ШАТ

Берекет
Я в последнее время стал заглядывать в эту тему. Недавно прошелся от начала до конца, с мыслью сделать вставку в книге из высказываний форумчан. Пришлось отказаться от этой идеи из-за того только, что почти в самом начале имеется вольная или нет, попытка принизить значимость творчества Альберта для нас...
...И хорошую ли услугу оказала автор тех высказываний самому Сапару?

1.Не надо отказаться от этой идеи - идея хорошая. Сапарны китабына салыргъамы излей эдинг аланы? Алай эсе, Сапарны юсюнден айтылгъанланы салсанг джетерик болур - Альбертни юсюнден айтылгъан ушагъыусуз джерлени бир джанында къоюб. Мен ангылагъан бла, Сапарны къатына кишини да салыргъа керек тюлдю - Сапар самодостаточен как Поэт, как Личность. Андан сора да, джазыучулада китабларына Сапарны суратын салгъан, не да аны сагъыннган бири джокъду. Сора, керекмиди Сапарны китабында да башхаланы суратларын салыргъа - Нобель лауреатла огъуна болсунла - Сапаргъа отношениялары джокъ эсе?

2.Джырчы бла джырлаучуну магъаналары башха тюрлюдюле. Джырчы - ол сёзюн да кеси джазады, макъамын да кеси салады, джырлагъан да кеси этеди. Джырлаучу - ол хазыр джырланы джырлайды.
Сёз ючюн, "Джырчы Сымайылны" орнуна "джырлаучу Сымайыл" десек - ол аны сыйын, дараджасын тюшюрген сёз боллукъ эди. Андан сора да, Къарачайда Джырчы деген сёзде Поэт деген магъана да турады. Андан сора да, Джырчы - ол Поэт да, Гражданин да бир бетдеди - аллай уллу магъанасы да барды. Андан сора да - Джырчыны-Поэтни джолу бек къыйын болуучанды: анга шагъат Джырчы Сымайыл, анга шагъат Сапар Ёзден. Къыйын а нек болады - къралгъа, партиягъа, не онглу къауумгъа баш урмагъаны ючюн. Сёзю бла джангыз Хакъгъа къуллукъ этгени ючюн.

Бу темада сёз Сапарны юсюнден баргъаны себебли, мен Сапарны юсюнден айтама: Джырчы-Поэт деген мийикликге тыйыншлы Сапарды деб бюгюн. Мен аны къатына кишини да салмайма, киши бла да тенглешдирмейме. Бу мени энчи оюмумду, башхала башха тюрлю айтыргъа да болурла. Джырчы-Поэт деген мийик ангыламгъа Сапарча джетишген джокъду - аны ючюн кёллери бир да къалмасын бизни поэтлени. Ала бир-бирин махтаб, Сапарны уа эслемегенча этиб тургъанлы талай он джыл - джюреклери кенг, фахмулары уллу адамла алай этмейдиле.

Сапарны ёрге тутасыз деб, Альбертни да кёлю къаллыкъ болмаз, тамада къарнашы махталгъанына къууаннган болмаса. Сапарны китабы чыгъа эсе, Сеннге да, Берекет, "биз этерикни Сен этдинг" деб, разылыгъын билдирмей къоймаз.

Ёзге къайтарыб айтама: Китаб Сапарныкъы эсе, сёз да Сапарны юсюнден бара эсе - Сапаргъа неда аны творчествосуна отношениялары болмагъан адамла аны китабында да кёрюнюрге керек болмазла. Кёлюме келгенни айтама - оноу этерик а автор кесиди.

Алай а, сёзню созмайым: сёзню чучхусанг - тюбюнден башха магъана, башха сёз чыгъыб келеди. Бары да "джырлаучу" сёзге разы болмагъанымдан айтылгъанды. Керти Джырчыларыбыз-Поэтлерибиз аслам болсунла, алагъа джан аурутхан, китабларын чыгъаргъан адамларыбыз да кёб болсунла. Игиси болсун!

Tinibek
Джырчыгъа джырлаучу дерге джарамайды, ансы джырлаучулада Джырчыны джырын кесинден эсе ариу джырлагъанла да табылырла. Сора, мен кесим да Джырчыгъа-Шайыргъа бек уллу магъана береме.

Сёзюн, макъамын да кеси джарашдырыб, джырлагъан да кеси этгенликге - адам Джырчы болуб къалалмайды. Джырчы болур ючюн - ол фахмусу бла Тюзлюкге, Кертиге, Игиликге къуллукъ этерге керекди.

Къарачайда ёмюрледен бери да бир къауум сёз бек терен магъана бла айтыла келгенди. Шыйых, Хаджи, Джырчы. Ала ючюсю да Хакъгъа къуллукъ этген таза керти адамладыла.

Джырчы Сымайыл кесини ?БЕЛГИЛИ ДЖЫРЧЫ? БЛА СЁЛЕШЕ" деген назмусунда Къарачайгъа къаллай Джырчы керек болгъанын кескин айтады:

Сени сёзюнг халкъны сёзюн айтмай эсе,
Сени назмунг джюрекледе къалмай эсе,
Сени джырынг халкъ ауазы болмай эсе ?
Аллай джырчы керек тюлдю Къарачайгъа!

Хар кючлюге кёзбау сёзле айта эсенг,
Тюз сёз бла энчи сокъмакъ салмай эсенг,
Керти затны айтыр кёкюрек табмай эсенг ?
Аллай джырчы керек тюлдю Къарачайгъа!

Хар неден да борбай алгьан, абынмагъан,
Не межгитде, не юйюнде табынмагъан,
Джарлы халкъны ачыуларын сагъынмагьан ?
Аллай джырчы керек тюлдю Къарачайгъа!

Сен кёзбауса ? тинин сатыб, бетин атхан,
Зулмучулукъ кёкюрегинде орун табхан,
Ётюрюк бла керти затны башын джабхан,
Аллай джырчы керек тюлдю Къарачайгъа!

Мен кёкюрекме ? тюз айтаса ? тюзню сюйген,
Халкъ бла бирге бир ёртенде бирге кюйген,
Халкъ бла бирге тёрт санымы ишде тюйген,
Аллай джырчы керекди деб Къарачайгъа!

Сен къалырса талай джылдан сагьынылмай,
Мен турурма Къарачайда унутулмай,
Миллет берир багъабызны аджашдырмай,
Быллай джырчы керекди деб Къарачайгъа!

Алай болса да, Тинибек бек тюз айтаса. Заман кимни ким болгъанын айыртыр. Биз а - кёлтюралгъаныбызны ёрге кёлтюрейик.

Саламынг узак болсун, ШАТ ! ЕСЕНЛИКЛЕ !!!

Тамбла 2 Касым, шошлук бираз да белки аны сагъышларындан болур.

"1943 джыл ноябрны экиси - къара гюрге кюн

14 джылгъа созулгъан сюргюнню кюнюн Къарачай халкъ унутмаз."

"Джуртдан кете башласанг да, адамны
Джурт сюерге юрет деб, юретдинг;
Джылай турсанг да, адамны
Кюлюрге юрет деб, юретдинг;
Джыгъыла барсанг да, адамны
Тургъузургъа юрет деб, юретдинг;
Къабыр къаза турсанг да, адамны
Юй тюб къазаргъа юрет деб, юретдинг;
Ёлюб башласанг да, адамны
Джашаргъа юрет деб юретдинг.
Сау бол, Ата джуртум!!!"

Саубол Сапар !!!

ШАТ

Тынгысыз эдим, дуния шошлугъу эрши кёрюне эди...


Нюрден толгъан уллу кёзде,
Зауукъ джурту керти кёкде
Мёлекле уча элле сабыр.
Тюбю сюрем къара джерде,
Бу дуу джаннган шайтан джелде
Чырылдай муртат эмда кяфыр.

Ол кёз сора кирпик къакъды.
Сора терк да ични ачды.
Акъ кийиб бир кёб эди адам.
Джашил кёкде сабыр уча,
Эс алырча, бир бек уста
Мёлекле окъуй элле къуран.



Зауукъ джурту керти кёкде
Мёлекле уча элле САБЫР.

Акъ кийиб бир кёб эди адам.
Джашил кёкде САБЫР уча,

ШАТ
Сау Бол ! Есенликле !

ШАТ
Сапар, салам!
Ол джилтинчик джукъланмасын ёмюрде да.

Мен бир статья джаза башлагъанма. "Джырчы бла Джырлаучу" деб.
Сени оюмунг да айтылса иги болур. Сен ангылагъандан Джырчы кимди, Джырлаучу кимди?

мики

Салам !
Иги болурса, Аллах айтса !

Фатима, срочно, КЕРГЕЛЕН керекди, къалай табайыкъ ?

всезнайка

Салам !

Нек болмайды сора, болумугъуз а джетерик эди мен тилеген джумушха.
Берекет бла таныш эсегиз, анга бир чыгъыгъыз личка бла, ол табыракъ ангылатыр.

Мен а джукъгъа джараяллыкъмамы?

Мусса къарнаш, Къурманынг къабыл болсун !
Этилген игилик кёкню ташасына бугъунуб къалмайды, хаман да джер юсюндеди.
Халкъыбызгъа, юйдегинг - юйюрюнге этген тилеклеринг къабыл болсунла !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

БИДЖИЛАНЫ МУССАГЪА - ЭГЕЧДЕН ТУУГЪАННГА
КЪУРМАН КЮНЛЕДЕ АЙТХАН СЁЗЮМ.

Ант этеме ёзден бет бла,
Таулу кёк бла, таулу джер бла.
Излеген табады табарын.
Бере эсенг сен аллыкъса,
Ала эсенг, къайтарырса.
Харибге - байгъа да тенг табын.

Ант этеме ёзден бет бла,
Таулу кёк бла, таулу джер бла.
Акъ, къара келедиле кёзюу.
Боллукъ ишни аллы барды,
Хар болгъаннга боллукъ барды-
Туумай сен, табылмайды ёлюу.

Басханстан. Турна Аууш.
Сапар Ёзден.

Кесинги иги кёргюземе деб, сен алагъа урунма. Сени поэзиянг иесиз къалгъан заманда, аланы бири да, сеннге бурулуб къарамагъанды.
Сен ач болуб тургъан заманда, ала, асыры кёб ашагъандан, къуса тургъандыла.
Сеннге, энтда, кёб сагъыш иерикме, аланы эле да макъамгъа сал, олду сен этерик иш.
Сыйсызлагъа кесинги сыйлы кёргюзтеме деме, сыйны сен ёргеден изле.

Кечеги Ауаз. Турна Аууш.
Сапар Ёзден.