Войти на сайт
11 Мая  2026 года

 

  • Агъач – джерни чырайы, кийим – эрни чырайы.
  • Ата джурт – алтын бешик.
  • Джетген къыз джерли эшекни танымаз.
  • Чалманны аллы къалай башланса, арты да алай барады.
  • Тешик этген тынчды, аны джамагъан къыйынды.
  • Кюн – узун, ёмюр – къысха.
  • Аман къатын сабий табса, бий болур…
  • Кёзден кетген, кёлден да кетеди.
  • Ётюрюкден тюбю джокъ, кёлтюрюрге джиби джокъ.
  • Адам сёзюнден белгили.
  • Къолу уллу – асыу, аягъы уллу – джарсыу.
  • Бир онгсуз адам адет чыгъарды, деб эштирик тюлсе.
  • Ётген ёмюр – акъгъан суу.
  • Ауурну тюбю бла, дженгилни башы бла джюрюген.
  • Чабар ат – джетген къыз.
  • Къатын байлыкъны сюер, эр саулукъну сюер.
  • Иги адамны бир сёзю эки болмаз.
  • Айырылмаз джууугъунга, унутмаз сёзню айтма.
  • Босагъагъа джууукъ орун болса, ашыгъыб тёрге озма.
  • Мухар, кеси тойса да, кёзю тоймаз.
  • Джашынгы кесинг юретмесенг, джашау юретир.
  • Къартха ушагъан джаш – акъыллы, джашха ушагъан къарт – тели.
  • Баш болса, бёрк табылыр.
  • Билмегенинги, билгеннге сор.
  • Акъыл бла адеб эгизледиле.
  • Адеб джокъда, намыс джокъ.
  • Ата Джуртча джер болмаз, туугъан элча эл болмаз.
  • Рысхы джалгъанды: келген да этер, кетген да этер.
  • Таш бла ургъанны, аш бла ур.
  • Кечеси – аяз, кюню – къыш, джарлы къаргъагъа бир аш тюш!
  • Мал тутхан – май джалар.
  • Ишлемеген – тишлемез.
  • Эки элинги тыйсанг, джети элде махталырса.
  • Уллу суу бла уллу ауруудан башынгы сакъла.
  • Рысхысына кёре, джаш ёсер, къышлыгъына кёре, мал ёсер.
  • Юй кюйдю да, кюйюз чыкъды, ортасындан тюйюш чыкъды.
  • Джиби бир къат джетмей эди да, эки къат тарта эди.
  • Ишге юренсин къоллары, халкъ бла болсун джоллары.
  • Сакъламагъан затынга джолукъсанг, не бек къууанаса, не бек ачыйса.
  • Тамырсыз терекге таянма – джыгъылырса.
  • Тёгюлген тюгел джыйылмайды.
  • Атлыны ашхысы, ат тизгининден билинир
  • Ана – юйню кюн джарыгъы.
  • Намыс сатылыб алынмайды.
  • Эринчекге кюн узун.
  • Ёлген ийнек сютлю болур.
  • Чомартха хар кюн да байрамды.
  • Кёб ант этген, кёб ётюрюк айтыр.
  • Аллахдан тилесенг, кёб тиле.
  • Къая джолда джортма, ачыкъ сёзден къоркъма.

 

Страницы: Пред. 1 ... 10 11 12 13 14 След.
RSS
КЕЛИГИЗ ДЖЫРЛАЙЫКЪ
 
Sapar ÖZDEN

ХХХ

Къарачы, Кёкге, сен ары,
Сейирди джашау мийикде.
Кёрюнмейди бир да, къайгъы,
Болса эди, ол зат бизде.

Къарачы, Кёкге, сен ары,
Джашайды Джашау къууанчда,
О, джокъду къара эм сары,
Тюшдеча, бир табды анда.

Къарачы, Кёкге сен ары,
Сайлачы бизге бир джулдуз.
Джерни бездирди къысханы,
Шекер да болгъанчады туз.

Къарачы Кёкге, сен ары,
Андады бизни юйюбюз.
Къууан да, ышартчы джанны,
Хар не да, анда, ёлюмсюз.
 
АРИУ КЪЫЗ ОРАМНЫ БАРАДЫ
сёзлери - Лайпанланы Билал
макъамы - Тамбийланы Къасбот


Ариу къыз орамны барады...
Ызы джюрекде къалады.
Барады ууакъ ышара,
Адамлыгъыбызгъа ышана.

Ариу къыз, насыблы, барады
Терекле анга шыбырдай.
Джюрекни ичин барады
Марал санлары къалтырай.

Сау орам анга къарайды,
Ариулукъ деген алайды.
Акъ чагьадыла терекле,
Умутла кибик джюрекде.

Ариу къыз орамны барады,
Ариу сёз андан тууады.
Орам да ариу болады ?
Ариу къыз орамны барады...
 
КЪАРАЧАЙ ДЕГЕН САГЪАТДА
сёзлери - Лайпанланы Билал
макъамы - Тамбийланы Къасбот


Къарачай деген сагьатда
Къама чыгьады къынындан,
Къаблан чынгайды къаядан
Къарачай деген сагьатда.

Къарачай деген сагьатда
Тюзлюк къанатын джаяды,
Терсликни аягьы таяды
Къарачай деген сагьатда.

Къарачай деген сагьатда
Тау мийигирек болады,
Адам да игирек болады
Къарачай деген сагьатда.

Къарачай деген сагьатда
Насыб бери бурулгъанча,
Намыс да бизден туугъанча
Къарачай деген сагьатда.

Къарачай деген сагьатда
Джурт алгьынчады - кёрюрсюз,
Аны тансыкълай ёлюрсюз
Къарачай деген сагьатда.

Ай, Къарачай деген сагьатда
Мен умут этген халкъ къайда?!
Не тюшед эсге, не тюшмейди
Къарачай деген сагьатда.

Къарачай джуртдагъы къарачай халкъмыды?
?Хоу?, ?огьай? десем да ? алдайма.
Къарачай деген сагьатда
Мен джукъ айталмай тынглайма.
 
КЪАРАЧАЙНЫ МИЛЛЕТ ОРАЙДАСЫ*
сёзлери - Лайпанланы Билал
макъамы - Тамбийланы Къасбот


Бештау джаны, Архыз, Махар, Теберди...
Мийик Джуртну бизге Тейрибиз берди,
Минги Тауну Сеннге тыйыншлы кёрдю,
Джулдуз халкъы, Тейри халкъы Къарачай!


Не залимни аллында да бюгюлмей,
Къара кюн да эркинликден тюнгюлмей,
Таш башында джашау эте келгенсе,
Ётгюр миллет, ёхтем миллет Къарачай!


Ненча кере КЮНЮ, АЙЫ тутулгъан,
Анча кере джелмаууздан къутулгъан,
Темирлеге, къурчлагъа да къатылгъан,
Деу халисни кёргюзтгенди Къарачай!


Юзмегенсе нартюх, арпа урлугъун,
Джигитликни, адамлыкъны къорлугъун,
Бурун кибик кърал къурадынг, къурдунг,
О нарт халкъы, алан халкъы Къарачай!


Барды сени Аллахынг да, тилинг да,
Ёсюб келген сарыджилик тёлюнг да,
Къатылмазла Сеннге къартлыкъ, ёлюм да,
Ёмюрлеге джашарыкъса Къарачай!


*Джырны белгиленнген тизгинлери, эжиу халда, къайтарылыб айтылынадыла
 
сёзлери - Лайпанланы Билал
макъамы - Боташланы Зурият
джырлайды Ёзденланы Сапар


СЮРГЮНДЕ КЪАРАЧАЙ ДЖАШЧЫКЪ БЛА
АНАСЫНЫ УШАКЪЛАРЫНДАН

(Сойкъырымны-сюргюнню къуру ал эки джылында (1943-1945) огъуна, акъыл-балыкъ болмагъан 22 минг къарачай сабий къырылгъанды).

Къаура отда терк къайнаялмайды шай,
Сабий къараса да кёз алмай.
- Къайдады ол сен айтыучу Къарачай??-
Сорады джашчыкъ чырт тёзалмай.

Къуру чоюнну да ала къолуна,
Анасы олтурады джууукъ.
?Кёб турмай бирге чыгъарыкъбыз джолгъа...?,-
Джууады бетин джыламукъ.

Айтады, бетин джашыра джашындан:
?Ёсе кир дженгил ? кетерикбиз.
Джандет деген олду джерни башында ?
Анда биз джашау этерикбиз.

Къууанч да, насыб да сакълайла алда,
Боллукъса анда, пелиуанча.
Кавказ тауланы Мингиси бла анда
Кёрлюксе, ала ? кериуанча.

Андады Ата джуртубуз бизлени,
Анда табарыкъбыз нени да.
Къоярбыз бу Кюн кюйдюрген тюзлени,
Къурарбыз Джуртда эллени да.

Джангы кюн тууар, джаныбыз ? сау-эсен:
Туугъан джер бизге болушур.
Тулпарча ёсерсе Ата джуртда сен,
Къайгъы да тохтар, сорушур.

Зем-зем сууларын биз турсакъ да ичиб,
Турсакъ да джалаб ташларын,
Джуртда кетерикбиз айныб, тирилиб,
Кёре тауланы башларын.

Анда бал ? бёчкеле бла ? хай да аша,
Бал къашыкъларыбыз туралла алкъын.
- Бал бёчке ? анда, къашыкъла уа ? мында...
Бир айт, алай нек болгъанды, анам?

Кел кетейик Кавказгъа, анда
Гырджын орнуна джарай эсе таш да.
Гырджын джокъмуду, ач болгъанма, ання...
- Джукъла, балам, тамбла болур аш да.

Сен эркишисе. Эркиши уа,
Тёзеди неге да ? ач болса да къарны?.
Джашчыкъ башын силкди да, кёзлерин къысды...
Къарачайгъа кетди танг ала сабийни джаны.
 
макъамы - БОТАШЛАНЫ ЗУРИЯТ
сёзлери - Лайпанланы Билал


РАЗГОВОР МАЛЬЧИКА С МАТЕРЬЮ
Только за первые два года геноцида (1943 ?1945)
погибли 22 тысячи малолетних детей-карачаевцев


Горящий очаг, закипающий чай,
И ветер молитву доносит...
"Когда мы поедем с тобой в Карачай?" ?
Ребенок у матери спросит.

Она почерневший возьмет таганок,
Задумчиво сядет поближе:
"Поедем с тобою, поедем сынок..."
А голову клонит все ниже.

Украдкой лицо отвернет от огня,
Слезой затуманятся очи.
"Вот вырастешь скоро большой у меня,
Тогда и поедем, сыночек.

Тогда я в дорогу с тобой соберусь
Туда, где хорошие люди.
Ты горы увидишь, увидишь Эльбрус,
Они ? как большие верблюды!

Там родина наша, сыночек, и там
Покой обретем и надежду.
Оставим мы здесь эту рухлядь и хлам,
Ходить будем в новой одежде!

Мы справимся ? лишь бы cкopee ты poc ?
И с бедами там, и с нуждою.
И станешь ты сильным, как горный утес,
А мама твоя ? молодою.

Там горные реки ? как чистый хрусталь,
Там звезды ? как спелые сливы!
Ты станешь там смелым и твердым как сталь,
И стану я самой счастливой.

Там мед ? загляденье, ешь-не-хочу!
Хлебать будешь прямо из бочек..."
"Я голоден, мама, я хлеба хочу!"
"Не плачь, дорогой, спи, сыночек".
 
С НЕБА ТУРАНА КРИЧАТ ЖУРАВЛИ
сёзлери - Лайпанланы Билал
макъамы - Тамбийланы Къасбот


С неба Турана кричат журавли:
?Вражьи отряды к вторжению готовы!?.
Ржанье коней раздается вдали,
Тюрки кавказские, вспомните ? кто вы?

Дети Алании ? Къарча и Малкъар ?
Несокрушимы как выси Эльбруса.
Волк, что на знамени, примет удар.
Волк в каждом сердце: не празднуйте труса.

Тюрки Кавказа ? аланский народ ?
Нас осенят полумесяц с звездою.
Волчий родимый, не молкнет, идёт
Вой из веков, опаленных бедою.

С тщетной надеждою нас разбудить
Волк дни и ночи и воет, и бродит,
Вродит и воет ? напрасная прыть:
Он только пепел остывший находит.

?Встаньте, зовите на праведный бой,
Станьте земле и народу защитой.
Встаньте, взгляните перед собой:
Сколько уже наших братьев погибло.

Вражеский яд в наши души проник.
Знамя и волю свою потеряли.
Если в такой не опомнимся миг,
То через годы воспрянем едва ли?.

...С неба Турана кричат журавли.
И волчий вой из ущелий несется.
Ржут вражьи кони вблизи и вдали.
Спит мой народ и никак не проснется.

ТУРАН КЁГЮНДЕН КЪЫЧЫРАЛЛА ТУРНАЛА

Туран кёгюнден къычыралла турнала,
Джуртугъузгьа джетиб келед аскер деб.
Шын-шын туруб, кишнейдиле тарпанла,
Кавказ тюркю, ким болгъанынгы эскер деб.

Алан улула ? Къарча, Малкъар ? бирле бир,
Минги Таугъа дагьан болуб, джанында.
Тамгьабызда Сен да барса, Бёрю, бил,
Барса ? халкъыбызны джилигинде, къанында.

Алан халкъы, Кавказ тюркю ? бары бир,
Ай бла джулдуз ? Кавказияны башында.
Улугьанынгы эшитебиз, бёрю, бил,
Джуртубузну тарихинден, ташындан.

Бизни уятыр дыгаласда джукъудан,
Сен улуйса узакъладан, джууукъдан,
Кече-кюн джокъ, къуугъун этиб, чабаса,
"Ырхы басхан, от ёзекни табаса":

"Уяныгьыз, кенгдегин да джокълагьыз,
Халкъыбызны, джуртубузну сакълагьыз.
Халкъ дер кибик, небиз къалгьанд, къарагьыз,
Уяныгьыз, тюб болгьунчу, а марджа.

Джауну ууу джюреклеге джетгенди,
Байракъ, оноу ? бары къолдан кетгенди,
Бу чакъда да уянмасагъыз энди,
Кесигизден бошатханнга санагъыз!".

...Туран кёгюнден къычыралла турнала,
Ёзенледен бёрю улугъан чыгъады.
Шын-шын туруб, кишнейдиле тарпанла,
Миллетни уа... джукъу басыб турады.
 
АЛЛАХДАНДЫ , АЛЛАХХАДЫ ДЖОЛУБУЗ
макъамы - Байкъулланы Солтан
сёзлери - Лайпанланы Билал


Сорадыла: Заманда эм Узайда
Сени къайдан къайрыды джолунг?
Джууабым бирд хар заманда, хар къайда:
Къарачайдан Къарачайгьады джолум.

Къарачай эркин болсун,
Ийманлы, насыблы болсун,
Къуран бла, Шериат бла джашасын.
Къарачай ? Джумхуриет болсун,
Къарачай ислам кърал болсун,
Дунияда бир джандетге ушасын.

Ол иннет ючюн биз джашайыкъ, ёлейик,
Халкъыбызны Миллет болуб кёрейик,
Джуртубузну Джандет болуб кёрейик,
Уллу Аллахдан ол насыбны тилейик.

Къарачай эркин болсун,
Ийманлы, насыблы болсун,
Къуран бла, Шериат бла джашасын.
Къарачай ? Джумхуриет болсун,
Къарачай ислам кърал болсун,
Дунияда бир джандетге ушасын.

Сорадыла: Заманда эм Узайда
Сизни къайдан эм къайрыды джолугъуз?
Джууаб бирди хар заманда, хар къайда:
Аллахданды, Аллаххады джолубуз.

Къарачай эркин болсун,
Ийманлы, насыблы болсун,
Къуран бла, Шериат бла джашасын.
Къарачай ? Джумхуриет болсун,
Къарачай ислам кърал болсун,
Дунияда бир джандетге ушасын.
 
kalejchi
Сау болугъуз!!!)

... артда салгъан джырыгъызны бир салайым)
 
Sapar ÖZDEN

ХХХ

Айтыр зат болса да бир кёб,
Къоркъуб, уялыб бир затдан,
Нени да, къартлай, ёлчелеб,
Къарайма санга джууукъдан.

Кьарайма санга джууукъдан,
Алгъынчады хар сезимим.
Ёлесе, ийнан, чууакъдан,
Джарыкъды танглай, экиндинг.

Джарыкъды танглай экиндинг.
Манга да берсенг а джарыкъ.
Манга да келир эди тин,
Болуред джюрек кёк ачыкь.

Болуред джюрек кёк ачыкъ,
Алай а керекмиди ол.
Кетерсе сен бир кюн къачыб,
Алай эсе, хайда, думп бол.

Алай эсе, хайда, думп бол,
Мени да джарсытма былай.
Кёресе, булгъайма мен къол,
Эсим да, джана, чыкъырдай.

Эсим да, джана, чыкъырдай.
Къарайма санга джууукъдан.
Мен энтда къалдым джангызлай,
Сени уа джолунг мамукъдан.
 
25 Сен 2010 22:27

 
Faida
Бек сау бол, Байкъулланы Солтаннга, Боташланы Зуриятха да тынгылатханынг ючюн. Бир 20 джылны мындан алгъа Зуриятны джырлагъанын тыш къраллада эшитиб, бек къууаннган эдим. Олсагъатда анга аталгъан назмуну бусагъатда былайда салсакъ, киши айыб этерик болмаз. Джырчыларыбыз кёб болсунла, насыблы болсунла.

ДЖЫРЛАЙДЫ ЗУРИЯТ БОТАШ

адамчыкъладан, Адамладан да суууб,
Таш болуб бошагъан эди джюрегим, таш.
Алай а, джырлагьанында Зурият Боташ,
Джаз, узалсам джетерча, кёрюндю джууукъ.

Кюн тутулгъан ачылгьанча болду,
Тауусулгъан Ай джарыб, ызына толду.
Джулдуз Кёкден тюшерча болуб, къарады ?
Зурият Боташ Джерде алай джырлады.

Джер джылыу, Кёк тылпыу да бирге,
Нюр макъам, Кюн ауаз да бирге.
Ёмюрде эшитмегенме аллай ауаз ?
Гюл бачханы сылаб ётдю аяз.

Джанкъылычладан согьулгъан ауаз ?
Ма Зурият Боташны сураты.
? Аллах, бер дедим,? аны муратын,
Халкъгъа керек фахмуну ая.

? Бу къайсы халкъданды, къайсы джуртданды деб,
Сейир болдула тынгылагъанла да.
? Къарачай джуртдан къарачай къызды деб,
Ёхтемлендим Нью-Иоркда, Стамбулда да.

Кёб къарачайлы Зуриятха тынгылаб,
? Биз да халкъбыз, адамбыз, ? делле.
Ма аны ючюн сау бол, Зурият,
Деуле эталмагъанны этесе, деуле.
1993
 
Salam aleukum hurmatly jamawat
men Otarlani Omarni bir jirin kup izleb tabalmadim (MP3 zvokozapic)
" Abdulkarimni djiri " ol mеni kart attamni ocunden
" Bekkalani Ramazan " kaidi tabargha bollughun bildersegiz mangha men bek irazi bollighim
Sau bolughuz .
Bekkalna Eyad Canadadan http://kamatur.org/multimedya/muzik/31-cirla/333-o tarlani-umar-2#
 
Salam aleukum hurmatly jamawat
men Otarlani Omarni bir jirin kup izleb tabalmadim (MP3 zvokozapic)
" Abdulkarimni djiri " ol mеni kart attamni ocunden
" Bekkalani Ramazan " kaidi tabargha bollughun bildersegiz mangha men bek irazi bollighim
Sau bolughuz .
Bekkalna Eyad Canadadan http://kamatur.org/multimedya/muzik/31-cirla/333-o tarlani-umar-2#
 
ХАЛКЪ САКЪЛАЙДЫ КЕЛИРИН КЪАРЧАНЫ
макъамы - Ёзденланы Сапар
сёзлери - Лайпанланы Билал


Кир ырхыгъа джокъду буруу, хуна.
Къайда къачхынчы да, келе да, къона,
Къарачай адам къалгъанды кёрюнмей,
Къошулгъан ? тохтагъанды эримей.

Боз тубан дангыл тюзледен келиб,
Ёзенни ёрге, душман аскерча, кириб,
Не джурт, не адам танылмазча этгенди.
Не этебиз энди?

Ёзенде тюл, джюрекдеди тубан-чарс.
Ата джуртну, Ана тилни этсек тас,
Ариу турсакъ да туугъан джерде джашаб,
Къалмазбызмы калак итге ушаб?

Ата джуртду тыш тюрсюню миллетни.
Ёзю-ёзеги уа ? Ана тилди аны.
Ата джуртду тёнгеги-саны миллетни,
Къаны-джаны уа ? Ана тилди аны.

Бир-биринден айырылсала,
Джан, тёнгек да башлайла ёле.
Бирге тургъанлай да, алагъа ?
Тебреген эсе уа, ахыр кюн келе,

Сора, Хакъ джолдан джанлагъанбыз биз.
Бек кючлю хаким керекди халкъгъа.
Бизле къуллукъ этмесек Хакъгъа ?
Эки дуниядан да къаллыкъбыз къуру.

Къарачай къан бузулгъанды, джукъаргъанды.
Къарачай къобан бокъланнганды, таркъайгъанды.
Кир ырхыча, къуюлгъанла́ тышындан,
Бошаргъа башлагъанла Джуртну Терегинден, Ташындан.

Джутланалла ала джандет кибик джерибизге.
Зарланалла къалюбаладан келген тарихибизге.
Кюрешелле къурутургъа динибизни, тилибизни,
Кеслерине къул этиб итибизни, телибизни.

Быллай кёзюуде да джыймасакъ эсибизни,
Харамдан-гюнахдан тыймасакъ кесибизни,
Тюшюнюб, тюзетмесек терсибизни,
Сакъламасакъ тилибизни, джерибизни ?
Бу ёмюрде огъуна сакълайды ёлюм бизни.

Къайдалла Адурхай, Будиян, Науруз, Трам?
Къарча бла келген къауумну туудукъларындан бир адам,
Тулпар ата-бабаларына ушагъан бир адам ?
Башчы болмай, бу къул дуния тюрленмез,
Ёзден халкъ да аякъ юсге сюелмез.

Сюйсек-сюймесек да ангыларча болгъанбыз аны.
Халкъ сакълайды келирин Къарчаны.
Итле юрелле ? сезедиле Джанлыны.
Джашауубуз, Аллах айтса, джангырыр.
 
пора тему переименовыват КЕлигиз джыилаик поэтле деб
 
МИНГИ ТАУ
Сёзлери, макъамы да Джырчы Сымайылны

Сен кёкге джете мийиксе
Кавказ тауланы ичинде.
Мияла кибик джылтырай,
Къанга бузларынг юсюнгде.

Юсюнгде барды акъ тонунг,
Сен джай да, къыш да киесе.
Кюн бузулургьа тебресе,
Боран этерге сюесе.

Кюн ариу, чууакъ тургъанлай,
Тохтамайды боранынг,
Джай да, къыш да эримейди
Юсюнгдеги бузларынг.

Тёгерегингде тогъай отлайла
Алтын мюйюзлю кийикле.
Сени тёббенге чыгъыучандыла
Бёгекле бла джигитле.

Кийик бууларынг ёкюредиле
Къонгурауланы къакъкъанча,
Джугъутурларынг турушадыла
Атлыла чарсха чабханча.

Къабланларынг, асланларынг
Бугъойларынга кирелле.
Покунларынг, гуждарларынг
Адам джыйыны билелле.

Айюлеринг мурулдайдыла
Шындык чегетни ичинде.
Бёрюлеринг къалкъыйдыла
Къойланы кёре тюшюнде.

Кёк джашнаса сызгьыралла
Этеклерингджел эте...
Менден кючлю джокъду деб,
Кесинг кесинге кёл эте.

Къабланларынг къараб туралла
Беклеге кириб, мынгайыб,
Борсукъларынг, тюлкюлеринг
Джууукъ барыргъа уялыб.

Къанкъазларынг къангкъылдайдыла,
Чын тауукъларынг джырлайла.
Къаргьаларынг къаркъ-къуркъ эте,
Мыллык табмайын джылайла.

Кёгюрчюнлеринг джюуюлдейдиле
Кюнюнг джылтыраб къакъгъанлай,
Маралларынг отлайдыла
Гелеу кырдыкга батханлай.

Чыпчыкъларынг, чаукаларынг
Будай ындырны чёблейле.
Арарат бла Казбек тау
Санга тюгел джетмейле.

Уллу къушла санга къонсала
Юйле кибик къарашыб,
Джур текеле джыгъылсала
Сюрюулеринден аджашыб.

Кюз артында турналарынг
Аууб кетелле тенгизге,
Къышха хазыр болугъуз деб,
Эскертиученсе сен бизге.

Сенден сора къайсы тауду
Ариулукъ бла бай болгъан,
Башы къыш болуб, бели джаз болуб,
Этеклеринде джай болгъан?

Минги Тау бла Казбек тау,
Арагьыз ариу джибек ау...
Сен кийиз бёркню агъарта,
Этегинг джашил къатапа.

Сен джулдузлагьа джанаша,
Къалгъанла сенден алаша,
Бир-биригизге къараша,
Къалай сейирсиз, тамаша!

Бузну, къарны джыйыучу,
Башынга булут къонуучу,
Тёгерегинге басыныб
Таулула къараб тоймаучу.

Къыш айланы бораныса,
Джай айланы салкъыны.
Джумушакълыкъ этмесенг
Инджитириксе халкъынгы.

Кесин бегитмей чыкъгъаннга
Башха болмай бир джауса,
Сау дунияны башында
Эм белгили бир тауса.
 
АНАМ
макъамы, сёзлери да - Семенланы Исмайыл (Джырчы Сымайыл)

Ата деген Минги Таугъа миннгенлей,
Ана деген дарий, дамха кийгенлей,
Кюнюм батды джарлы анам ёлгенлей,
Джулдуз атлы, балдан татлы, ой анам!

Билмегенлей кёчюрюрге бардыла,
Сормагьанлай машинагьа салдыла,
Эки джашынг эки джерде къалдыла
Джулдуз атлы, балдан татлы, ой анам!

Кимле чачдыла Семенлада къалангы,
Кимге айтайым джюрегимде джарамы,
Къайда къойдум акъ сют берген анамы?
Джулдуз атлы, балдан татлы, ой анам!

Ой Къарачай къуш тюгюнлей чачылды,
Бар палахны башы бери ачылды,
Джарлы миллет Азиягъа атылды...
Джулдуз атлы, балдан татлы, ой анам!

Ата деген ашхы ишге талпытхан,
Ана деген кёкню, джерни танытхан...
Блюм деген хар джюрекни ачытхан...
Джулдуз атлы, балдан татлы, ой анам!

Ата деген ёмюр юйню ачхычы,
Ана деген джашауунгу басхычы,
Елюм деген джашагъанны ачысы
Джулдуз атлы, балдан татлы, ой анам!

Ата деген накъут-налмаз къалады,
Ана деген джанынга джан салады,
Ол джашауну бир насыблы табады,
Джулдуз атлы, балдан татлы, ой анам!

Тогъуз айны ay тюбюнде кёлтюрдюнг,
Къайын ата, къайын ана къолунда,
Кече-кюн да гёзет этген джолунда,
Джулдуз атлы, балдан татлы, ой анам!

Эки джылны акъ сютюнгю ичирдинг,
Ешюнюнгю тёшек этиб ёсдюрдюнг,
Алай-эте талай джылгъа джетдирдинг,
Джулдуз атлы, балдан татлы, ой анам!

Отха иймей, суугъа иймей сакъладынг,
Юй кёгюрчюн къанатларын джабханча,
Белляуунгда сени алгъыш сёзлеринг ?
Джанкъылычдан нюр таякъла къакъгъанча.

Кёк памилден кёлек, кёнчек этгененг,
Къаназирден къабдал этиб кийдирдинг,
Эркелете хар адамгъа сюйдюрдюнг...
Джулдуз атлы, балдан татлы, ой анам!

Джети джылда окъуу-билим алдырдынг,
Ишлей-ишлей санларынгы талдырдынг,
Джашачы деб, тоханала салдырдынг
Джулдуз атлы, балдан татлы, ой анам!

Таугъа чыкъсам, таш аджалдан титиреб,
Малгъа кетсем, садакъала кёлтюрюб,
Бушуу, къайгъы джюрегинге келтириб...
Джулдуз атлы, балдан татлы, ой анам!

Элден энчи ат атаенг атыма...
Джанауалда мен болмадым къатынгда,
Джаш тюрсюнюнг агъармагъан чачынгда...
Джулдуз атлы, балдан татлы ой анам!

Къулагъыма сууукъ салах тартылды,
Джулдуз ананг ёлгенди деб, айтылды,
Джюрегиме джюрек ауруу къатылды...
Джулдуз атлы, балдан татлы, ой анам!

Къайда къалды харекетинг, малларынг,
Ишлей-ишлей талчыкъмагьан санларынг,
Джюнню джибек этген алтын къолларынг?
Джулдуз атлы, балдан татлы ой анам!

Атам эсе Бейтуллахда ёлюбдю,
Анам эсе, бир мусафир шейитди,
Нек джылайма кимден да не келликди?
Джулдуз атлы, балдан татлы, ой анам!

Джыллыкъ джолдан келир эдим кёрюрге,
Санга, анам, олджан салам берирге,
Разылыгъынгы алыб ёлюрге
Джулдуз атлы, балдан татлы, ой анам!

Къарачайда къабырынгы табсам эд,
Зияратха Азиягъа бармазем,
Былай болуб къаллыгъымы мен билсем,
Джан бермейин айырылыб къалмазем.

Бу дуниягъа туумай къалгъан мен болсам
Сени ёлген ачыуунгу билмезем,
Къазакъ элде къабырынгы кёрмезем...
Джулдуз атлы, балдан татлы, ой анам!

Кёр узакъды, тура-тура безерсе,
Уллу аллахны буйругьуна тёзерсе,
Махшар кюнде, ой балам деб, излерсе,
Джулдуз атлы, балдан татлы, ой анам!

Кюн садакъа мени санга беририм,
Аллах айтса, махшар кюндю кёрюрюм,
Къазакъ элде къалды, хариб, ёлюгюнг
Джулдуз атлы, балдан татлы, ой анам!

Кече ёмюрюм бир къарангы тёбеди,
Кюн ёмюрюм джюзюб кетген кемеди,
Ёлюм деген хар адамгъа тёреди
Джулдуз атлы, балдан татлы ой анам!
 
Бу джырны Отарланы Омар джырлаб эшитген эдим. Аны табыб, былайгъа салалгъаннга бек разы боллукъма.
 
ДЖЫРЧЫ СЫМАЙЫЛ

Патимат

Хырхалада субай Патимат
Олтура бардыкъ къараша.
Бизни аллыбызгьа алай чыкъгьаненг
Кийген кийиминг джараша.

Чериуанча чилле джаулугъунг
Чачагъы токъмакъ тюйюлюб,
Келишалмасакъ абзырарчама
Насыб дегенден тюнгюлюб.

Чериуанча чилле джаулугъунг,
Табанларынгдан къаз ёте,
Джукъ сездирмейин нек тынгылайса
Умутларымы аз эте?

Къанджалбаш юйле ишлетдим, алан,
Терезе къабла салдырыб.
Излейме дей да, керексе дей да,
Таб къойдум къылыкъ алдырыб.

Келечи Наныкъ иш баджармайды
Тюз кесим салыб бармасам.
Бу халкъ не айтыр, ийнар, джыр этиб,
Патимат, сени алмасам?

Хар кёргенине бир джыр этеди деб,
Гурушханг манга джетгенди.
Ийнан, сюймеген иш этиб санга
Мени сёзюмю этгенди.

Чериуанча чилле джаулугъунг
Эки къанаты чох болуб,
Узакъ ёмюрню алай джашарбыз
Бир-бирибиз бла шох болуб.

Мен Семенланы сары Сымайыл,
Сен Хырхаланы Патима...
Хей, къысхаакъыллыкъ этесе дейме
Келечи къоймай къатынга.

Къалаханлада минг кёзлю оймакъ,
Аны Хырхалары туталла.
Ийнеден ийнек этген къоллары
Деб манга хапар айталла.

Окъа тигиучю саяу къолларынг
Къурч ийнелени чий этер.
Бу мени кибик къургъакъсёзню да
Кечеден кюннге юй этер.

Бир-бирибизге джарашырыкъбыз
Схарлагьа тыйын салгъанлай.
Бошбоюнлугъум кетиб къаллыкъды
Патимат сени алгъанлай.

Хурджунумда уа кёксюл къолджаулукъ
Анга окъа оюу тигерсе.
Мен - къызгъан темир, сен - чемер уста
Къайры сюйсенг да бюгерсе.
 
КЪУРМАН БОЛАЙЫМ САУЛАГЪА
Сёзлери ? Джаубаланы Хусей
Макъамы ? Ногъайлыланы Маджит


1
Сюйген халкъыма келир джыллагъа
Не зат теджейим саугъагъа? ?
Сын таш болайым шейит джанлагъа,
Къурман болайым саулагъа.

2
Энди таулагъа бушуу джетмезча,
Буруу болайым таулагъа.
Ата-баба да эсден кетмезча,
Къурман болайым саулагъа.

3
Э-й-э-й-----------
Къурман болайым халкъыма.
Керек заманда чёб да, терек да
Болуб къалайым длжуртума.

4
Адет-намыс да бирден атларча,
Хурмет салырча таулагъа,
Ёсген уланла тарих сакъларча,
Къурман болайым саулагъа.

5
Къушла сюзюлюб Кёкден къарарча,
Шоркъулдаб баргъан суулагъа,
Тыбыр отубуз джарыкъ джанарча.
Къурман болайым саулагъа.

6
Э-й-э-й-----------
Къурман болайым халкъыма.
Керек заманда чёб да, терек да
Болуб къалайым джуртума.

Джырны строфаларыны ахыр тизгинлери эки кере къайтарылыб айтылады.
 
МИНГИ ТАУ
Макъамы: Семенланы Исмайыл (Джырчы Сымайыл);
Сёзлери: Ёлмезланы Мурадин, Лайпанланы Билал.

Гимнни официал байрамлада-джыйылыулада бу сайланнган юзюгю джырланныкъды.
Эжиую ?ла илаха илляллаху, ла илаха илляллах?? деб айтылыргъа да боллукъду.


1
Джети къат Кёкню чегинде
Джашайды бизни халкъыбыз.
Тауубуз бизни Мингиди,
Минги таулула ? атыбыз.
Ай бла Джулдуз нюр джая,
Джарыкъ джаналла башынгда.
Ас-Алан-Малкъар-Къарачай
Туугъанды сени Ташынгда.

Эжиу:
О-о рай-да, орай-да, рай-да,
Орайда, райда, орайда.
Орайда-райда, орайда-райда,
Орайда-райда, орайда

2
Билсек да тюзню, тенгизни,
Ата джурт сенсе Аллахдан.
Сакълай келгенсе сен бизни
Къара кючледен, палахдан.
Джаныбыздан да багъалыды
Къадау ташынг Сени бизге.
Къор болайыкъ, махтау салайыкъ
Джандет кибик джерибизге.

Эжиу:

3
Къылыч бла келген къылычдан ёлюр,
Халкъ кючлюд къурчдан, темирден.
Биз чыдагъанбыз, къайыталгъанбыз
Эки кере да сюргюнден.
Ислам динибиз, тюрк да тилибиз,
Ёхтем Кавказ да джуртубуз.
Хар бир сынаудан ёте барабыз,
Юзюлмез бизни джолубуз.

Эжиу:

4
Бизни дуньягъа танытхан ?
Миллет тамгъабыз, белгибиз,
Кечебизни да джарытхан
Чыракъ тауубуз, Мингибиз.
Сени ючюн сермеширге
Нарт уланлача хазырбыз.
Душманны Санга ийгенден эсе,
Биз шейит болуб къалырбыз.

Эжиу:

5
Сен бизни халкъны джаныса,
Тураса бирча ариулай.
Чабалла акъ барс, джанлы да
Сени душмандан къоруулай.
Сен Эуро́паны башыса,
Эркин Кафказны къадауу.
Сени бизге тыйыншлы кёрген
Аллахха болсун махтауунг.

Эжиу:

6
Сен ёхтем сюелген чакъда
Джукъланмаз тыбыр отубуз,
Бирликде ? тирлик, тирилик!
Джашна сен, Алан джуртубуз!
Байрагъыбыз шууулдайды
Кафказ тауланы тёрюнде!
Джашар халкъыбыз, джашнар халкъыбыз
Ёмюр-ёмюрлюк джеринде.

Эжиу:

7
Сен сыйыбызса, намысыбызса,
Кёлюбюзню этесе тау!
Биз къылычынгбыз, биз къалкъанынгбыз
Киши салмазча санга дау.
Нарт Минги Тау, сени бла
Келир кюнюбюз ? аламат!
Алан халкъыбыз, мийик Джуртубуз,
Уллу Аллахха аманат!

Эжиу:
 
Курильщикам трудно без плана Мерцают в глазах миражи Идет караван из Ирана И много везет анаши Душистый план... Ни купить нигде без труда, Будь караван, будь я острожен всегда! Как трудно дойти до колодца, Когда уже нет больше сил, И сердце как будто не бьётся, И свет уже белый не мил. О, Каракум, будь проклят твой чёрный песок. Шайтан Тайфун, ты очень в пустыне жесток... Воды нет ни капли в сосуде, А губы всё шепчут о ней. В пустыне измучились люди, От жарких Ирана лучей. О, Каракум, будь проклят твой чёрный песок. Шайтан Тайфун, ты очень в пустыне жесток... О, жизнь, за каким ты барханом, Дай людям хоть каплю воды. Крадётся смерть за караваном, Песок заметает следы. Душистый план ни купить нигде без труда, Будь караван, будь я острожен всегда! Воды нет ни капли в сосуде, Гитара устала играть, Лишь только под самое утро Она зазвучала опять... И все торчат, глаза покраснели как мак... И все торчат ? по кругу гуляет косяк...
 
ТАНСЫКЪЛАУ ДЖЫР
Сёзю, макъамы да Семенланы Сымайылны

Мен тансыкъ болуб келгенме, тенгле,
Учкулан башы таулагьа.
Мен джылы салам береме энди
Ёлгенле къалыб саулагьа.

Ой ташын джалаб, сууун ичейик
Бу ёзенлени, джерлени,
Сыйлы атларын кюуге салайыкъ
Тышында джан бергенлени.

Шам Къарачайым, къучакъ джаяйым
Сени терсликден къоруулай!
Да джаланаякъ бир айланайым
Ким сау къайытды деб соруулай!

Тузлу джыламукъ бетими джууа
Ёксюзле бла джылайым,
Ой кенгде къалгъан ёлгенлеге атаб,
Джер сайлаб сын таш салайым.

Нарат терекни джибек чачына
Тюртюден инджи тизейим,
Тау этегинде атылыб къалгъан
Къабыр топракъны излейим.

Къыйынлыкъ чекген бу джарлы халкъгъа
Кёз ачдыра, джыр айтайым,
Къайда бол сам да ахыр кюнюмде
Ой бу джерлеге къайтайым!

Ой, Ата джуртум, сыйлы Къарачай,
Мен къууаннгандан джылайма.
Узакъдан келиб, тансыкъдан кюйюб
Джюрек таралыб джырлайма.
1957
 
Адамла, салам алейкум!

Байкъулланы Солтанны (Джырчыны) телефонун не е-майлын билген бар эсегиз, манга бир билдиригиз.

Бек сау болугъуз.
Страницы: Пред. 1 ... 10 11 12 13 14 След.
Читают тему (гостей: 1)

 

Написать нам