- Бет бетге къараса, бет да джерге къарар.
- Мал кёб болса, джууукъ кёб болур.
- Сакъламагъан затынга джолукъсанг, не бек къууанаса, не бек ачыйса.
- Къызны минг тилер, бир алыр.
- Иши джокъну, сыйы джокъ.
- Чакъырылмагъан къонакъ къачан кетерин сормаз.
- Джол бла сёзню къыйыры джокъ.
- Ётюрюк хапар аякъ тюбю бла джюрюйдю.
- Ойнай-ойнай кёз чыгъар.
- Эркишиге тары кебек танг кёрюнюр.
- Баш – акъыл ючюн, акъылман – халкъ ючюн.
- Сибиртки да сыйлы болду, кюрек да кюнлю болду.
- Адамны джюреги нени кёрюрге сюйсе, кёзю да аны кёрюрге ёч болады.
- Къарнынг тойгъунчу аша да, белинг талгъынчы ишле.
- Адамны адамлыгъы къыйынлыкъда айгъакъланады.
- Тамбла алтындан бюгюн багъыр ашхы.
- Тилде сюек болмаса да, сюек сындырыр.
- Рысхы – насыбха къор.
- Тили узунну, намысы – къысха.
- Нарт сёз – тилни бети.
- Кёзю сокъурдан – къоркъма, кёлю сокъурдан – къоркъ.
- Бичгенде ашыкъма, тикгенде ашыкъ.
- Ашыкъгъан cуу, тенгизге джетмез.
- Кёб ашасанг, татыуу чыкъмаз, кёб сёлешсенг, магъанасы чыкъмаз.
- Адам къыйынлыгъын кёлтюрюр, зауукълугъун кёлтюрмез.
- Джашны джигитлиги сорулур, къызны джигерлиги сорулур.
- Аш хазыр болса, иш харам болур.
- Къарыусузгъа кюлме, онгсузгъа тийме.
- Ёгюзню мюйюзюнден тутадыла, адамны сёзюнден тутадыла.
- Суу кетер, таш къалыр.
- Келинни – келгинчи, бёркню кийгинчи кёр.
- Халкъгъа джарагъан, джарлы къалмаз.
- Ёлмесенг да, къарт дамы болмазса?
- Хазыр ашха – терен къашыкъ.
- Урама да – ёледи, сатама да – келеди.
- Тёрде – темир таякълы, къаяда – чыпчыкъ аякълы.
- Таукел тауну аудурур.
- Зар адамны насыбы болмаз.
- Къызын тута билмеген, тул этер, джашын тута билмеген, къул этер.
- Айран тёгюлсе, джугъусу къалыр.
- Тилсиз миллет джокъ болур.
- Минг тенг да азды, бир джау да кёбдю.
- Ишни ахырын ойламай, аллын башлама.
- Окъугъан – асыу, окъумагъан – джарсыу.
- Ауурну тюбю бла, дженгилни башы бла джюрюген.
- Ачны эсинде – аш.
- Нафысынгы айтханын этме, намысынгы айтханын эт.
- Уясында не кёрсе, учханында аны этер.
- Кийим тукъум сордурур.
- Бети – къучакълар, джюреги – бычакълар.
КЧР-де НЕ БОЛА ТУРАДЫ?
|
http://new.09biz.ru/2010/03/27/zajavlenie-koordina cionnogo-soveta.html
Россияны президенти Д.А.Медведевге Россиияны президентини Администрация башчысы С.Е.Нарышкиннге Россияны президентини келечиси, Шимал Кавказ федерал округну башчысы А.Г. Хлопониннге Къарачай-Черкес республиканы президенти Б.С.Эбзеевге Къарачай-Черкес республиканы джамагъат организацияларыны Координацион Советини Заявлениеси Республикагъа 20 джылны бир миллетни адамлары башчылыкъ этгенлери туудургъан этнократия КЧР-ни экономикасын, джамагъат-сиясет турумун да катастрофа халгъа келтиргенди. Республикада миллетле арасы болумну, джамагъат-сиясет халны да иги джанына тюрлендирир ючюн бу ишлени этерге кереклиге санайбыз: 1. Федерал аралыкъ да къошулуб, Миллетле арасы комиссия къураргъа ? власт органлада республиканы къурагъан халкъланы келечилери тенг юлюшлю (паритет) болур ючюн. 2. 2010 джылны къачына паритет халда Парламент къураргъа ? республиканы къурагъан беш халкъдан бешишер депутат, башха халкъладан да беш депутат. Парламентни башчысыны да тёрт заместители болургъа ? республиканы къурагъан халкъладан биришер адам. 3. Джамагъат-сиясет турумну иги этер ючюн, энди джол президент оруслу болурун излейбиз. Къол салгъанла: ?Абаза? джамагъат организацияны Советини тамадасы М.А.Такушинов ?Адыгэ Хасэ? черкес организацияны Советини тамадасы М. Х.Черкесов ?Русь? орус организацияны Президиумуну тамадасы И.Н.Хохлачев ?Масис? эрмен организацияны тамадасы В.С. Алавердов ?Кали-архи? урумлу (грек) организацияны башчысы В. И. Кузнецов Черкесск шахарда ?Бирлик? ногъай организацияны тамадасы Ю.Б.Карасов ?ДЖАХАНИМНИ КЁРМЕГЕН ДЖАНДЕТГЕ КЁЛ САЛМАЗ? Бу ётюрюк къагъытны къурашдырыб, Россия Федерацияны президентине дери джазыб кюрешгенлеге башчылыкъ этген, бир да ажымсыз, ?Адыгэ Хасэ? черкес организацияны тамадаларыдыла. Республиканы къурагъан халкъланы организациялары бла къалмай, кеслерин кёбюрек, магъаналыракъ кёргюзтюр ючюн орус, эрмен, урум (грек) джамагъатланы башчыларын да тартхандыла бу кир ишге. Ала да не ангылаб къошулгъан эселе да. Ногъай организацияны башчысы да бу къагъытха къол салгъаны ? адам ийнанмазчады. Къарачай-Черкес республика экономика джаны бла хоншу республикаладан артха къалмайды. Джамагъат-сиясет турум а, Шимал Кавказда эм игиге саналады. Республикада халкъланы арасында тиклик, джаулукъ джокъду. Къарачай-Черкес республикагъа башчы бола келген къарачайлыла, ёз халкъларын юлюшсюз къоя, башха халкълагъа кёбюрек эс бёле келгендиле. Анга юлгюле келтирейик. 1990-чы джыллада ?Сюргюннге тюшген халкълагъа реабилитация этиу? закон чыкъгъандан сора, Борис Ельцин да Сталин къурутхан Къарачай областны ызына къайтарыуну хакъындан законопроектге къол салгъандан сора ? Къарачай энчи республика болургъа боллукъ эди. Къоймадыла! Кимле? Кесибизни башчыла. Къарачай- Черкес республиканы биринчи тамадасы Хубийланы Владимир. Къарачайны оноуун абазагъа, черкесге, орусха, ногъайгъа соргъан кибик этиб, ?бары да бирге джашайыкъ? дейдиле деб, Къарачайны энчи республика болурундан тыйдыла. Къарачай кеси энчи республика болса, бюгюннгю проблемала боллукъ тюл эдиле. Хубий улу орус къазакъланы да ?Реабилитация...? законнга киргизтди, беш халкъны да ? къарачайны, орусну, черкесни, абазаны, ногъайны ? субъект къурагъан, тенг халкъла этиб сирелди. Алай а, черкесни, абазаны, ногъайны бир-бирине къошсанг да, къарачай халкъны джарымы тенгли болмайдыла. Ёзге кърал къуллукъда ишлеген адамларыны саны бла къарачайлыла бла тенг болургъа излейдиле. 1990-чы джылланы аягъында КъЧР-де президент сайлаула болгъанларында ? анасы орус, атасы къарачай, аскер генерал Семенланы Владимир ажымсыз хорлады. Алай а, черкеслиле ?президент черкесли болургъа керекди? деб, ишни къазауатха джетдирирге аз къалдыла. Сайлаула болсала, 40 минг черкесли 200 минг къарачайлыны хорлаялмазлдыкълары хакъды. Аны ангылагъан черкеслиле, экинчи джол сайлаулада башха тактикагъа кёчдюле: къарачайлылада алагъа ишлерик кандидатны табыб, аны алгъа тюртдюле, къарачай халкъны экиге бёлдюле. Алай келди оноугъа Батдыланы Мустафа. Башбакан да черкесли болду. Мустафаны кёзюуюнде къуралдыла ёмюрде болмагъан Абаза эмда Ногъай миллет районла. Къарачайны джерини бир кесеги Абаза районнга берилди. Батды улуну президентлик болджалы бошалыргъа, Россияда халкъла кеслерине башчыны кеслери сайлау адет тохтады. Энди Россияны президенти теджейди миллет республикалагъа да тамадаланы. Алай келди Къарачай-Черкес республикъагъа президент болуб Эбзелени Борис ? Россияны Анаяса Махкемесини юеси. ?Мен ишге адамланы миллетликлерине неда меннге джууукъ джетгенлерине къараб саллыкъ тюлме. Ишлей билген, республиканы айныууна себеб болаллыкъ адамланы сайларыкъма къуллукълагъа?,- дейди Эбзе улу. Башбакан къуллукъгъа Кайшевни ? урум (грек) халкъны адамын салды. ?Башбакан черкесли болургъа керек эди, ол черкес орунду? деб, черкес миллет организацияла мурулдай, Эбзе улугъа, аны бла бирге къарачай халкъгъа да, хыршылана башладыла. Эбзе улу ?къуллукъчуланы миллетликлерине къараб, саллыкъ тюлме? десе да, сиясетин бираз джумшатды. Бусагъатда бакан къуллукъда ишлегенле: черкесден юч бакан, абазадан юч бакан, къарачайдан юч бакан. Парламентни башчысы да черкеслиди. Алай болса да, черкеси, абазасы да, аз санлы къауумла болгъанларына да къарамай, оноуда-къуллукъда кёбюрек орунлу болургъа излейдиле. Бюгюнннгю проблемаланы туудургъан ол затды. Черкеслиле 1957-чи джылдан бери да ? къарачай халкъ сюргюнден къайытханлы ? уллу къуллукълада ишлей, къарачайны къыйынын ашай юреннгендиле. 1957 джыл кърал къарачай халкъгъа буюргъан ачханы да кёбюсю черкес районлагъа, Черкесск шахаргъа джоюлуб кетгени документледе белгилиди. Бюгюнлеге дери алай бола келгенди. Энди ол зат тохтай тебрегени ? хукукчу Эбзе улу аллай затланы унарыкъ тюлдю ? бютюн да бек ачыуландырады черкес къауумну: аны ючюндю ?Адыгэ хасэ? башхаланы да кесине къошуб, хылымылы, ётюрюк тарыгъыу къагъытланы джарашдырыб, къралны этегинден башына дери джайыб кюрешгени. ?Биреу къатын келтире, биреу атын ёлтюре? деб, нарт сёз барды. Башха къауумланы джамагъат организациялары ?Адыгэ Хасэге? къошулгъанлары да сейирди. Башында кёргюзтгенибизча, Къарачай-Черкес республикада къалгъан ууакъ халкъла къарачай миллетни ышыгъында юлюшлю да, джюрюшлю да бола келгендиле. Ёзге ?джаханимни кёрмеген джандетге кёл салмаз? дегенлери тюз болур. Черкес оюнлагъа Къарачай да тёзюб турурму? Огъесе, 1926-чы джылдача, ?бий да болугъуз, юй да болугъуз кеси кесигиз бла? дебми тохтар? 40 минг черкес Къарачайдан айырылгъанлай, Орусну ичинде тас болуб кетерин биле болмазмы? Биледи, айрыллыкъ да тюлдю. Джалгъан дау чыгъарыб, уллу къуллукълагъа адамларын ётдюрюр дыгаласдан башха иннетлери джокъду. Ансы, 1990-чы джыллада Къарачай кеси бола тебрегенинде, черкеси, абазасы, ногъайы да ?бирге джашайыкъ? деб, Къарачайны джолун кесгенлерин унутмагъанбыз. Ала да унутхан болмазла. Алай эсе, хылымылы, кир, ётюрюк къагъытланы джазгъанны къоюб, джарашыб джашагъыз. Джашаялмай эсегиз а ? джол бла, закон бла айырылыгъыз да ? энчи эллеригизни къурагъыз да ? къууанч бла, насыб бла хайда джашагъыз. Аллах хар кимни иннетине кёре берликди насыбын да. АЗРЕТ-АЛИЙ КЕЧЕРУКЪ, "Джамагъат" демократ организацияны башчысы. http://www.kamatur.org/makaleler/genel/882-chnimni -kormgn-cndtg-kol-slmz |
|
|
|
|
Ответы
|
Где такие мощные обсерватории - там начинаются проблемы со здоровьем людей.
|
|
|
|
|
|
У СОСЕДЕЙ
Краснодарский край: "Сочи-2014" объединит малые народы России В преддверии 9 августа, провозглашенного ООН Международным днем коренных народов мира, культурная Олимпиада "Сочи-2014" представит уникальные традиции малых народов России. В рамках VII Всероссийского фестиваля "Манящие миры. Этническая Россия" 9 августа в Москву и 15 августа в Сочи приедут представители более 15 этнических групп. В самом сердце этих городов - на площади Революции и в парке "Ривьера" - будут экспонироваться традиционные жилища северян - чумы, а также пройдут выступления этнических ансамблей и мастер-классы по бисероплетению, резьбе по кости и изготовлению национальных кукол. На фестивале жители и гости Сочи и Москвы услышат горловое пение артиста Дмитрия Сафьянова (Хакасия), увидят северные танцы "русских индейцев" - Ительменского фольклорного ансамбля "Эльвель" (Камчатский край), споют вместе с эвенком Владимиром Хоменко. Гвоздем программы станут выступления корякского фольклорного ансамбля "Ангт", Национального фольклорного ансамбля "Чукотка", в котором танцует потомок рода кереков Милитина Тевлянаут, а также ансамбля песни и танца народов Севера "Хэйро" (Таймыр). Как пояснили в пресс-службе оргкомитета "Сочи-2014", основная идея фестиваля - показать культурное разнообразие и уникальные традиции редких народностей, которые вместе составляют уникальную этническую карту России. © vesti.ru http://www.kavkazweb.net/news/kavkaz/20110808-3.ht ml Комментарии (1 - 1 из 1) *Мистрет Тро-ло-ло (08.08.2011 22:27) Какая ирония! А адыгов значит там представлено не будет. Это просто плевок в сторону памяти о геноциде адыгов. Где Шъачэ (Сочи) и где северные народы?! Надеюсь никто из наших не поедет туда. Ну ничего, когда-нибудь мы вернем наши земли себе. Рано или поздно в загнивающей России так все и произойдет. |
|
|
|
|
|
Как так можно,неужели в горной местности грузины (сваны) ненашил другого источника где есть камни,да они везде.Еще считаются лучшими строителями.Позор!
|
|
|
|
|
|
Если конечно они нехотели просто убрать признаки существования там карачаевцев.
|
|
|
|
|
|
Черкесскге тамада болургъа бир къарачайлы табылмагъаны сейир тюлмюдю? Орус мэр а къайры думп болду экен?
|
|
|
|
|
|
Kalejchi
тамбиев а кьарачайлы тюйюлмюдю??? |
|
|
|
|
|
Kalejchi
тамбиев а кьарачайлы тюйюлмюдю??? Руслан Алиевич Тамбие- отец абазин, мать русская. Вырос в неполной семье так как жил с матерью. Есть жена (русска) двое детей. Всегда позиционировал себя как ненациалестически настроеный человек. Был директором электро сетей, в кадрах не кого не притеснил, все до сих пор им довольны, после себя оставил руского.Был Министр ЖКХ вернул главного бугалтера (русккая) была уволена за незнание языка бывшим министром, многие из тех с кем он работал мечтают о том чтоб он вернулся, все не пишу но это достоиный представитель как абазинского так и русского народа. Поповоду кланов, не кто не кого не отменил у руля клан, достаточно сильный , чтоб справиться со многими задачами. http://09biz.ru/561-prezident-rashid-temrezov-nazn achil-zamestiteley-predsedatelya-pravitelstva-kara chaevo-cherkesii.html |
|
|
|
|
Читают тему (гостей: 5)

