Салам,Тенглерим! Эсен болурсуз? Мен да игиме,аны излейме сизге да.

143
Тангла Басханда торгъай тауушлу
Мында ашхамла булбул ауузлу

Таула Басханда азау тизгинле
Мунда аранла кёзбау кибикле

Элле Басханда тапхыр юследе
Элле былайда ташлы кюбюрде

Джери ариуду, бизде кибикди
Джашау къыйынды таргъа кирибди

Онгунг солунг да таугъа къарайды
Аллынг сыртынг да ма тюз алайды

Кёгю уа кёкдю, ма не чакъда да
Юсю чууакъды мыдах къачда да

Ие Басханнга таулу аланды
Эй, ма, алай а кюню аманды

Къонакъ болгъалла тёрге чабалла
Тоюб бошаб а бийлик сакълайла

Андан сора уа чомарт къонакъбай
Джуртда джашайды къонакъ болгъанлай

Ашы халалды кеси харамды
Бу нарт сёз бери туура тамамды

Уянчы Къарча ёмюр джукъудан
Санны айырчы топракъ урудан

Арты болгъунчу таулу урлукъну
Башлай бир кирчи ма тин урушну

Аздан азгъады миллет саныбыз
Былай барыу бла худжу къаллыкъбыз.
17.04.02.




* * *
144
Ойнай келиб алгъа чаба
Келиб тюшдюм ёзен таргъа

Адам джокъду салам берир
Къол бергенинг аякъ керир

Мында адет башха тюрлю
Хар калкайы бёрю тюклю

Адам тюлсе алдамасанг
Аман ишге баш атмасанг

Чирик затды мынчакъ тартхан
Ариу затха алгъыш айтхан

Адам тюлдю намаз этген
Ийман ючюн джанын берген

Тиширыуу къыркъма къашлы
Эркек уру алкан башлы

Тыс-пыс этиб гатчайла
Хар экинчи тотайла

Аман эсенг иги затха
Сен къалырса иги атха

Мёлек эсенг шайтанса
Тёрде чёкген бир ханса

Кёз юсюне тюшсе кекел
Хаулеликге болсанг таукел

Бола билсенг фыргъауун
Аллах этер бир къауум

Бёрю джуртдан ит шахаргъа
Келиб тюшдюм ёзен таргъа

Шо, Аллахым, бир кёл бер
Кёб тёкдюрме къан бла тер.
10.11.01.

* * *
145
Эски джуртда джангы тангда
Джауады джабалакъ
Джангы тангда джангы къарда
Элим да чыммакъ акъ

Салам санга къарлы элим
Салам инсанынгдан
Ана тил бла ийман берген
Айырма иймандан

Кетдим да мен тыбыр ташдан
Кёрдюм нени да кёб
Туруб турдунг таулу джанда
Болуб манга мёлек

Салам санга къарлы элим
Салам ташларынга
Къайталмай мен тюзде ёлсем
Бастыр мени мында

Джауады къар сабыр-сабыр
Сала эсге белляу
Береди да джандет амыр
Уллуд джуртха махтау

Салам санга къарлы элим
Салам хар арбазгъа
Тёгюлмесин тузлу теринг
Тюбеме палахгъа.

Джаша былай джарыкъ бетли
Бу къарча тур таза
Береди къар ашхы белги
Огъур бла джыл башла.
14.11.01


* * *
146
Шош булутла
Шош сууукъда
Къонубдула тёппелеге бирерлеб
Шош ыранла
Шош аранла
Ма заман да тохтагъанча шошду бек

Бу шош кюнде
Бу шош тюнде
Къонакъдача шош сабийлик къатымда
Бир шош кюе
Бир шош кюле
Бир джилтинчик джарый турад джанымда

Мен шош къышлы
Бир шош джырлы
Нек болдум деб соруу чыгъад эсимден
Ол шош къаллыкъ
Ол шош къартлыкъ
Олму болду шошлукъ берген кесинден.
09.01.02.




* * *
147
Ай машалла Джатаргъа
Болду кюйеу татаргъа
Налат бериб аманнга
Эсин бурду джашаргъа.

Сакъал мыйыкъ джюлюдю
Ичген чотха тюкюрдю
Юй джумушха бюгюлдю
Болду элге юлгюлю.

Ай машалла Чонайгъа
Джууукъ болду ногъайгъа
Тенгиш болуб Тонайгъа
Гыртны тутду ол тойгъа.

Ай машалла Тукъушха
Джарай башлад джумушха
Бой бермейди джукъугъа
Истемейди сууукъгъа

Чалкъы-балта къурады
Мал-баш къураб кюч алды
Чагъыр-сыра унутду
Намазлыкъгъа баш урду

Мал урлауну тохтатды
Сууаблыкъны джокълады
Къатынны да джангыртды
Адам саннга саналды.

Ай машалла Джашаугъа
Тийрем тюшдю махтаугъа
Хоншу-джууукъ бек эсен
Аллахданды берилген.
23.10.01.


* * *
148
Айдемирни тюшюнде
Ёзенни кендир басыб
Бу да ма къая юсде
Зауукъдан ойра джатыб

Къолунда джити оракъ
Джанында хызен
Джашауу болду джомакъ
Мунукъуд ёзен

Унутханды хар нени
Юйюн ахлусун
Къууанчдан болуб тели
Ачханд ауузун.

Киргенлей кендир ичге
Башлай къыркъыуну
Киргенча джандет ишге
Айтыр къылфыуну

Сора андан мёлекле
Терк этерле болушлукъ
Сюелирле гебенле
Дюрю болуб къалмай джукъ.

Айдемирни тюнюнде
Ёзенни къаудан басыб
Кёрген заты тюшюнде
Болур деб кёлге джазыб

Айдемир джашау къысхад
Тюнюнге айлан
Тюш эшекди тюн а ат
Ичсенг ич айран.
22.10.01.


* * *
149
Тенгим болма кишиге да сен джабышмакъ
Керексиз да бек джаллама кишиден
Гырхылыкъ да этиб къояд ма абынчакъ
Орта сюрем ол сакълайды терсликден

Болгъанлыкъгъа хар неден да сен ачыракъ
Джан къыйналмаз бош затлагъа бошуна
Алай эте болурса да сен башхаракъ
Терен эс бла таб къарарса болумгъа.

Алай эте болурса да сен башхаракъ
Джокълукъ неди барлыкъ неди билирсе
Табигъатлай болурса да акъыллыракъ
Эм зауукъну эм ичине кирирсе.

Табигъатлай болурса да акъыллыракъ
Къууанчха да, бушуугъа да кюлмезсе
Алам кючлей болуб кетсе джан къатыракъ
Джашауда да, Ёлюмде да кюймезсе.
23.10.01.


* * *
150
Джан букъуну Сен нюрюнг бла бир ариула
Чириб къалмай джашар ючюн боркъулдай
Эй, Аллахым, Сен ангымы бир джаныула
Айтырымы, айтыр кибик, толулай.

Эй, Аллахым, Сен джанымы бир джаныула
Джитилиги ётер кибик шыбладан
Къоркъур ючюн къаршчы баргъан бир къауумла
Хуртдак халкъны сакълар ючюн чырмаудан.

Къоркъур ючюн къаршчы баргъан бир къауумла
Ийманымы кюрчден эсе кюшлю эт
Эй, Аллахым, Сен джанымы бир джаныула
Джан кёгюмю Сен нюрюнг бла кюкюрет.
Амин 23.10.01

Во имя Аллаха, милостивого и
милосердного!

Призываю в свидетели
чернила, и перо, и
написанное пером;

Призываю в свидетели
серые сумерки, и ночь,
и все то, что она оживляет;

Призываю в свидетели месяц,
когда он нарождается, и зарю,
когда она начинает алеть;

Призываю в свидетели день
Страшного Суда и укоряющую себя душу;

Призываю в свидетели
время, начало и конец всего-
ибо воистину человек всегда
оказывается в убытке.

Из Корана

Сапар Ёз. Басханстан.

Cанга да барыбыздан Сапар уллу - салам!
-Эркинликди эркин этген къайгъыдан.- Аллах айтса тюбешебиз.

ШАТ,САЛАМ!!!Наконец-то,келдим Эльбагъа,сени да къадар джазгъанынгы эртденли бек сюйюб окъудум,хар джол сайын,сеирсингеним кетмей...къаллай уллу фахмунг барды!МАШАЛЛА!!!Бир тилегим-алай кебге тас бола бир турма

Кетдик,энтда,арлакъгъа,тохтагъандан хайыр джокъ.

***
06
Келе тургъан сейир тюшле, салам сизге,
Салам сизге кюндюзюмден кечемден.
Мен къурманма къарындан да юйюгюзге,
Салам сизге, менден кибик, тенгледен.

Келе тургъан сейир тюнле, салам сизге
Салам сизге кюн джарыкъдан, салкъындан.
Мен къурманма, къабырда да юйюгюзге
Салам сизге, менден кибик халкъымдан.




***
07
Къарайдыла
Сейир болуб бутакълары нызыны.
Сылайдыла
Эки кёзюм эки кёзюн бир къызны.

Къарайдыла
Аууз ачыб ай таякъла сейирге.
Алайдыла,
Тюбегенча тюнлеринде Тейриге.

Къарайдыла
Тёрт джанымдан къымсыз болуб къаяла.
Алайдыла,
Онгсунмайла ма бу ишни ма ала.

Кёзлерим а
Сылайдыла эки кёзюн бир къызны
Джюрегим а
Алгъыш айтад джашаууна джашлыкъны.

Алынчыгъыз,
Онгсунмагъан кёзлерими бу ишин.
Къарачыгъыз,
Кёз тешеди олбир кёзню чепкенин.

***
08
Уллуду аурууум.
О джокъду къарыуум.
Узакъдады сау этерге дарманым.
Джуртуму кёзлерин,
Кёгюню кесегин.
Кёрюр кёрмез, ёлюр эди аджалым.




***
09
Шыкъыртсызды
Хар атламы чал къартлыкъны, ой тенгим.
Джаны къызды,
Болгъанлыкъгъа кеси эркек, джёнгерим

Кёгюрчюндю,
Кёрюб болмайд къарамларын къушланы.
Кючю кюндю,
Къуру кюлдю, тёзе келиб, ургъаны.

Сюйюученди
Боран кюнде ол джанаргъа шынкъартлай.
Билиученди
Къууанчда да, бушууда да ол атлай

Бюгюн-тамбла
Джер башы бла, джер тюбю бла ол джетер.
Къан бла, джан бла
Салам бере ол туурагъа чёгелер.

Чёгелер да
Нек келгенин барын тюзюн билдирир.
Ёнчелер да,
Чабырларын ма ол бизге кийдирир.

Ала кибик
Ол кийдирлик дуния бла талай зат.
Джабма кирпик,
Андан сора кийим берлик ахырат.

Джашлыгъыбыз,
Не джашырыу, хазыр болгъанд кетерге.
Къартлыгъыбыз
Кирген болур бизни излей чеклеге.

Болмай сокъур,
Кел чыгъайыкъ биз аллына алгъыш бла.
Джете болур,
Аралыкъны санарчады къарыш бла.
.
***
10
Арыгъалла сагъыш къоруй мыйы къолла.
Арыгъалла джанымы да къоллары.
Мен билеме, сакъламайла таурух тойла.
Ёлюмгелле хар кюнюмю джоллары.

Кёб турмайын мен айтама: ?Джашау, сау къал.
Мыйым, джаным тынчлыкълыкъгъа кёчелле.
Насыблыма, бир ёлгеннге джокъду аджал.
Сагъышла да кесим къатыш ёлелле.




***
11
Шылпы джауум барад энтда.
Джокъду энтда кёксюл кёк да.
Чапракъла да мыдахдыла, сарылла.
Бюгюн - тамбла келед бизге,
Къонакъ болуб джерибизге,
Акъсакъал къыш орайда бла, къары бла.

Кёрюнмейди кенг орамда
Джансыз болгъан, джаны сау да.
Болгъан кёзлеу, джюзер кибик къайыкъ бла.
Бюгюн - тамбла келед бизге,
Къонакъ болуб джерибизге,
Акъсакъал къыш орайда бла, къары бла.

Зауукъ эди джашил джазда.
Кетди кери мелхум джай да
Ашырайыкъ биз къачны да алгъыш бла.
Бюгюн - тамбла келед бизге,
Къонакъ болуб джерибизге
Акъсакъал къыш орайда бла къары бла


***
12
Кюндюзгю джеталмай кечени,
Аллындача, барады заман.
Аллайын, джеталмайма сени.
Джетерге болурмамы? Къайдам.

Джетерге болурмамы? Къайдам.
Ётюрюкдю, тюз сагъыш этсек.
Кишиден да болмады бир дам;
Ай, болса, керек эди, керек.

Ай, болса, керек эди, керек,
Джанымда чагъар элле гюлле.
Хаулеге болмаз эдим мен бек,
Джомакълы озар элле кюнле.

Джомакълы озар элле кюнле
Мыдахлыкъ къурур эди эсден.
Ушамай, ма бюгюнча, кюлге,
Джыр болуб тамар эдим кёкден.

Басханстан. Сапар Ёз.

Бюгюн халым тамам аман болуб джетдим ингирге...джазгъанынгы окъугъанымда унутулду...бир кесекке болсада...

Салам, Нннн. Халым аманды деген хапар, ол не затды?
Эсинг сау эсе,къууан-ышар,къалгъан затла алмаша-алмаша барлыкъ-
дыла,ол джашауну эртдеден келген джоругъуду. Не джумушунгда да
Аллах болушсун! Сагъышынгы чачргъа деб а бу тизгинлени ийеме.
Сапар Ёзден. Басханстан.

***
13
Къайгъыланы мен тюерча, хойнух этиб,
Акъ сёзледен эшсенг эди сен къамчи.
Башлагъалла чёрчек джанны ала эзиб,
Эзилген а чагъалмайды экинчи.

Башлагъалла чёрчек джанны ала эзиб
Ол эзилсе, сен да, мен да джокъ болдукъ.
Айтханыма, бек ийнан да, къара, келиб:
Дуниям мени болуб барад къозуллукъ.

Айтханыма, бек ийнан да, къара келиб:
Мугалдыла мугал джанда къанатла.
Джарлы джан а мийик кёкге урад кесин-
Къушла тюлле, тёгереги - къаргъала

Джарлы джан а мийик кёкге урад кесин,
Сакълайды деб сени джанынг мийикде.
Ким биледи, анны анга не этерин;
Билген, къуру, Ай балала - ингирле.

Ким биледи, аны анга не этерин
Аны къой да, этеринги этсенг а.
Бош ашырмай кёккёз джазны кечелерин,
Акъ сёзледен къамчи этиб, ийсенг а

Къайгъыланы мен тюерча, хойнух этиб,
Акъ сёзледен эшсенг эди сен къамчи.
Башлагъалла чёрчек джанны ала эзиб,
Эзилген а чагъалмайды экинчи.


***
14
Мен сени сакъламайма Джерде.
Кёкде да башхады тюберим.
Салма джер менге келлик джелге
Келишмез джюрек бла джюрегинг.

Салма джер менге келлик джелге
Ол быргъар, къатыды баргъаны.
Не да, сен, узакъ джолну терге,
Эсингден къорат да къалгъанны.

Нед а, сен, узакъ джолну терге,
Арада мингле бла шахарла.
Джанынгы тюшюрме сен терге,
Энтда ол керекди джашаргъа.

Джанынгы тюшюрме сен терге,
Къой да барын, бурунча джаша.
Башханы сингдир да джюрекге.
Буду тюз, болгъа кюреш башха.



***
15
Иймансызла арабызны чёплей - чёплей
Пил батмазны чибин батар этдиле.
Ол джолну уа, мен джырла бла джылай кёклей,
Ауур асхай, аз джылламы кетдиле.

Ол джолну уа, мен джырла бла джылай кёклей,
Бир заманда джетерме деб къатынга.
Кечелени джашай эдим ёретинлей,
Кюндюзде да джашай эдим абына.

Кечелени джашай эдим ёретинлей,
Кюндюзлени, къайтармайым, билесе.
Сагъышымда батар эди минг Джёгетей;
Теренлиги къаллай эди - кёресе.

Сагъышымда батар эди минг Джёгетей;
Нью- Иоркгъа да табыллыкъ эди орун.
О ким кёрюр мен кёргенни туура менлей!
Бир кёрюрем ол адамны мен чотун.

Иймансызла арабызны чёплей- чёплей,
Пил батмазны чибин батар этдиле.
Ол джолну уа, мен джырла бла джылай кёклей,
Ауур асхай, аз джылламы кетдиле.

***
16
Узалыб ичи бла кечени,
Джай ала буугъанды мени къыш.
Кел да кёрчю бюгюн сен мени
Сагъышым болгъанды минг къарыш.

Айталла къыйнайды деб эринг;
Эркиши этемиди алай
Ачытханны таймай джёнгерин,
Къач болсун джашил джазы саулай

Экингден къайсынгсыз тюз бла терс?
Нек къаргъайма, билмейин тюзюн?
Менгеча бере эсенг сен дерс,
Къурутдунг аны да сен юйюн.

Менден санга джокъду шапагъат.
Бар эсе да, болмайд этерге,
Айтыргъа уа боллукъма бир зат:
Эскериб чыкъгъа эдинг эрге.

Ачыудан табалмайма орун,
Боркъулдайд айранча кёкюрек.
Нек болду былай аман чотунг,
Не табдынг манга сен кюкюреб.

***
17
Сен чайнама кёзюнг бла кёзню,
Аллайны ушатмайды джюрек.
Ким кёргенди ашаб тёш тёшню,-
Сагъыш этчи теличик кесек.

Алгъынча ашаялмазса сен.
Билесе аны уа бек ариу.
Алгъыннгы мен тюлме энди мен,
Эринги да ашарчад къарыу.

Кесинге кюзгюге бир къара ?
Къаллайса, къаллайенг кёзюуде;
Тюн бла тюшча башхады ара,
Кёз сюер кёрюнмейд кёзюнгде.

Алгъыннга къарачы ташадан,
Излесенг туура да сен къара.
Акъны сен айыр да къарадан,
Айыб этме теличик, манга.



***
18
Сукълана ингирде эртденнге,
Эртенде ингирге сукълана,
Унутуб, барыргъа мен сеннге,
Къартлыкъгъа джетеме туурагъа.

Бюгюн а къашыйма джелкеми
Мен сюйгенча джанмай оджагъым.
Кёрюрге табалмай кетгенни,
Джомакъда айтырчад чотларым.

Эртденле озалла, кёнгюрсеб.
Ингирле да тюлле аламат.
Тюнюм да, тюшюм да кюкюреб,
Аркъан бла этеме кесемат.

Акъылым болгъанды кёнделен.
Болгъанма къалгъанча ёксюзлей
Джыр ауазла келмейле кёкден,
Джюрегим улуйду бёрюлей.



***
19
Тамбла мен джаллайма Кечеме,
Эрикгенме мында кюндюзден.
Кюн джарыкъ джарашмайды меннге,
Ай джарыкъ сыйлыды да Кюнден.

Кечеми джарыкъ Айы тийсе,
Ол заманды мени заманым.
Кишиге да бармайын чюйре,
Ой, келеди хаман джашарым.

Эсимден кетелле кюндюзле,
Сен да узакъдаса, тюз айтсам.
Элтейим деб, тюшмейим джюкге,
Сёз джетер, элталмасам, Айдан.

Джаратырмы Ай сени анда.
Ол сагъыш да къоймайды мени.
Ким болурса сен манга артда,
Сюймесенг, менича, Кечеми.



***
20
Кёк ауазны танысанг менлей,
Юренсенг аны макъамына
Учаренг аны таба джеллей,
Чыгъаренг кёкню къалынына.

Сен билген орун бла ашарыкъ,
Эр къолну кючю бла дыгъысы.
Андан сора кёрмейсе джарыкъ,
Къалгъанны учузду багъасы.

Къалгъанны учузду багъасы,
Ышартса болду ачха кёзню.
Кёкню джокъду чыртда ачхасы,
Сеннге неди джашауу кёкню.





***
Радио бла джырласам
21
Айтырынг келеди бир затла,
Джюрекни басады джыламукъ.
Кёк басханча, тутмайла санла,
Эринг да сынамайды зауукъ.

Бир къарайды ол санга тюрлю,
Бир да ол къарайды бешикге.
Бёрюден къачхан кибик, тюлкю,
Сора ол къачады эшикге.

Сора сен тыйаса макъамны,
Чакъыраса эринги юйге.
Эринг а балсытмайд Сапарны:
Къабыргъа хазырды чюйлерге.

Шошлукъну бузады сабйинг,
Джырлау башхады къычырыкъ.
Аны уа, билесиз, сиз экинг
Сабийны макъамды тыярыкъ.

Салыргъа ашыкъмайса эмчек,
Эмчекден татлыды макъамым.
Джаш эринг тили чала кесек,
Джырласынчы, дейди Сапарынг.

Эштиледи сора ауазым,
Ышаралла сабийде кёзле
Къаллайды, кёресе, къадарым,
Энди мен ушамайма чёпге.

Айтырынг келеди бир затла,
Айта бер, алай а, эринге.
Мен а мен, тюйюлмейин къашла,
Джырлайым сени сабийинге.

Къайтырыкъма,энтда кёбдю джазарым.

Салам,Нннн! Келир аллай кюн да, тюбеширбиз,джырларма къачхы джырланы,къызгъанмай.
Эсен бол!

***
22
Сен манга къарамачы тюрлю,
Алайсызда да кёбдю сагъышым.
Къартса дейд, къарайма да, кюзгю;
Кюзгюде кёрюнмейд джашлыгъым.

Арабыз уллуду, сен сакъ бол.
Сен алгъа, ой, мен а - ызыма.
Сен сюйген чайыр бла волейбол...
Тынгыла, меннге сен тынгыла.

Барын да сен сюз да сюзгючде,
Этме да башха джашха юлгю,
Тамблангы кёргюз да кёзюнге,
Сен манга къарамачы тюрлю.


***
23
Сен манга джырлачы къарачайча,
Тауланы бир салчы эсиме.
Кёгерир къара джан элим джайча,
Нюр урур, андача, бетиме.

Табигъат, джашау да меннге зарды,
Алагъа болалмайма мен тенг.
Бу джерде мен бек сюйген зат азды,
Къарачай да узакъдад менден.

Тёртгюллеб къачыб барад кийикча,
Мен джетмез джерге менден джашлыкъ.
Багушда сансыз къалгъан кийизча,
Кир, эски этгенд мени тансыкъ.

Ол тансыкъ уллуду кёлим джазча,
Джуртумады бары да саулай.
Тансыкъдан къуруйма мен джаз къарча,
Нек болду, о нек болду былай.

Сен манга джырлачы къарачайча,
Тауланы бир салчы эсиме.
Кёгерир къара джан элим джайча,
Нюр урур, андача, бетиме.

***
24
Сен манга къойгъаненг къарамны,
Къоймадынг андан сора бир джукъ.
Шош джангур джууаед араны,
Хар тамчы болубед джыламукъ.

Шош джангур а джууаед араны,
Тауушсуз, тамгъанча ол джандан.
Сормай да, биле эдинг аны,
Джыламукъ толуед сагъышдан.

Сормай да, биле эдинг аны,
Джангурда къала эдим джангыз.
Тюшюмде къучакъларын къаты,
Гюнахсыз, санга ушаш бир къыз.


***
25
Учсуз кёкде мен багъама тору тайны.
Мен багъама сагъышым бла, джырым бла.
Эсли болса джегерме да толу айны,
Мен келирме сизни элге джайым бла.

Джетер- джетмез сизни элге мен джайым бла,
Болур сора, къыш чилледе сизде джаз.
Кёлюмю да мен айтырма бир айтым бла,
Макъам этиб, аз - буз ойнай дауурбаз.

Макъам этиб, аз - буз ойнай бир дауурбаз,
Сен чайкъала макъамымы къойнунда,
Болмазма да, алгъындача, сеннге Суубаш,
Ыз къоярла эринлеринг бойнумда.

Ыз къоярла эринлеринг ма бойнумда,
Мен да сеннге аллай бир зат къоярма.
Джашасакъ да, биреу анда, биреу мында
Оюллукъну мен кесим да оярма.

Оюллукъну мен кесим да ояллыкъма,
Сюйеллик да сюйелликди сен ышан.
Сора хайда тору тай бла мен ойнарма
Насыб бла да ойнарыкъды ма бу джан.

Учсуз кёкде мен багъама тору тайны.
Мен багъама сагъышым бла джырым бла.
Эсли болса джегерме да толу айны,
Мен келирме сизни элге джайым бла.


***
26
Къыйынды бек. Керти болду бюгюн тюшюм;
Болалмадынг джашаууму эгечи,
Кюндюзгюде кюнсюз къалды мени юйюм,
Тёрт джанында мыдахлыкъны кечеси.

Къыйынды бек, Керти болду бюгюн тюшюм;
Джюрегими эмгенчады бир джылан,
Къууанч бла да джангыртмазса энди юсюн
Ич джаны да чирий болур сагъышдан.

Къыйынды бек, Керти болду бюгюн тюшюм:
Къарамынгдан чартлай элле ийнеле,
Джашырмайын мен айтсам а сеннге тюзюн,
Хар кёзледе къачдан элле ийисле

Къыйынды бек. Керти болду бюгюн тюшюм:
Джылайд джаным ауругъанча тишлери,
Кюндюзгюде кюнсюз къалды мени юйюм.
Не кёб элле джашау джолну тиклери.



***
27
Тюненеден бюгюн аламатды,
Аламатды кёз кёрген богъан,
Боранны башы, тюбю да акъды,
Джер саулай туугъанчады Акъдан.

Кесинге чакъырма барлыкъ тюлме,
Кесими бир къойчу орамда,
Сёзюме джылама, неда кюлме
Отоудан сейирди боранда.

Бу боран а, туура да, кесимди,
Ийнары да, кюую да, меники
Бу мени, керти да, эгизимди,
Бол мынга, мени ючюн, иги.

О, игитда, джан башны силкесе,
Сейирсе деб туугъанча сен Тюшден.
Бермесем да мен джууаб, билесе,
Бир джырчы да туумайды Тюнден.



***
28
Ингирде мен чыкъдымда былай
Тебредим орамны акъыртын.
Мен бараем кесим джангызлай,
Джуртумдаед бютеу акъылым

Мийикде джылтырай джулдузла,
Къамата джанымы кёзлерин,
Эсими асмакълай соруула,
Мен кёрдюм биреуню келгенин.

Джюрюген орамда, элде кёб,
Ол келген да, болур деб, бири.
Джатагъанча халкъдан ёнгелеб,
Мен андан джанладым бек тири.

Кесекден джюрюшюм джукъланды
Биягъы мен къалдым джангызлай.
Джюрегим мийикге ууланды.
Уулансын ма алай Къарачай.

Болумум бешикдеча эсен,
Мен турсам джуртуму джеринде
Джуртуму мен сюеме терен,
Ёлгенде да турур эсимде.

Къарачай къар татлыды балдан,
Тебредим мен джалаб ма аны.
Бек тазаед джарыкъ да айдан,
Джарытаед саулай богъанны.

Алай а джашау бек сейирди,
Биреулен сюелди аллыма.
Алдай эсем, сау джан темирди,
Бир ауаз кёмюлдю ангыма.

?Мени унутуб, тюрленнгенсе
Тюрлюдю халкъдан джашлыгъынг.
Чагъыр бла таша юйленнгенсе,
Чагъырдады къуру акъылынг.

Къабырым узакъдады эсден,
Джюрюшге ол болса да сагъат.

Сен игиенг алгъын кёбледен,
Къурутхунчу мени табигъат.

Ёхтемлик кийинибди кюлден,
Къул этгенсе аны бедишге.
Къарыуунг да гитчед тюлкюден,
Къой, ушамайса сен бёрюге.

Онгдургъанды сени ма заман,
Ау басханды сени тюнюнгю.
Ол ауну джууалмаз минг хамам,
Болубса, ой сен, бир тюрлю ?

Къарасам эскериб мен джити, 3
Эследим аллымда бир къызны
Санагъынчы эсде джетини,
Таныдым иесин ауазны.

Бир затла мен айтхынчы анга,
Ташайды узакъгъа аллымдан.
Сора мен да сордум заманга,
?О къалай чыкъды ол къабырдан ?

Замандан чырт алалмай джууаб,
Сорууну мен сордум хауагъа.
Хауа уа болсада чууакъ,
Джукъ сёлешмейди чырт саулагъа.

Кесекден джыйылыб мен юйге,
Сагъышдан тебрениб акъылым.
Кесиме мен къарай кюзгюге,
Алыннганча былай къычырдым.

?Чырт къайталмайд андан бир киши,
Сен кесингсе тургъан ма анда.
Сагъыш этчи, сен, тели иги,
Ёлгенни джашауу къабырда ?


***
29
Джаналла кёкде джулдузла,
Уллуду анда берекет.
Мында уа дуния джукъуда ?
Джукъламайд къуру бир поэт

Бёлюбдю эсин мийикге
Аны бла этеди ушакъ.
Чыкъгъанча чабыб бир тикге
Джюрюйдю къаны боркъулдаб.

Келелле андан сагъышла,
Мычымай кетелле дженгил,
Баралла ала сызгъыра,
Таууш да былай бир сейир.

Болубду поэт поэтлей,
Созубду ары ол къолун
Джаны да дженгилди джеллей
Кёргенча кёкге ол джолун.

Джарыкъды бети алгъындан
Уллуду аны къууанчы.
Алгъанча салам Аллахдан
Болубду кёклей къууатлы.

Джаналла кёкде джулдузла,
Уллуду анда берекет.
Турады поэт джуртунда ?
Джукъламайды бюгюн поэт.


***
30
Кёк чуакъды, хауа шошду, шошду джуртум,
Бир затда да кёрюнмейди бир бузукъ.
Халкъыма да, кесиме да, джокъ къоркъуум .
Джырлайд джаным болуб къалыб булбулчукъ.

Кёк чуакъды, хауа шошду, шошду джуртум,
Тауларымы джарыкъдыла бетлери,
Ала кибик, мени келмейд бюгюн джукъум,
Джюрекни да джаныбдыла кёзлери

Ала кибик мени келмейд бюгюн джукъум,
Къара бери, аламатды, тенгим, чот.
Чыкъгъанды да тюш ичинден тюннге джуртум,
Джылау, джарсу, - барысы да, менде джокъ.

Чыкъгъанды да тюш ичинден тюннге джуртум,
Тюшгенчама мен тюнюмден тюшюме.
Адамлагъа ушамайды мени джугъум,
Миннгенчама, мен, ёмюрню юсюне.

Адамлагъа ушамайды мени джугъум.
Кёрюннген да ушамайды кесине.
Сау бол джашау! Сеничады бюгюн джуртум
Джокъду джукъ да тенглик этген экинге.

Эсен кёрюшейик. Сапар Ёзден.
Басханстан

Салам,рахатлыкъны сюйгенлеге. Салам, Акъгъа да, Къарагъа да.

***
31
Агъа элле акъ къарчыкъла бизге кёкден.
Агъа элле кёзге - къашха соруусуз.
Чыгъаралмай айтыллыкъны бери кёлден,
Тюрлю эдим кютген кибик мен тонгуз.

Тюз айтсам а айтыр затым кёбед мени,
Хапарлыма мен джылаудан, кюлкюден.
Экисинден бир бек арыб, сайлаб сени,
Келген эдим тынчлыкъ излей мен сенден.

О, не келсин, сезалмадынг сен сезимни,
Айыб джокъду, хар кимдеча ишинг кёб.
Джюрегингде кёралмайын мен кесими,
Шахар ичге тайгъан эдим ёнгелеб.

Кёзлерингде кёргенимде мен элими,
Кёргенимде тамлаланы кюзлерин.
Къатдырсамда таулу джашча мен кесими,
Джыламукъсуз джылай элле кёзлерим.

Не этсинле джыламайын экиси да,
Санным мында, джаным мени аламда.
Бир тузлуду ингирги да, эртденнги да,
Итле болуб баргъанчалла адамла.

Не этсинле джыламайын экиси да,
Тютюнсюздю сууукъ къышда оджагъым.
Отоуумда толудула мёлек, джинда,
Мен излеген болалмайды къонагъым.

Не этсинле джыламайын экиси да,
Минер атым салдырмайды джюгенни.
Ариуланы арыгъы да, семизи да
Алдаб кетиб, къыйнайдыла джюрекни.

Айтылгъанны эсли болда ангылачы,
Ангыламай, сен кюлюрге ашыкъма.
Алайсыз да дуния бютеу манга ачы.
Мен джашаудан алайсыз да арыбма

Джюрекденди саулай бары, хар бир сёзюм,
Ийнанмасанг ма бу тангым шагъатды.

Мёлекгеча, нек ачылды санга кёлюм,
Мен билеме, билген, къуру Аллахды.




***
Ёлгенинг тюшюб эсиме.
32
Аджашханды кюнюм боранда,
Айымы да буугъанд джелмаууз.
Бегигенчама мен ыранда,
Къоркъгъанымча болдум джелмаууз.

Къоркъгъанымча болдум джелмауз,
Айтханым кесимден бек тюрлю.
Ма, сенденча, келиб бир таууш,
Джылаугъа мен болгъанма кютю.

Джылаугъа мен болгъанма кютю,
Кёрюнеди кёзге ёлюгюнг.
Сен къабыр бла болгъанса юйюлю,
Мени джокъду ма энтда юйюм.

Мени джокъду ма энтда юйюм,
Кечинеме мында, не анда.
Боранда аджашханды кюнюм,
Джашауум да къуру боранда.


***
33
Кимге сюйсенг, къайры сюйсенг, джолунг ачыкъ.
Джылау джокъду, бара берчи эркинсе
Айырылыу этмез мени, къоркъма джазыкъ,
Сен тюшюмде энтда манга келирсе.

Эгизлелле тюш да, тюн да, этсек сагъыш.
Тюнде Анда, тюшде менде джашай бер.
Алай эсе, нек болады дуниям къатыш?
Бола берсин алмасты да санга эр.

Шукур Кёкге! Мен кёрлюкме тюшле энтда,
Тоярыкъма, кёзюуледе, насыбдан.
Кетгенликге, тюшле къатыш сен эртден бла,
Къайтырыкъса хар кечеде джангыдан.


***
34
Кече
Сагъышларым сени меннге берселе,
Кёче
Бир эшмегден олбирине эринле,

Агъарама,
Агъарады отоуумда къарангы.
Чагъалама,
Чагъадыла чапракълары джанымы.

Отоуум
Бир бек гитче сыйынмазча ийне да.
Солуум
Бир бек исси бугъунурча чилле да.

Джашауум
Бек тириди кюннге дери чабарча.
Къарыуум,
Мен чабакъчы, деу Ёлюм а чабакъча.

Шыбырдайма,
Табсынла деб, ма биз кибик джан джанны.
Алгъышлайма
Кетген кюнюн эм келлигин заманны.

***
35
Сюелеме кесим джангыз къая ташда.
Къалын къар да тюшед джерге бек сабыр.
Бызылдайды аман сагъыш тели башда,
Къазгъанчама мен кесиме бир къабыр.

Эртдеден да мыдах кюннге къаред дарман.
Ма, джауады, мен а анга сансызма.
Чыгъыучанем джукъ да болмай аман тардан,
Бюгюнде уа тюз джерде да къансызма.

Билалмайма, не излейме мен джашаудан?
Билалмайма, не берирге мен анга.
Багъалы да нек болгъанды ёлген саудан?
Бералмайды бир тюз джууаб къар манга.

Болгъандыла акъ муратла къара бетли.
Ой, не сейир, ауазым да къарады.
Ашагъанча тишлик этиб ёлюм этни,
Кёкюрек да тёзмез кибик джанады.

О, къарлы кюн, кючюнг кёбдю адам кибик!
Къара джерни этиб къойдунг саулай акъ.
Тейриденча, мен тилейме къучакъ кериб.
Тилегиме ийсенг эди сен къулакъ.

Сен билмеген бир зат джокъду хазна къалмай.
Сюйгенимден айтсанг эди сен бир зат.
Олсагъатлай къалыр эдим мен къаралмай.
Менден алгъа ёлюр эди осият.


***
36
Кюнлени санайса.
Аллыма къарайса.
Мен а джокъма, ётюрюкдю келирим.
Тюшде да сакълайса,
Къолланы булгъайса.
Алай ёзге ётюрюкдю кечерим.

Шималда чууакъма.
Къыз сёзге сакъма.
Алданмайма кукалыкъгъа не антха.
Тюзлюк шохумду.
Хаман хоншумду.
Элтед мени мен излеген бир затха.

Керек зат джокъду.
Джаным бек токъду.
Алай ёзге таралама тюберге.
Бу джерден узакъда,
Онг берлик къартлыкъда,
Ёмюрлюкге ийман берген бир элге.

Къаллайса, билмейме.
Билирге сюймейме.
Къысха сёзюм, сакъламайын умут юз.
Былай, Ибилисча,
Къаты сёлеширча,
Мен нек болдум алгъынланы сабыр сюз.

Кюнлени санама.
Аллыма къарама.
Къуу болгъанды, джангы чакъмаз джюрегим.
Эсде уа тута бер,
Сау тутуб бу джер,
Сени кибик боллукъ болмаз сюерим
***
37
Чыкъладан
Санларынга чепкен согъа мен бездим.
Джырладан
Кёзлеринге кишен сала эрикдим.

Хауаса,
Бир кюн Анда, бир кюн менде, джолунг бош.
Къаугъаса,
Бир ояса, бир сюйейсе меннге къош.

Келесе,
Айгъа боллукъ бир къуанч бла къойнунгда.
Кетесе,
Джыл тансыгъым мынчакъ бола бойнунгда.

Сойгъанса,
Алдауунг бла джашлыгъымы богъанын.
Къойгъанса,
Джарлы меннге сюймекликни онганын.

Чыкъладан
Санларынга чепкен согъа мен бездим.
Джырладан
Кёзлеринге кишен сала эрикдим ...

Сапар Ёз. Басханстан.

ШАТ,мунда да къышдача богъан агъаргъанды

Хар ким кеси сюйгенча болсун,ким огъай дейди.

***
38
Тюрленнгенлик эслемейме мен кесиме.
Алгъын кибик, сени кюсей джашайма.
Тансыгъыма, тёзалмасам, кёзюуледе,
Кёзлеринги джыргъа салыб джырлайма.

Шохумдула алгъын кибик мийик таула.
Къарларында сабий болуб ойнайма.
Мен кесиме таулу кёкню этиб саугъа,
Сен бердинг деб, о насыб, деб къарайма.

Къарамым да алгъынчады келген джазгъа,
Таша тюлдю бир заты да кёзлеге.
Бошлансам а ма ол себген къалын къаргъа,
Мен джандетни излемейме кёрюрге.

Къач болса да, алгъынчама, джокъма юйде.
Тёшегим да, джууургъан да чапракъла.
Айланама зауукъ чеге чегет ичде,
Арыб - талыб, хиппил болуб аякъла.

Алгъын кибик энтда шохма Ата джурт бла.
Кёгюне да, джерине да къурманма.
Джуугъанлыкъгъа мен санымы къара суу бла,
Мен джанымы ай джарыкъ бла джууама.

Тюрленнгенлик эслемейме мен кесимде.
Алгъын кибик сени кюсей джашайма.
Тансыгъыма тёзалмасам, кёзюуледе,
Кёзлеринги джыргъа салыб джырлайма.


***
39
Тереземи аргъы джаны къара кече.
Бу джанында анга ушаш къарангы.
Къарангыгъа не айтайым, тюшге кете.
Ангылармы, теренлигин, джарамы.

Тереземи аргъы джаны къара кече.
Отоуум да, къарамым да бек къара.
Къарангыгъа не айтайым тюшге кете
Ол айтхынчы,- джукъла ары, терк къора.

Тюш десем да, ой,эртдеди ол заманнга.
Тюнюмдю да къарангыгъа къарайма.
Айтыллыкъны тамбласында былай санга.
Бусагъатда мен кечеге айтама.

-Сен билмейсе джюрегими къымылдауун.
Сен билмейсе, не бетлиди сыфаты.
Джашаугъа да бир уллуду бюгюн дауум,
Болалмады меннге джарар бир заты.

Экигиз да, сиз джюрекни чюйре сылай,
Кёзюуледе ёхтем къарай мийикден.
Джанымы да, санымы да ачы къыйнай,
Джашар кюнде бездирдигиз кесимден.

***
40
Сен да джокъса, ай да джокъду, кёк булутду.
Эштиледи турна таууш замансыз.
Кёрюрмеми джангы тангны, ол - умутду,
Халым мени ой нек болду бир табсыз.

Не да болсун, аяз барды, ол игиди.
Сууутханчад исси юсюн джюрекни.
Тюшгениме мыдах кюннге бу белгиди,
Джан сезмейди бузлагъанны-кюйгенни

Кёб джылланы, кёб ёмюрле сюйер къызым,
Толуб элле ариу къызла - наратла.
Болгъанлыкъгъа сен башхаракъ-джашил нызы
Энди бюгюн айтдыраса налатла.

Сен да джокъса, ай да джокъду, кёк булутду.
Сен айыменг, ай да сененг хар кече.
Сен кетсенг да, ай чыкъса уа, ол сорлукъду.
- Не болгъанд - деб, джулдуз тилде минг кере.

Бир да къоркъма, тарыкъмазма эрдесе деб.
Керек тюлдю, тюрленмесин джарыгъы.
Мен айтырма, бош алай деб, кёресе деб,
Бошалды деб, джырчылыкъны азыгъы.

Ичимден а, мен айтырма джюрек джылай,
Кетгенди деб, кетгенди деб, ол эрге,
Гитарамы сыйдам юсюн гыбыр сылай,
Ахсынырма джити къараб мен джерге.


***
41
Джангызма.
Олтурама сени кюсей вокзалда.
Джангызма.
Тенглерим да, джауларым да узакъда.

Сагъышдан,
Бу мен этген бу шынкъартым джылыусуз.
Аллахдан
Саугъа болгъан бюгюнлюкде къуру туз.

Не этейим?
Ачалмайма сюймекликни мен усун.
Не этейим?
Бир джукъгъа да келишмейди болумум.


***
42
Сууукъма.
Сууукъдула санла кибик хар тангым.
Сууукъма.
Джылыусузду исси кюнде шынкъартым.

Къойгъанча
Ёлюм тюзде кесим джангыз шайтанла.
Къоянча
Къалтырайма, къалтырайла дунияла.

Кёбгенди
Чачылады бусагъатдан Джер Кёкге.
Ёлгенди
Джабышады бусагъатдан Кёк Джерге.

Къайдаса
Менге кел да кёлню алыр бир зат айт.
Джайдача
Тюн джашаугъа тюн кёзле бла бир къарат.



***
43
Чыкъгъан кибик кюн джарыкъгъа сен эрге,
Тюрленнгенсе, бек сууукъса сен менге.

Сора, мен да, бир баш мадар этейим,
Джаным сауда мен да зауукъ чегейим.

Гитарам бла ай джарыгъын сакълайым.
Тийер - тиймез кёзбау макъам айтайым.

Кюмюш чачын, нюр къууатын сылайым.
Бийче этиб, кёкюрекге къысайым.


***
44
Алгъындача, кёзлерингде мен кёреме
Ариу къышны саулай болгъан акълыгъын.
Былай кёрсем, ийнан мунга, эскереме
Джокъ болады къара джери джашлыкъны.

Алгъындача, кёзлерингде мен кёреме
Джашил джазны танг алада кёзлерин.
Былай кёрсем, башха халгъа мен кёчеме.
Тенг этеме джауларымы хар бирин.

Алгъындача, кёзлерингде мен кёреме
Гитара бла манга ушаш бир сурат.
Олсагъатлай хар ненги да мен кечеме,
Джокълайды да мен тас этген бир мурат


***
45
Ийнаналмайма,
Ма ол сени къуугъанына эшикге.
Къыйналалмайма,
Тенг болмайенг кёл уллудан кишиге.

Чакъыралмайма,
Алгъын кибик акъсыл тюлсе кечеде.
Къыстайалмайма,
Кетчи деб а къалай айтхын келгеннге.

Джазыкъсыналмайма,
Кёл этиучю джети кёкден ёргеде.
Джылайалмайма,
Мылы болуб джукъ къалмагъанд кёзледе.

Энтда келликме. Сапар Ёз Басханстан.

http://www.karaoke.ru/records/16086412 - Тюрленнгенлик кермейме мен кесимде.

Эль Халедни кёрген бар эсегиз,менден Исси Салам бир беригиз.