- Мал ёлсе, сюек къалыр, адам ёлсе, иши къалыр.
- Намыс болмагъан джерде, насыб болмаз.
- Нафысынгы айтханын этме, намысынгы айтханын эт.
- Джыланны къуйругъундан басарынг келсе, аны башы болгъанын унутма.
- Таш ата билмеген, башына урур.
- Ариу сёз – джаннга азыкъ, аман сёз – башха къазыкъ.
- Эм уллу байлыкъ – джан саулукъ.
- Билимли ёлмез, билимсиз кёрмез.
- Ашлыкъ – бюртюкден, джюн – тюкден.
- Тыш элде солтан болгъандан эсе, кесинги элде олтан болгъан игиди!
- Арпа, будай – ащды, алтын, кюмюш а – ташды.
- Гитче джилтин уллу элни джандырыр.
- Акъыл бла адеб эгизледиле.
- Ишлерге уял да, ашаргъа табма.
- Чабакъ башындан чирийди.
- Чакъырылмагъан къонакъ къачан кетерин сормаз.
- Джеринден айырылгъан – джети джылар, джуртундан айырылгъан – ёлгюнчю джылар.
- Ауругъан – джашаудан умутчу.
- Эркиши – от, тиширыу – суу.
- Арбаз сайлама да, хоншу сайла.
- Айранны сюйген, ийнек тутар.
- Къайгъыны сюйген, къайгъы табар.
- Таякъ этден ётер, тил сюекден ётер.
- Тилчиден кери бол.
- Къыз тиширыу кеси юйюнде да къонакъды.
- Эки итни арасына сюек атма, эки адамны арасында сёз чыгъарма.
- Билим – акъылны чырагъы.
- Адам къаллай бир ишленмесе, аллай бир кесин уллу кёреди.
- Тили узунну, намысы – къысха.
- Рысхы джалгъанды: келген да этер, кетген да этер.
- «Ёгюз, джаргъа джууукъ барма, меннге джюк боллукъса», - дегенди эшек.
- Акъыллы башны – тили къысха.
- Мураты болгъанны джюрек тебюую башхады.
- Къулакъдан эсе, кёзге ышан.
- Айныгъанлы алты кюн, тогъайгъанлы тогъуз кюн.
- Окъдан джара эртде-кеч болса да бителир, сёз джара, ёмюрге къалыр.
- Къая джолда джортма, ачыкъ сёзден къоркъма.
- Ётюрюкню башын керти кесер.
- Таукел къуру къалмаз.
- Ачылгъан эт джабылыр, кёрген кёз унутмаз.
- Ёлген ийнек сютлю болур.
- Ачыу алгъа келсе, акъыл артха къалады.
- Бозанг болмагъан джерге, къалагъынгы сукъма.
- Дуния малгъа сатылма, кесингден телиге къатылма.
- Ишни аллы бла къууанма да, арты бла къууан.
- Насыблыны баласы кюн кюнден да баш болур, насыбсызны баласы, кюн кюнден да джаш болур.
- Къонакъны къачан кетерин сорма, къачан келлигин сор.
- Джигер – джаннга къыйынлыкъ.
- Кирсизни – саны таза, халалны – къаны таза.
- Окъумагъан сокъурду, сокъур ташха абыныр!
КЧР-де НЕ БОЛА ТУРАДЫ?
|
http://new.09biz.ru/2010/03/27/zajavlenie-koordina cionnogo-soveta.html
Россияны президенти Д.А.Медведевге Россиияны президентини Администрация башчысы С.Е.Нарышкиннге Россияны президентини келечиси, Шимал Кавказ федерал округну башчысы А.Г. Хлопониннге Къарачай-Черкес республиканы президенти Б.С.Эбзеевге Къарачай-Черкес республиканы джамагъат организацияларыны Координацион Советини Заявлениеси Республикагъа 20 джылны бир миллетни адамлары башчылыкъ этгенлери туудургъан этнократия КЧР-ни экономикасын, джамагъат-сиясет турумун да катастрофа халгъа келтиргенди. Республикада миллетле арасы болумну, джамагъат-сиясет халны да иги джанына тюрлендирир ючюн бу ишлени этерге кереклиге санайбыз: 1. Федерал аралыкъ да къошулуб, Миллетле арасы комиссия къураргъа ? власт органлада республиканы къурагъан халкъланы келечилери тенг юлюшлю (паритет) болур ючюн. 2. 2010 джылны къачына паритет халда Парламент къураргъа ? республиканы къурагъан беш халкъдан бешишер депутат, башха халкъладан да беш депутат. Парламентни башчысыны да тёрт заместители болургъа ? республиканы къурагъан халкъладан биришер адам. 3. Джамагъат-сиясет турумну иги этер ючюн, энди джол президент оруслу болурун излейбиз. Къол салгъанла: ?Абаза? джамагъат организацияны Советини тамадасы М.А.Такушинов ?Адыгэ Хасэ? черкес организацияны Советини тамадасы М. Х.Черкесов ?Русь? орус организацияны Президиумуну тамадасы И.Н.Хохлачев ?Масис? эрмен организацияны тамадасы В.С. Алавердов ?Кали-архи? урумлу (грек) организацияны башчысы В. И. Кузнецов Черкесск шахарда ?Бирлик? ногъай организацияны тамадасы Ю.Б.Карасов ?ДЖАХАНИМНИ КЁРМЕГЕН ДЖАНДЕТГЕ КЁЛ САЛМАЗ? Бу ётюрюк къагъытны къурашдырыб, Россия Федерацияны президентине дери джазыб кюрешгенлеге башчылыкъ этген, бир да ажымсыз, ?Адыгэ Хасэ? черкес организацияны тамадаларыдыла. Республиканы къурагъан халкъланы организациялары бла къалмай, кеслерин кёбюрек, магъаналыракъ кёргюзтюр ючюн орус, эрмен, урум (грек) джамагъатланы башчыларын да тартхандыла бу кир ишге. Ала да не ангылаб къошулгъан эселе да. Ногъай организацияны башчысы да бу къагъытха къол салгъаны ? адам ийнанмазчады. Къарачай-Черкес республика экономика джаны бла хоншу республикаладан артха къалмайды. Джамагъат-сиясет турум а, Шимал Кавказда эм игиге саналады. Республикада халкъланы арасында тиклик, джаулукъ джокъду. Къарачай-Черкес республикагъа башчы бола келген къарачайлыла, ёз халкъларын юлюшсюз къоя, башха халкълагъа кёбюрек эс бёле келгендиле. Анга юлгюле келтирейик. 1990-чы джыллада ?Сюргюннге тюшген халкълагъа реабилитация этиу? закон чыкъгъандан сора, Борис Ельцин да Сталин къурутхан Къарачай областны ызына къайтарыуну хакъындан законопроектге къол салгъандан сора ? Къарачай энчи республика болургъа боллукъ эди. Къоймадыла! Кимле? Кесибизни башчыла. Къарачай- Черкес республиканы биринчи тамадасы Хубийланы Владимир. Къарачайны оноуун абазагъа, черкесге, орусха, ногъайгъа соргъан кибик этиб, ?бары да бирге джашайыкъ? дейдиле деб, Къарачайны энчи республика болурундан тыйдыла. Къарачай кеси энчи республика болса, бюгюннгю проблемала боллукъ тюл эдиле. Хубий улу орус къазакъланы да ?Реабилитация...? законнга киргизтди, беш халкъны да ? къарачайны, орусну, черкесни, абазаны, ногъайны ? субъект къурагъан, тенг халкъла этиб сирелди. Алай а, черкесни, абазаны, ногъайны бир-бирине къошсанг да, къарачай халкъны джарымы тенгли болмайдыла. Ёзге кърал къуллукъда ишлеген адамларыны саны бла къарачайлыла бла тенг болургъа излейдиле. 1990-чы джылланы аягъында КъЧР-де президент сайлаула болгъанларында ? анасы орус, атасы къарачай, аскер генерал Семенланы Владимир ажымсыз хорлады. Алай а, черкеслиле ?президент черкесли болургъа керекди? деб, ишни къазауатха джетдирирге аз къалдыла. Сайлаула болсала, 40 минг черкесли 200 минг къарачайлыны хорлаялмазлдыкълары хакъды. Аны ангылагъан черкеслиле, экинчи джол сайлаулада башха тактикагъа кёчдюле: къарачайлылада алагъа ишлерик кандидатны табыб, аны алгъа тюртдюле, къарачай халкъны экиге бёлдюле. Алай келди оноугъа Батдыланы Мустафа. Башбакан да черкесли болду. Мустафаны кёзюуюнде къуралдыла ёмюрде болмагъан Абаза эмда Ногъай миллет районла. Къарачайны джерини бир кесеги Абаза районнга берилди. Батды улуну президентлик болджалы бошалыргъа, Россияда халкъла кеслерине башчыны кеслери сайлау адет тохтады. Энди Россияны президенти теджейди миллет республикалагъа да тамадаланы. Алай келди Къарачай-Черкес республикъагъа президент болуб Эбзелени Борис ? Россияны Анаяса Махкемесини юеси. ?Мен ишге адамланы миллетликлерине неда меннге джууукъ джетгенлерине къараб саллыкъ тюлме. Ишлей билген, республиканы айныууна себеб болаллыкъ адамланы сайларыкъма къуллукълагъа?,- дейди Эбзе улу. Башбакан къуллукъгъа Кайшевни ? урум (грек) халкъны адамын салды. ?Башбакан черкесли болургъа керек эди, ол черкес орунду? деб, черкес миллет организацияла мурулдай, Эбзе улугъа, аны бла бирге къарачай халкъгъа да, хыршылана башладыла. Эбзе улу ?къуллукъчуланы миллетликлерине къараб, саллыкъ тюлме? десе да, сиясетин бираз джумшатды. Бусагъатда бакан къуллукъда ишлегенле: черкесден юч бакан, абазадан юч бакан, къарачайдан юч бакан. Парламентни башчысы да черкеслиди. Алай болса да, черкеси, абазасы да, аз санлы къауумла болгъанларына да къарамай, оноуда-къуллукъда кёбюрек орунлу болургъа излейдиле. Бюгюнннгю проблемаланы туудургъан ол затды. Черкеслиле 1957-чи джылдан бери да ? къарачай халкъ сюргюнден къайытханлы ? уллу къуллукълада ишлей, къарачайны къыйынын ашай юреннгендиле. 1957 джыл кърал къарачай халкъгъа буюргъан ачханы да кёбюсю черкес районлагъа, Черкесск шахаргъа джоюлуб кетгени документледе белгилиди. Бюгюнлеге дери алай бола келгенди. Энди ол зат тохтай тебрегени ? хукукчу Эбзе улу аллай затланы унарыкъ тюлдю ? бютюн да бек ачыуландырады черкес къауумну: аны ючюндю ?Адыгэ хасэ? башхаланы да кесине къошуб, хылымылы, ётюрюк тарыгъыу къагъытланы джарашдырыб, къралны этегинден башына дери джайыб кюрешгени. ?Биреу къатын келтире, биреу атын ёлтюре? деб, нарт сёз барды. Башха къауумланы джамагъат организациялары ?Адыгэ Хасэге? къошулгъанлары да сейирди. Башында кёргюзтгенибизча, Къарачай-Черкес республикада къалгъан ууакъ халкъла къарачай миллетни ышыгъында юлюшлю да, джюрюшлю да бола келгендиле. Ёзге ?джаханимни кёрмеген джандетге кёл салмаз? дегенлери тюз болур. Черкес оюнлагъа Къарачай да тёзюб турурму? Огъесе, 1926-чы джылдача, ?бий да болугъуз, юй да болугъуз кеси кесигиз бла? дебми тохтар? 40 минг черкес Къарачайдан айырылгъанлай, Орусну ичинде тас болуб кетерин биле болмазмы? Биледи, айрыллыкъ да тюлдю. Джалгъан дау чыгъарыб, уллу къуллукълагъа адамларын ётдюрюр дыгаласдан башха иннетлери джокъду. Ансы, 1990-чы джыллада Къарачай кеси бола тебрегенинде, черкеси, абазасы, ногъайы да ?бирге джашайыкъ? деб, Къарачайны джолун кесгенлерин унутмагъанбыз. Ала да унутхан болмазла. Алай эсе, хылымылы, кир, ётюрюк къагъытланы джазгъанны къоюб, джарашыб джашагъыз. Джашаялмай эсегиз а ? джол бла, закон бла айырылыгъыз да ? энчи эллеригизни къурагъыз да ? къууанч бла, насыб бла хайда джашагъыз. Аллах хар кимни иннетине кёре берликди насыбын да. АЗРЕТ-АЛИЙ КЕЧЕРУКЪ, "Джамагъат" демократ организацияны башчысы. http://www.kamatur.org/makaleler/genel/882-chnimni -kormgn-cndtg-kol-slmz |
|
|
|
|
Ответы
|
"Абазины Карачаево-Черкесии не планируют массового участия в митинге черкесов",
я вообще удивляюсь, почему некоторые абазины поддерживают "черкесское" национальное движение в то время, как даже в прошлые века кабардинцы, например, не очень то хорошо отзывались о них. К примеру, вот что говорили кабардинские князья Бларамбергу об абазинах: "Они были покорными князьями Кабарды и подчинялись посланным ими ?агасирам?: каждый из них имел право взять у абазина скот, необходимый для пропитания, и даже жену (попользовавшись ею в свое удовольствие, он отсылал женщину обратно через несколько дней). Абазины трудолюбивы, они смогли бы разбогатеть, если бы черкесы не отнимали у них все, что они зарабатывают. Почти весь абазинский народ раньше подчинялся черкесам, и последние еще и сегодня высокомерно относятся к ним; абазинские князья считаются ими равными кабардинским узденям, они женятся на дочерях кабардинских узденей, а те, в свою очередь, вступают в брак с абазинскими князьями." http://www.vostlit.info/Texts/Dokumenty/Kavkaz/XIX /1820-1840/Blaramberg/text25.htm |
|
|
|
|
|
Sabr
Насчет суда. Не беспокойся, всех кого надо успокоить, успокоят. Ждем, не дождемся от вас заявы в суд. Если её не будет - болтуны вы... |
|
|
|
|
|
Алрбера, а ведь неИсторик прав! Давай, давай, джаш, догоняй свой цирк
|
|
|
|
|
|
Sabr
Что то они не замечают съезды Балкарского народа. Не хотят замечать, что балкарцы в намного худшем положений черкесы. |
|
|
|
|
|
КЧР держится на плаву
![]() |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|||
Читают тему (гостей: 1)



