат-сиясет турумун да катастрофа халгъа келтиргенди. Республикада миллетле арасы болумну, джамагъат-сиясет халны да иги джанына тюрлендирир ючюн бу ишлени этерге кереклиге санайбыз: 1. Федерал аралыкъ да къошулуб, Миллетле арасы комиссия къураргъа ? власт органлада республиканы къурагъан халкъланы келечилери тенг юлюшлю (паритет) болур ючюн. 2. 2010 джылны къачына паритет халда Парламент къураргъа ? республиканы къурагъан беш халкъдан бешишер депутат, башха халкъладан да беш депутат. Парламентни башчысыны да тёрт заместители болургъа ? республиканы къурагъан халкъладан биришер адам. 3. Джамагъат-сиясет турумну иги этер ючюн, энди джол президент оруслу болурун излейбиз. Къол салгъанла: ?Абаза? джамагъат организацияны Советини тамадасы М.А.Такушинов ?Адыгэ Хасэ? черкес организацияны Советини тамадасы М. Х.Черкесов ?Русь? орус организацияны Президиумуну тамадасы И.Н.Хохлачев ?Масис? эрмен организацияны тамадасы В.С. Алавердов ?Кали-архи? урумлу (грек) организацияны башчысы В. И. Кузнецов Черкесск шахарда ?Бирлик? ногъай организацияны тамадасы Ю.Б.Карасов ?ДЖАХАНИМНИ КЁРМЕГЕН ДЖАНДЕТГЕ КЁЛ САЛМАЗ? Бу ётюрюк къагъытны къурашдырыб, Россия Федерацияны президентине дери джазыб кюрешгенлеге башчылыкъ этген, бир да ажымсыз, ?Адыгэ Хасэ? черкес организацияны тамадаларыдыла. Республиканы къурагъан халкъланы организациялары бла къалмай, кеслерин кёбюрек, магъаналыракъ кёргюзтюр ючюн орус, эрмен, урум (грек) джамагъатланы башчыларын да тартхандыла бу кир ишге. Ала да не ангылаб къошулгъан эселе да. Ногъай организацияны башчысы да бу къагъытха къол салгъаны ? адам ийнанмазчады. Къарачай-Черкес республика экономика джаны бла хоншу республикаладан артха къалмайды. Джамагъат-сиясет турум а, Шимал Кавказда эм игиге саналады. Республикада халкъланы арасында тиклик, джаулукъ джокъду. Къарачай-Черкес республикагъа башчы бола келген къарачайлыла, ёз халкъларын юлюшсюз къоя, башха халкълагъа кёбюрек эс бёле келгендиле. Анга юлгюле келтирейик. 1990-чы джыллада ?Сюргюннге тюшген халкълагъа реабилитация этиу? закон чыкъгъандан сора, Борис Ельцин да Сталин къурутхан Къарачай областны ызына къайтарыуну хакъындан законопроектге къол салгъандан сора ? Къарачай энчи республика болургъа боллукъ эди. Къоймадыла! Кимле? Кесибизни башчыла. Къарачай- Черкес республиканы биринчи тамадасы Хубийланы Владимир. Къарачайны оноуун абазагъа, черкесге, орусха, ногъайгъа соргъан кибик этиб, ?бары да бирге джашайыкъ? дейдиле деб, Къарачайны энчи республика болурундан тыйдыла. Къарачай кеси энчи республика болса, бюгюннгю проблемала боллукъ тюл эдиле. Хубий улу орус къазакъланы да ?Реабилитация...? законнга киргизтди, беш халкъны да ? къарачайны, орусну, черкесни, абазаны, ногъайны ? субъект къурагъан, тенг халкъла этиб сирелди. Алай а, черкесни, абазаны, ногъайны бир-бирине къошсанг да, къарачай халкъны джарымы тенгли болмайдыла. Ёзге кърал къуллукъда ишлеген адамларыны саны бла къарачайлыла бла тенг болургъа излейдиле. 1990-чы джылланы аягъында КъЧР-де президент сайлаула болгъанларында ? анасы орус, атасы къарачай, аскер генерал Семенланы Владимир ажымсыз хорлады. Алай а, черкеслиле ?президент черкесли болургъа керекди? деб, ишни къазауатха джетдирирге аз къалдыла. Сайлаула болсала, 40 минг черкесли 200 минг къарачайлыны хорлаялмазлдыкълары хакъды. Аны ангылагъан черкеслиле, экинчи джол сайлаулада башха тактикагъа кёчдюле: къарачайлылада алагъа ишлерик кандидатны табыб, аны алгъа тюртдюле, къарачай халкъны экиге бёлдюле. Алай келди оноугъа Батдыланы Мустафа. Башбакан да черкесли болду. Мустафаны кёзюуюнде къуралдыла ёмюрде болмагъан Абаза эмда Ногъай миллет районла. Къарачайны джерини бир кесеги Абаза районнга берилди. Батды улуну президентлик болджалы бошалыргъа, Россияда халкъла кеслерине башчыны кеслери сайлау адет тохтады. Энди Россияны президенти теджейди миллет республикалагъа да тамадаланы. Алай келди Къарачай-Черкес республикъагъа президент болуб Эбзелени Борис ? Россияны Анаяса Махкемесини юеси. ?Мен ишге адамланы миллетликлерине неда меннге джууукъ джетгенлерине къараб саллыкъ тюлме. Ишлей билген, республиканы айныууна себеб болаллыкъ адамланы сайларыкъма къуллукълагъа?,- дейди Эбзе улу. Башбакан къуллукъгъа Кайшевни ? урум (грек) халкъны адамын салды. ?Башбакан черкесли болургъа керек эди, ол черкес орунду? деб, черкес миллет организацияла мурулдай, Эбзе улугъа, аны бла бирге къарачай халкъгъа да, хыршылана башладыла. Эбзе улу ?къуллукъчуланы миллетликлерине къараб, саллыкъ тюлме? десе да, сиясетин бираз джумшатды. Бусагъатда бакан къуллукъда ишлегенле: черкесден юч бакан, абазадан юч бакан, къарачайдан юч бакан. Парламентни башчысы да черкеслиди. Алай болса да, черкеси, абазасы да, аз санлы къауумла болгъанларына да къарамай, оноуда-къуллукъда кёбюрек орунлу болургъа излейдиле. Бюгюнннгю проблемаланы туудургъан ол затды. Черкеслиле 1957-чи джылдан бери да ? къарачай халкъ сюргюнден къайытханлы ? уллу къуллукълада ишлей, къарачайны къыйынын ашай юреннгендиле. 1957 джыл кърал къарачай халкъгъа буюргъан ачханы да кёбюсю черкес районлагъа, Черкесск шахаргъа джоюлуб кетгени документледе белгилиди. Бюгюнлеге дери алай бола келгенди. Энди ол зат тохтай тебрегени ? хукукчу Эбзе улу аллай затланы унарыкъ тюлдю ? бютюн да бек ачыуландырады черкес къауумну: аны ючюндю ?Адыгэ хасэ? башхаланы да кесине къошуб, хылымылы, ётюрюк тарыгъыу къагъытланы джарашдырыб, къралны этегинден башына дери джайыб кюрешгени. ?Биреу къатын келтире, биреу атын ёлтюре? деб, нарт сёз барды. Башха къауумланы джамагъат организациялары ?Адыгэ Хасэге? къошулгъанлары да сейирди. Башында кёргюзтгенибизча, Къарачай-Черкес республикада къалгъан ууакъ халкъла къарачай миллетни ышыгъында юлюшлю да, джюрюшлю да бола келгендиле. Ёзге ?джаханимни кёрмеген джандетге кёл салмаз? дегенлери тюз болур. Черкес оюнлагъа Къарачай да тёзюб турурму? Огъесе, 1926-чы джылдача, ?бий да болугъуз, юй да болугъуз кеси кесигиз бла? дебми тохтар? 40 минг черкес Къарачайдан айырылгъанлай, Орусну ичинде тас болуб кетерин биле болмазмы? Биледи, айрыллыкъ да тюлдю. Джалгъан дау чыгъарыб, уллу къуллукълагъа адамларын ётдюрюр дыгаласдан башха иннетлери джокъду. Ансы, 1990-чы джыллада Къарачай кеси бола тебрегенинде, черкеси, абазасы, ногъайы да ?бирге джашайыкъ? деб, Къарачайны джолун кесгенлерин унутмагъанбыз. Ала да унутхан болмазла. Алай эсе, хылымылы, кир, ётюрюк къагъытланы джазгъанны къоюб, джарашыб джашагъыз. Джашаялмай эсегиз а ? джол бла, закон бла айырылыгъыз да ? энчи эллеригизни къурагъыз да ? къууанч бла, насыб бла хайда джашагъыз. Аллах хар кимни иннетине кёре берликди насыбын да. АЗРЕТ-АЛИЙ КЕЧЕРУКЪ, "Джамагъат" демократ организацияны башчысы. http://www.kamatur.org/makaleler/genel/882-chnimni -kormgn-cndtg-kol-slmz |
|
|
|
|
Ответы
|
"Абазины Карачаево-Черкесии не планируют массового участия в митинге черкесов",
я вообще удивляюсь, почему некоторые абазины поддерживают "черкесское" национальное движение в то время, как даже в прошлые века кабардинцы, например, не очень то хорошо отзывались о них. К примеру, вот что говорили кабардинские князья Бларамбергу об абазинах: "Они были покорными князьями Кабарды и подчинялись посланным ими ?агасирам?: каждый из них имел право взять у абазина скот, необходимый для пропитания, и даже жену (попользовавшись ею в свое удовольствие, он отсылал женщину обратно через несколько дней). Абазины трудолюбивы, они смогли бы разбогатеть, если бы черкесы не отнимали у них все, что они зарабатывают. Почти весь абазинский народ раньше подчинялся черкесам, и последние еще и сегодня высокомерно относятся к ним; абазинские князья считаются ими равными кабардинским узденям, они женятся на дочерях кабардинских узденей, а те, в свою очередь, вступают в брак с абазинскими князьями." http://www.vostlit.info/Texts/Dokumenty/Kavkaz/XIX /1820-1840/Blaramberg/text25.htm |
|
|
|
|
|
Sabr
Насчет суда. Не беспокойся, всех кого надо успокоить, успокоят. Ждем, не дождемся от вас заявы в суд. Если её не будет - болтуны вы... |
|
|
|
|
|
Алрбера, а ведь неИсторик прав! Давай, давай, джаш, догоняй свой цирк
|
|
|
|
|
|
Sabr
Что то они не замечают съезды Балкарского народа. Не хотят замечать, что балкарцы в намного худшем положений черкесы. |
|
|
|
|
|
КЧР держится на плаву
![]() |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|||
Читают тему (гостей: 1)



