- Хар сёзню орну барды.
- Къонакъ аман болса, къонакъбай джунчур
- Эр сокъур болсун, къатын тилсиз болсун.
- Ханы къызы буюгъа-буюгъа киштик болду.
- Айран тёгюлсе, джугъусу къалыр.
- Нарт сёз къарт болмаз.
- Айырылмаз джууугъунга, унутмаз сёзню айтма.
- Биреуню тёрюнден, кесинги эшик артынг игиди.
- Асхат ашлыкъ сата, юйдегиси ачдан къата.
- Ач келгенни – тойдур, кеч келгенни – къондур.
- Гыдай эчки суугъа къараб, мюйюзле кёрмесе, джашма алкъын, дегенди.
- Этни да ашады, бетни да ашады.
- Къобан да къуру да къобханлай турмайды, адам да къуру да патчахлай турмайды.
- Аманны къуугъан, аманлыкъ табар.
- Чёбню кёлтюрсенг, тюбюнден сёз чыгъар.
- Ашхы атаны – джашы ашхы, ашхы ананы – къызы ашхы.
- Ёгюзню мюйюзлери ауурлукъ этмейдиле.
- Иги джашны ышаны – аз сёлешиб, кёб тынгылар.
- Башда акъыл болмаса, эки аякъгъа кюч джетер.
- Тойну къарнашы – харс, джырны къарнашы – эжиу.
- Аз сёлешген, къайгъысыз турур.
- Джарлы джети элни сёзюн этер.
- Хаухну атма, ёнгкючню сатма.
- Ач бёрюге мекям джокъ.
- Ачлыкъ отха секиртир.
- Алтыннга тот къонмаз.
- Джангыз торгъай джырламаз.
- Олтуруб кёрюнмей эди да, ёрге туруб кёрюне эди.
- Сёз къанатсыз учар.
- Джаралыны джастыгъында сау ёлюр.
- Тёзген – тёш ашар!
- Аш хазыр болса, иш харам болур.
- Билимли ёлмез, билимсиз кёрмез.
- Джумушакъ терекни къурт ашар.
- Юй ишлеген балта эшикде къалыр.
- Байны оноуу, джарлыгъа джарамаз.
- Бети – къучакълар, джюреги – бычакълар.
- Кёкдеги болмаса, джердегин кёрмейди.
- Эки къатын алгъан – эки ташны ортасына башын салгъан.
- Оюмсуз атлагъан, аджалсыз ёлюр.
- Байны къызы баймакъ болса да, юйде къалмаз!
- Атадан ёксюз – бир ёксюз, анадан ёксюз – эки ёксюз.
- Чакъырылмай келген къонакъ сыйланмай кетер.
- Ёзденликни кёбю ётюрюк.
- Бир онгсуз адам адет чыгъарды, деб эштирик тюлсе.
- Айырылгъанланы айю ашар, бёлюннгенлени бёрю ашар.
- Кюн кёрмеген, кюн кёрсе, кюндюз чыракъ джандырыр.
- Игилик игилик бла сингдирилиучю затды.
- Къуллукъчума, деб махтанма, къуллукъ – хаух джамчыды!
- Тенгинг джокъ эсе – изле, бар эсе – сакъла!
КЧР-де НЕ БОЛА ТУРАДЫ?
|
http://new.09biz.ru/2010/03/27/zajavlenie-koordina cionnogo-soveta.html
Россияны президенти Д.А.Медведевге Россиияны президентини Администрация башчысы С.Е.Нарышкиннге Россияны президентини келечиси, Шимал Кавказ федерал округну башчысы А.Г. Хлопониннге Къарачай-Черкес республиканы президенти Б.С.Эбзеевге Къарачай-Черкес республиканы джамагъат организацияларыны Координацион Советини Заявлениеси Республикагъа 20 джылны бир миллетни адамлары башчылыкъ этгенлери туудургъан этнократия КЧР-ни экономикасын, джамагъат-сиясет турумун да катастрофа халгъа келтиргенди. Республикада миллетле арасы болумну, джамагъат-сиясет халны да иги джанына тюрлендирир ючюн бу ишлени этерге кереклиге санайбыз: 1. Федерал аралыкъ да къошулуб, Миллетле арасы комиссия къураргъа ? власт органлада республиканы къурагъан халкъланы келечилери тенг юлюшлю (паритет) болур ючюн. 2. 2010 джылны къачына паритет халда Парламент къураргъа ? республиканы къурагъан беш халкъдан бешишер депутат, башха халкъладан да беш депутат. Парламентни башчысыны да тёрт заместители болургъа ? республиканы къурагъан халкъладан биришер адам. 3. Джамагъат-сиясет турумну иги этер ючюн, энди джол президент оруслу болурун излейбиз. Къол салгъанла: ?Абаза? джамагъат организацияны Советини тамадасы М.А.Такушинов ?Адыгэ Хасэ? черкес организацияны Советини тамадасы М. Х.Черкесов ?Русь? орус организацияны Президиумуну тамадасы И.Н.Хохлачев ?Масис? эрмен организацияны тамадасы В.С. Алавердов ?Кали-архи? урумлу (грек) организацияны башчысы В. И. Кузнецов Черкесск шахарда ?Бирлик? ногъай организацияны тамадасы Ю.Б.Карасов ?ДЖАХАНИМНИ КЁРМЕГЕН ДЖАНДЕТГЕ КЁЛ САЛМАЗ? Бу ётюрюк къагъытны къурашдырыб, Россия Федерацияны президентине дери джазыб кюрешгенлеге башчылыкъ этген, бир да ажымсыз, ?Адыгэ Хасэ? черкес организацияны тамадаларыдыла. Республиканы къурагъан халкъланы организациялары бла къалмай, кеслерин кёбюрек, магъаналыракъ кёргюзтюр ючюн орус, эрмен, урум (грек) джамагъатланы башчыларын да тартхандыла бу кир ишге. Ала да не ангылаб къошулгъан эселе да. Ногъай организацияны башчысы да бу къагъытха къол салгъаны ? адам ийнанмазчады. Къарачай-Черкес республика экономика джаны бла хоншу республикаладан артха къалмайды. Джамагъат-сиясет турум а, Шимал Кавказда эм игиге саналады. Республикада халкъланы арасында тиклик, джаулукъ джокъду. Къарачай-Черкес республикагъа башчы бола келген къарачайлыла, ёз халкъларын юлюшсюз къоя, башха халкълагъа кёбюрек эс бёле келгендиле. Анга юлгюле келтирейик. 1990-чы джыллада ?Сюргюннге тюшген халкълагъа реабилитация этиу? закон чыкъгъандан сора, Борис Ельцин да Сталин къурутхан Къарачай областны ызына къайтарыуну хакъындан законопроектге къол салгъандан сора ? Къарачай энчи республика болургъа боллукъ эди. Къоймадыла! Кимле? Кесибизни башчыла. Къарачай- Черкес республиканы биринчи тамадасы Хубийланы Владимир. Къарачайны оноуун абазагъа, черкесге, орусха, ногъайгъа соргъан кибик этиб, ?бары да бирге джашайыкъ? дейдиле деб, Къарачайны энчи республика болурундан тыйдыла. Къарачай кеси энчи республика болса, бюгюннгю проблемала боллукъ тюл эдиле. Хубий улу орус къазакъланы да ?Реабилитация...? законнга киргизтди, беш халкъны да ? къарачайны, орусну, черкесни, абазаны, ногъайны ? субъект къурагъан, тенг халкъла этиб сирелди. Алай а, черкесни, абазаны, ногъайны бир-бирине къошсанг да, къарачай халкъны джарымы тенгли болмайдыла. Ёзге кърал къуллукъда ишлеген адамларыны саны бла къарачайлыла бла тенг болургъа излейдиле. 1990-чы джылланы аягъында КъЧР-де президент сайлаула болгъанларында ? анасы орус, атасы къарачай, аскер генерал Семенланы Владимир ажымсыз хорлады. Алай а, черкеслиле ?президент черкесли болургъа керекди? деб, ишни къазауатха джетдирирге аз къалдыла. Сайлаула болсала, 40 минг черкесли 200 минг къарачайлыны хорлаялмазлдыкълары хакъды. Аны ангылагъан черкеслиле, экинчи джол сайлаулада башха тактикагъа кёчдюле: къарачайлылада алагъа ишлерик кандидатны табыб, аны алгъа тюртдюле, къарачай халкъны экиге бёлдюле. Алай келди оноугъа Батдыланы Мустафа. Башбакан да черкесли болду. Мустафаны кёзюуюнде къуралдыла ёмюрде болмагъан Абаза эмда Ногъай миллет районла. Къарачайны джерини бир кесеги Абаза районнга берилди. Батды улуну президентлик болджалы бошалыргъа, Россияда халкъла кеслерине башчыны кеслери сайлау адет тохтады. Энди Россияны президенти теджейди миллет республикалагъа да тамадаланы. Алай келди Къарачай-Черкес республикъагъа президент болуб Эбзелени Борис ? Россияны Анаяса Махкемесини юеси. ?Мен ишге адамланы миллетликлерине неда меннге джууукъ джетгенлерине къараб саллыкъ тюлме. Ишлей билген, республиканы айныууна себеб болаллыкъ адамланы сайларыкъма къуллукълагъа?,- дейди Эбзе улу. Башбакан къуллукъгъа Кайшевни ? урум (грек) халкъны адамын салды. ?Башбакан черкесли болургъа керек эди, ол черкес орунду? деб, черкес миллет организацияла мурулдай, Эбзе улугъа, аны бла бирге къарачай халкъгъа да, хыршылана башладыла. Эбзе улу ?къуллукъчуланы миллетликлерине къараб, саллыкъ тюлме? десе да, сиясетин бираз джумшатды. Бусагъатда бакан къуллукъда ишлегенле: черкесден юч бакан, абазадан юч бакан, къарачайдан юч бакан. Парламентни башчысы да черкеслиди. Алай болса да, черкеси, абазасы да, аз санлы къауумла болгъанларына да къарамай, оноуда-къуллукъда кёбюрек орунлу болургъа излейдиле. Бюгюнннгю проблемаланы туудургъан ол затды. Черкеслиле 1957-чи джылдан бери да ? къарачай халкъ сюргюнден къайытханлы ? уллу къуллукълада ишлей, къарачайны къыйынын ашай юреннгендиле. 1957 джыл кърал къарачай халкъгъа буюргъан ачханы да кёбюсю черкес районлагъа, Черкесск шахаргъа джоюлуб кетгени документледе белгилиди. Бюгюнлеге дери алай бола келгенди. Энди ол зат тохтай тебрегени ? хукукчу Эбзе улу аллай затланы унарыкъ тюлдю ? бютюн да бек ачыуландырады черкес къауумну: аны ючюндю ?Адыгэ хасэ? башхаланы да кесине къошуб, хылымылы, ётюрюк тарыгъыу къагъытланы джарашдырыб, къралны этегинден башына дери джайыб кюрешгени. ?Биреу къатын келтире, биреу атын ёлтюре? деб, нарт сёз барды. Башха къауумланы джамагъат организациялары ?Адыгэ Хасэге? къошулгъанлары да сейирди. Башында кёргюзтгенибизча, Къарачай-Черкес республикада къалгъан ууакъ халкъла къарачай миллетни ышыгъында юлюшлю да, джюрюшлю да бола келгендиле. Ёзге ?джаханимни кёрмеген джандетге кёл салмаз? дегенлери тюз болур. Черкес оюнлагъа Къарачай да тёзюб турурму? Огъесе, 1926-чы джылдача, ?бий да болугъуз, юй да болугъуз кеси кесигиз бла? дебми тохтар? 40 минг черкес Къарачайдан айырылгъанлай, Орусну ичинде тас болуб кетерин биле болмазмы? Биледи, айрыллыкъ да тюлдю. Джалгъан дау чыгъарыб, уллу къуллукълагъа адамларын ётдюрюр дыгаласдан башха иннетлери джокъду. Ансы, 1990-чы джыллада Къарачай кеси бола тебрегенинде, черкеси, абазасы, ногъайы да ?бирге джашайыкъ? деб, Къарачайны джолун кесгенлерин унутмагъанбыз. Ала да унутхан болмазла. Алай эсе, хылымылы, кир, ётюрюк къагъытланы джазгъанны къоюб, джарашыб джашагъыз. Джашаялмай эсегиз а ? джол бла, закон бла айырылыгъыз да ? энчи эллеригизни къурагъыз да ? къууанч бла, насыб бла хайда джашагъыз. Аллах хар кимни иннетине кёре берликди насыбын да. АЗРЕТ-АЛИЙ КЕЧЕРУКЪ, "Джамагъат" демократ организацияны башчысы. http://www.kamatur.org/makaleler/genel/882-chnimni -kormgn-cndtg-kol-slmz |
|
|
|
|
Ответы
|
|
|
|
|
|
|
Очередная антикарачаевская статья в
http://new.09biz.ru/2010/11/11/karachaevo-cherkesi ja-posle.html взятая из u-f.ru Карачаево-Черкесия после всероссийской перепеси населения 2010 года автор Андрей Гудимов |
|
|
|
|
|
Dshekoff09
Кого? Бердиева? |
|
|
|
|
|
К 70-летию выдающегося черкесского композитора Аслана Даурова
В этом году известному композитору Даурову Аслану Алиевичу исполнилось бы 70 лет... К юбилею издана книга "Музыкальное наследие Аслана Даурова" в двух томах, в которую вошли избранные наиболее значимые произведения композитора. Первый том открывают Гимн Карачаево-Черкесской Республики и Гимн Международной Черкесской Ассоциации*, ставшие официальными музыкальными символами, которые исполняются по всему миру, а также более 200 песен на русском и черкесском языках и произведения камерно-инструментального жанра. Второй том составлен из произведений симфонического жанра. Данное издание может быть использовано в качестве учебного пособия для высших и средних специальных учебных заведений культуры и искусства, а также детских музыкальных школ. Творчество выдающегося черкесского композитора последней трети ХХ века Аслана Алиевича Даурова (1940 ? 1999) ? яркая и самобытная грань отечественного и мирового музыкального искусства. Стиль музыки Даурова узнается сразу. Она покоряет естественной мелодичностью, современным национальным колоритом, сердечностью и искренностью глубоким душевным сочувствием к заботам и чаяниям обыкновенных людей. Она красива и серьезна, она улыбчива и печальна, она доверительна и широка душой. 26 ноября в Драматическом театре г. Черкесска состоится Вечер памяти, посвященный 70-летию со дня рождения Аслана Даурова. Начало в 15:00. Вход свободный http://new.09biz.ru/2010/11/26/k-70-letiju-vydajus hhegosja.html http://www.antisochi.org/vinterview.php?id=3 Мурат Берзегов, руководитель Черкесского конгресса Адыгеи: У истоков зарождения МЧА* стоял Юрий Калмыков. Он хотел, чтобы эта организация решила проблемы, стоящие перед нашим народом, а именно: возвращение всех черкесов на свою землю и создание единого субъекта в рамках исторических границ... |
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|||
Читают тему (гостей: 10)

