Аллах, сен сакъла Къарачайны!
Мингле бла къышны эм джайны.
Саныбыз джетгинчи Къытайны,
Аллах, сен сакъла Къарачайны!

Бюгюнлюкде берю джашаудан,
Биреуню къыйынын ашаудан,
Онглуракъ онгсузну бошаудан,.
Аллах, сен сакъла Къарачайны!

Кесини тилин билмегенден,
Къобанны сууун кюсегенден,
Тауладан узакъда ёлгенден,
Аллах, сен сакъла Къарачайны!

Ашындан мардасыз тойгъандан,
Байлыкъ ючюн адам сойгъандан,
Кеси ючюн тенгин джойгъандан,
Аллах сен сакъла Къарачайны!

Кесини миллетин сатхандан,
Адамны сыртындан акъгъандан,
Таулу намысны унутхандан,
Аллах, сен сакъла Къарачайны!

Тёгерекде джаннган отладан,
Аяусуз, хатерсиз тобладан,
Бир-бирин къыргъан бу затладан,
Аллах, сен сакъла Къарачайны!

Джер-суу юлеширге джетгенден,
Хоншунг бла уруш этгенден,
Керексиз ёхтемлик этгенден,
Аллах, сен сакъла Къарачайны!

Керек кюнде хомух болгъандан,
Алгъа бармай, артха баргъандан,
Кимге да табыныб тургъандан,
Аллах, сен сакъла Къарачайны!

Treasure
папалась, ящерица!!! тока када я тя за хвост паймаю, ты как в прошлый раз не убегай, оставив только хвост!..лучше ты оставайся, а хвост пусть убегает

СОХТА
Капец)))А вы,собсна,кто?)))

Къубадийланы жыры

Ахгон ари алатон къаратоннга улан туумайд, къыз туумайд.
Болсада, алатон къаратоннга туугъанед Къубадий жангыз ул, ой.

Къубадийге уа бир да улан туумайд, къыз туумайды, ой,
Эте эдиле, къартлыкъ тонунг деп, ала тон.

Къубадий къалды тогьуз къатындан къаратон, ой-ой.
Ахшы жууукъла жыйыла, къуюла келе эдиле, ой-ой.

Ахшы жууукълары жыйыла, къуюла келе элле, ой-ой.
Анда, жаным, сыйлы ичгиле иче эдиле, ой-ой.

Къубадий да бир да, бир да ышармайды, кюлмейди, ой.
- Къубадий, сен а нек ышармайсан а, кюлмейсе? - делле.

- Ай, аланла, ким къызына, ким жашына кюледи, - деди, ой-ой.
- Да мен сора неме къарап кюлейим? - деди.

Анда делле Къубадийге: "Кимни алыргъа?" - дедиле, дейди, ой-ой.
Анда, къуртхаланы жыйып, былай сордула, дейди.

Къуртхаланы таматалары Ашдырхан алай айтып сёлешди, ой:
- Ай, уланла, муну сиз бизге сора эсегиз, - деди, -

Анда барды Бийкъанлада эки ариу эгеч, ой-ой.
Аладан бирин Къубадийге алыгъыз.

Таматаларыны аты болур Мёлеуше, - дейди. -
Кичилерини уа аты болур Жансарай.

Мёлеушени тили аман, къолу ахшы, ой-ой.
Жансарайны къолу аман да, тили ахшы, ой-ой.

Анда, жаным, тили аманны кюню аман, делле, ой-ой.
Тили ахшыны болур, жаным, кюню ахшы.

Ахшы кёрдюле Жансарайны, Къубадийге алдыла, ой-ой.
Жансарайдан туугъан эди Къубадийге тогъуз улан.

Тогъузусу тогъуз киши болдула быланы, ой-ой.
Тогъузусу бирер кёк шаулухха минелле.

Жаш келин отоулагъа была сормай кирелле, ой-ой.
Жайылдыла, къолларына Къуран алып, ант этдиле.

Тапхан ана бла эгечден сора, бир аманлыкъдан таймайын жюрюрге делле.
Бир аманлыкъдан да тыйылмайын, была бардыла.

Аналарыны эгечлерине - Мёлеушеге была жетдиле.
Мёлеуше уа быланы ма былай айтып къаргъады:

- Сиз аманла, тели ауруудан къутуруп, къара агъачха кетигиз, - дейди, ой, -
Сизни анда ёлсюн экигиз, къайтсын бери жетигиз.

- Жер жарылды, жексиз жерден жек чыкъды, ой-ой,
Биз хариплеге бу аман ауруу нек жукъду? - дейди. -

Этген аманлыкъларыбызны тоба бла къоярек, - делле, ой-ой. -
Биз бу ауруудан къырылмай, саулай къутулсакъ, - делле, -

Къурманлыкъгъа къуба ёпозле соярек, - делле, ой-ой, -
Жаш келин отоулагъа кириучюбюзню кьоярек, - делле.

Къубадийни къатыныны аты - Сарайды, дейди, ой-ой.
Бийкъанлада тогъуз саусузгъа къарайды, дейди,

Аны юсюне да тогъуз жамычылыкъ тарайды, дейди.
Орамны ёрге бир жаш келинле келдиле.

Келе келип, кенгешле, ушакъла этдиле, ой.
- Бу аманла къорасынла, - деп, жийиргенип, артха айланып кетдиле.

Къубадийге уа туугъан эди тогъуз ул,
Таматалары болур быланы Иналукъ.

Иналукъ жатады, ма тели ауруудан къыйналып,
Ауруу тийип, къызыу ауруп, сылыт болуп, ой-ой-ой.

Иналукъ да аланы терезеден къарап кёргенде, ой-ой:
- Кичи къарындашым эр Элкъач, - деди, -

Орамны ёрге бир жаш келинле келедиле, - деди, ой-ой. -
Келе келип, кенгеш ушакъла этдиле, бизден жийиргенип, артха айланып кетдиле.

Сен айланнган жерде адам кирмеген жер кёрдюнгмю?
- Мен айланнган жерде, - деди, - анда Акъ сууланы башында къыз дорбунла, - деди.

Тебрелле была, Акъ сууланы башы дорбунлагъа бардыла.
Кичилери Элкъач ёлтюргенед саулукъ марал, дейди.

Саулукъ маралны сютюн суулукъгъа саудула, ой-ой.
Суулукъ толу сютню, элтип, дорбуннга салдыла.

Жерден чыкъды бир къызыл жилян. Келип, ол суулукъда сютню ичгенди, ой-ой.
Къайтып, тешигине сыйынмай, биягъы суулукъгъа къусханды.

Таматалары Иналукъ, аны къарап кёргенде, дейди, ой-ой:
- Туругъуз, уланла, къысха ёлюр кибик от тапханма, - деди.

Бирден къопдула, суулукъда сютню, къашыкъ юлюш этип, ичдиле.
Мында ёлдю экиси, бурун кибик, сау болдула мындан жетиси.

Дюгер Бадинаты, Малкъар Басияты жыйылдыла Голлугъа, дейди.
Къубадийлагъа ала тюп оноула эте эдиле, ой, ой.

- Ол биченлик мени, бу сабан сени, - дей элле, дейди.
Жыйылдыла да, тюп оноула этдиле, дейди.

Аланы ичлеринден чыкъды ахшы киши Ийнакку, дейди, ой-ой.
Ийнакку да былагьа былай айтып сёлешди, ой-ой:

- Ай, аланла, бюгече жатдым, жукъладым, тюш кёрдюм, - дейди, ой-ой, -
Бу сиз этген ишлени болмазлыкъча иш кёрдюм, - деди. -

Къыбыладан тогъуз жулдуз учдула, - деди, ой-ой, -
Экиси мутхуз, жетиси жарыкъ жулдузла, - деди. -

Келе келип, кюн батханда, къара булутха кирдиле, - деди, ой-ой, -
Андан да бирер кёгюрчюн къапха кирип чыкъдыла, - деди. -

Экиси быланы Къубадийланы уллу арбазда ат илкичге къондула. - деди, -
Жетиси уа, кирип, Къубадийлада къонакъ болдула, - деди.

Огъары Оккумгъа бу тейри эшикле ачылды, ой-ой,
Тёбен Оккумну къала ташы чачылды.

Башулукъ

Уллубашланы да жигит Башулукъ,
Къайры кетип бараса, баш уруп,
Мужуранг бла да къаты буз уруп,
Кёкюрегинг бла да терен къар жырып?

Ой, алан Кавказ тауларына да
Мен барама,
Анда жашау мекямымы салыргъа,
Тау бийледен да ачыууму алыргъа.

Ой, алан Къырым ёзенинде да
Букъу туман чыгьады,
Аны чыгъаргъан да - Мустафа ханны
Жерни жапхан жылкъысы.

Ой, аланы кютген да Башулукъ жигит болгъанды,
Жибек аркъан бла да эмиликлени тутуучу,
Иерсиз, жюгенсиз а
Сыртларына къонуп жюрюучю.

Ой, алай жерни жапхан а
Ханны хора жылкъысы.
Мустафа хан да уугъа айлана келгенди,
Хора байталны тай тапханын кёргенди.

Ой, акътуякъ тайчыкъны
Башулукъгъа саугъа этгенди,
Башулукъ аны къубултуп,
Къарап ёсдюрдю.

Ой, алай, ол тайчыкъдан а
Тауушлукъ ажир ёсгенди,
Аны жетген а ат жокъду битеу жылкъыда.
Башулукъ да аны юсюнден тюшмейди.

Ой, алай, хан улу Хусей да
Ол ажирни жаратды,
Кеси анга минер мурат ол этди,
Аны келтирирге ол жумушчусун жибереди.

Ой, алай, жылкъычы Башулукъ да
Хора ажирни бермеди.
Хан улу Хусей да кеси жылкъыгъа келгенди,
Къамичи бла Башулукъну сыртына бергенди.

Ой, алай Башулукъ жигит
Къара къаманы тартханды,
Тёнгереп тюшдю хан улу атны юсюнден,
Чегилери жергеда тёгюлдюле аны ичинден.

Ой, алай къан жаугъанды
Мустафа ханны башына.
Къуугъун атлы аман хапар бла келгенди:
-Сиз кёп жашагъыз, ханны жангыз жашы ёлгенди.

Ой, алай Башулукъ батырда
Жолоучу кёлде
Хора ажирге артмакъ да салып миннгенди,
Жемин, азыкъны да ол иги элпек алгъанды.

Ой, алай ол таула табада
Аямай къачып барады,
Хора ажирни да жолда ичи кюйюп ёледи.
Жаяужюрюй кетиб'а Уллу Малкъаргьа келеди.

Ой, алай Абайлары да аны къонакъ кибик кёрмелле,
Мекям салгъа да анга эркинлик бермелле.
Къая ыранда Башулукъ къала ишледи,
Ишгирти къырында ол кеси аллына кючледи.

Ой, алай Ишгиртиде кенгжайылып отлайла
Башулукъну ууакъ аякълы маллары,
Бий Абайлары не къаты кюрешселе да,
Ол а алагъа арталлыда боюн салмады.

Ой, алай отдан а къачып ёртеннге дегенлей,
Бир бийден къачып,
Бирсине мен къул болалмам,
Ишгирти къыргъа да биреуню малын къоялмам.

Ой, алай Башулукъну алты да жашы жетелле,
Къая ырандан а ала Шауурдатха кёчелле.
Ала анда будай сабанланы
Къыстау сюрелле.

Ой, алай Абайладан а эки жалан атлы жетдиле,
Сабан къошланы чомача бауларын кесдиле.
Башулукъ улуда тапанчаны тартханды,
Бир атлыны уруп атдан атханды.

Ой, алай Абай улуда
Юйюне къайтды сал болуп,
Миннген тор аты да къызыл къан болуп.
Уллу Малкъарда тёре оноугъа жыйылды.

Ой, алай оноу этдиле:
Абайлагъа къан тёлеу берирге,
Сора Башулукъну эл нёгерге алдыла,
Шауурдатда ала мекямларын салдыла.

Ой, ала таш хуруланы тазалап,
Сабан этелле,
Итбурун чыгъаналадан буруу салалла,
Раубазы терекге баш урургъа баралла.

Салимгерийни жыры

Сабанчыланы да ол Салимгерий деселе,
Мен тура эдим а уллу Мисхохда, къош болуп.
Оноучула бла, тейри, дос болуп,
Къарангы кече да сериуюн урмай, шош болуп.

Мен ат орнума эмен сехлени бегитдим,
Жукълай эдим а мен, жукъу арамда тюш кёрдюм,
Кеси башыма бир тапсыз иш кёрдюм.
Секирип туруб'а, мен ат оруннга къарадым.

Эмен сехлени, чирик чалылай, аудурдум,
Ол жарлы юйюме уа бир къара къанла жаудурдум.
Ат орнумда акъ байталымы кёрмедим,
Артха айланыб'а, темир сенекни сермедим.

Ол ит душманланы, ой, сюре, къууа кетгенем,
Тёберлакъда уа эки къарелди кёргенем.
Зыгъырлы къолда уа мен алларына ётгенем,
Жанлай барыб'а, мен къатларына жетгенем.

Къайры сюресиз а атадан къалгъан малымы?
Жанымы алдырмай, бермем халал малымы.
Этген эдим а ит душманла бла кьазауат,
Ай, этген ючюн а, ала менден онглу болдула.

Тартып алдылада, ой, мен жазыкъны арагъа,
Туурап атдыла Мисхох башында таулагъа.
Къан келеди да Зыгъырлы къолну суулары,
Ёкюредиле да бу Нарт уяны буулары.

Акъ чепкенимден жыртып, жамаула салалла
Къабыргъамдагъы ол къама кирген жарама,
Мени хапарымы барып ким айтыр
Тогъуз айны уа къарнында тутхан анама?

Къайтукъ улу Сары-Асланбек

Лезгуар да тарында, дейди,
Бурчакъ-бурчакъ акъ туманла къайнайла,
Ой, алай да, ой, къайнайла.
Аланы ичинде чыгыр да башлы
Бу къара къушла ойнайла, ой-ой.
Ала чыгыр башлы, дейди,
Къара къушла алайда, ой, болмазла, -
Ала Къайтукъ улу Сары-Асланбекни жыйгъан а жыйыны, ой-ой.
Ала келе келип, дейди,
Лезгуар къулагъында уа тохталла.
Ала сауутларын шаптал тереклеге сора такъдыла, ой-ой.
Къанукълагъа барыргъа, дейди,
Эки чий ёзденни ала, о-ой, сайлалла.
Сора экинчи кюн ала тебиреп, Къанукъалагъа баралла, ой-ой.
Ала уа келелле, дейди,
Ёзен сабанлада алай, о-ой, жортаракъ,
Эй-хей, Къанукълары къарап, аланы дурус кёрмелле, ой-ой.
Ала ол хапарны, дейди,
Базыкъ Эсеннге уа женгил бердиле.
Батыр базыкъ Эсен кёзюлдюреуюклерин сермеп къарады, ой-ой.
- Алчыгъыз, эй жашла, - деди, -
Кёзюлдюреуюк бла сиз да къарагъыз,
Кимле болгъанларын, кимле болгъанларын сиз да таныгьыз, ой-ой.
Кёзюлдюреуюкню, дейди,
Жашла алып, кезиу-кезиу къаралла.
Жашла келгенлени кимле болгъанларын чыртда танымалла, ой-ой.
- Берчигиз, эй жашла, - деди, -
Энтта кесим жютюлеп бир къарайым. -
Ол къарт базыкъ Эсен кёзюлдюреуюпон алып къарады, ой-ой.
- Ой, аман жашла, - дейди, -
Къарт кёзле уа сизден иги кёрелле.
Ол эки атлы бизге келечиге алай келелле, ой-ой.
Онг жанында атлы, - дейди, -
Тауну да ичинде ол жашагъан,
Ол да Бий улу уа Сафар-Алий деген а ол болмазмы, ой-ой?
Сол жанында келген, - дейди, -
Урухну да бойнунда ол жашагъан,
Къара-Шауа улу Суртаз-Алий кеси уа болмазмы, ой-ой?
Ала баз келелле, - дейди, -
Чий кюмюшча, атларын жылтыратып,
Бизге келечиге, ала уа кеслерин алай ушатып, ой-ой.
Ючюнчюсюн айтсам, - дейди, -
Къаракъуйрукъ, къаражалкъа тор атлы.
Аланы ызындан, туман болуп келелле кёп атлы, ой-ой.
Ала Дюгер Маргушха, дейди,
Бир кесекден мычымайын чапдыла.
Чапдыла эсе уа, ала анда аман хата тапдыла, ой-ой.
Алайда онгмалла, дейди,
Сора ала Шары таугъа чапдыла.
Къысыр эчкилени, сайлап-сайлап, кесип, ала къапдыла, ой-ой.
Къысыр эчки этден тоюп, дейди,
Ала, жаным, жау кекире, жукълалла.
Чолпан жулдуз чыкъды, сора ала танг атды деп ойлалла, ой-ой.
Ызларындан жетдик, дейди,
Стауатда эчки башланы биз кёрдюк.
Ай жетгенлей, танг алагъа ала бла ачы сермешдик, ой-ой.

Дюгер Бадинаты, Малкъар Басияты

Ой, тай-тай! Дюгер Бадинаты, Малкъар Басияты,
Ой, алай да Басияты, дейди,
Къалмайын была да бу жортууулгъа чыкъдыла.

Ой, тай-тай! Артларын да къоду бла жыялла,
Ой, алай да жыялла.
Къычырсала, бир аман борбай къыялла.

Ой, тай-тай! Оноу этелле была тоноу керекге,
Ой, алай да керекге.
Илишан аталла чегетде чынар терекге.

Ой, тай-тай! Аталла да, илишанны киши урмайды,
Ой, алай да урмайды.
Быллай жерледе башсыз жыйын къолай болмайды.

Ой, тай-тай! Алайчыкъда киши ахшысын тергейле,
Ой, алай да тергейле.
Къаражау улу Мисирбийни была бу жанында кёрмейле.

Ой, тай-тай! Мисирбийсиз барыр жерлерин билмейле,
Ой, алай да билмейле.
Мисирбийсиз оноу этерге да сюймейле.

Ой, тай-тай! Мисирбийге "сен бар-мен бар" болдула,
Ой, алай да болдула, дейди.
Мисирбийге барыргъа уа киши базмады.

Ой, тай-тай! Къубадий улу жигит туугъан Бекмырза,
Ой, алай да Бекмырза, дейди,
Жыйындан чыгъып, артха айланып сёлешди:

Ой, тай-тай! Жашлыкъдан бери ат бойнунда ёсгенме,
Ой, алай да ёсгенме, - деди, -
Бу жол болмаса, иерсиз атха минмедим.

Ой, тай-тай! Бу жол болмаса, башсыз жыйыннга кирмедим,
Ой, алай да кирмедим.
Бу жол болмаса, оноу этерге да сюймедим.

Ой, тай-тай! Къубадийлары бла Къаражаулары жау элле,
Ой, алай да жау элле.
Орталары да адам ётмез къая бла тау элле.

Ой, тай-тай! Жангыз адам келечиге баргъан тёре болмайды,
Ой, алай да болмайды.
Беригиз жыйындан кесим сайлагъан бир нёгер.

Ой, тай-тай! Мен бир нёгерге сангырау Геуюзню алырма.
Ой, алай да алырма.
Геуюз бла мен келечиге барырма.

Ой, тай-тай! Геуюз, къул болса да, бийле бла баз киши,
Ой, алай да баз киши, дейди.
Геуюз кибик а - жыйында да аз киши.

Ой, тай-тай! Эки жигит ура-бере кетдиле,
Ой, алай да кетдиле, дейди,
Къаражау къабакьны бу туурасына жетдиле.

Ой, тай-тай! Мисирбий да быланы къарап кёргенде,
Ой, алай да кёргенде, дейди,
Ол, элни жыйып, бир алай айтып сёлешди:

Ой, тай-тай! Ол келген эки атлы Къанлы Урхха жетселе,
Ой, алай да жетселе, дейди,
Къанлы Урхдан кечиу излемей ётселе,

Ой, тай-тай! Была да игиликге сора келмейле,
Ой, алай да келмейле, дейди.
Былагъа да хош келдиге ким барса,

Ой, тай-тай! Бешкъарышдан сайлап, жесир алырма,
Ой, алай да алырма, дейди.
Бирер къунажин къысыр тёлеу салырма.

Ой, тай-тай! Ол эки атлы Къанлы Урхха жетдиле,
Ой, алай да жетдиле.
Къанлы Урхдан кечиу излемей ётдюле.

Ой, тай-тай! Барып, Мисирбийни къонакъ юйюне тюшдюле,
Ой, алай да тюшдюле, дейди.
Былагъа да хошкелдиге киши бармады.

Ой, тай-тай! Мисирбий сизге хошкелдиге келгинчи,
Ой, алай да келгинчи, - деди, -
Сангырау Геуюзню эки къулагъы бек болсун.

Ой, тай-тай! Эр Бекмырзаны къара сакъалы акъ болсун,
Ой, алай да акъ болсун, - деди, -
Бекмырза энди келечиге келмезге сакъ болсун.

Ой, тай-тай! Была, барып, Мисирбийни ёз юйюне кирдиле,
Ой, алай да кирдиле, дейди.
Олтургъан жыйыннга была салам бердиле.

Ой, тай-тай! Байла, бийле, туруп, саламларын алдыла,
Ой, алай да алдыла, дейди,
Къонакълагъа олтурур жер салдыла.

Ой, тай-тай! Мисирбий да ёрге къопмай турады,
Ой, алай да турады, дейди.
Мисирбий да былагъа бир алай айтып сёлешди:

- Ой, тай-тай! Къонакъла, олтуругьуз, ашагъыз,
Ой, алайда ашагъыз, - деди, -
Ичги керек эсе да, ма, олтуругъуз, ичигиз.

- Ой, тай-тай! Биз ач болуп келмегенбиз ашынга, - делле, -
Ой, алай да ашынга, - делле, -
Ашынгы, ичгинги да ургъун сен башынга.

Ой, тай-тай! Эки жашчыкъ ашыкъ ойнай келдиле,
Ой, алай да келдиле, дейди.
Ол эки жашчыкъны была да къарап кёрдюле.

Ой, тай-тай! Бекмырза Геуюзге былай айтып сёлешди,
Ой, алай да сёлешди:
- Алгъын къартларыбыз алай айтыучелле:

Ой, тай-тай! "Ыз ызласанг, жашдан ызла", - деучелле,
Ой, алай да деучелле.
"Акъыл излесенг, къартдан изле", - деучелле.

Ой, тай-тай! Сора мен да бу жашлагъа барайым,
Ой, алай да барайым.
Сора мен да аладан бир ыз алайым.

Ой, тай-тай! Ышара-кюле, ол жашчыкълагъа къошулду,
Ой, алай да къошулду.
Сора аланы ашыкъларын къытханды.

Ой, тай-тай! Ойнай кетип, жашчыкъланы ашыкъларын къытханды
Ой, алай да къытханды,
Даулашдыра кетип, бирчигини бууунундан а тутханды.

Ой, тай-тай! Мисирбий бизге нек келмегенин сен айтсанг,
Ой, алай да сен айтсанг, - деди, -
Ашыкъларынгы мен санга берирем, - деди.

Ой, тай-тай! Кесингден таматала, туруп, саламыбызны алгъанда,
Ой, алай да алгъанда, - делле, -
Налат болсун сени турмай къалгъан бетинге!

Ой, тай-тай! Келечиге сора, жаным, ёлюм жокъ,
Ой, алай да жокъ, - делле -
Бирден сора бизни санга сёзюбюз жокъ, - делле -

Ой, тай-тай! Санга биз ашаргъа, ичерге да келмедик,
Ой, алай да келмедик
Сенсиз барыр жерибизни билмедик.

Ой, тай-тай! Дюгер Бадинаты, Малкъар Басияты, Тагы бойнунда жыйылып,
Ой, алай да жыйылып,
Сенсиз, оноусуз туралла, жолларындан тыйылып.

Ой, тай-тай! Бизни санга келечиге ийдиле,
Ой, алай да ийдиле,
Сени бла да бу жортууулну сюйдюле.

Ой, тай-тай! Ол заманда айтды сора Мисирбий,
Ой, алайда Мисирбий:
- Ушкогума жангыз атым отум жокъ,

Ой, тай-тай! Ичине салыргъа уа бир да огъум жокъ,
Ой, алай да огъум жокъ.
Бу жол барыргъа уа бир да онгум жокъ.

Ой, тай-тай! Сен келмезсе бизге, ёхтем бий, - делле, -
Ой, ёхтем бий, - делле -
Сени - жангы къатын алгъан заманынг:

Ой, тай-тай! Алай айтып, была кетип тебрелле,
Ой, алай да тебрелле
Сора деди Мисирбий да алагъа:

- Ой, тай-тай! Барырма, - деди, - тамбла кюн къушлукъгъа,
Ой, алайда къушлукъгъа,
Бюгюн къарар кереклиме ушкокга.

Ой, тай-тай! Мисирбийни къатыны алай къаргъады,
Ой, алай да къаргъады:
Ары айлансанг, акъ атынг бла ал болгъун,
Бери айлансанг, акъ атынга сал болгъун.

Ой, тай-тай! Къара чепкенинги тюймеси сайын окъ тийсин,
Ой, алай да окъ тийсин.
Акъ къапталынгы илгиги сайын къан сийсин.

Ой, тай-тай! Айтханыча, кюн къушлукъгъа барды ол,
Ой, алай да барды ол.
- Энди къайры барлыкъсыз? - деп сорду ол.

- Ой, тай-тай! Барыр жерибизни уа биз билмейбиз,
Ой, алай да билмейбиз,
Аны ючюн нёгерлигинги сюйгенбиз, - дедиле.

- Ой, тай-тай! Мен билеме асыралгъан бир хазна,
Ой, алай да бир хазна.
Сора ала Тау Курнаятха бардыла.

Ой, тай-тай! Сора ала басдыла, элни чачдыла,
Ой, алай да чачдыла.
Аны чачып, ол Кюнлюм элге чапдыла.

Ой, тай-тай! Кюнлюм элде уа бир кетмез хата тапдыла,
Ой, алай да тапдыла,
Мисирбийни да бир къызгъан окъла къапдыла.

Ой, тай-тай! Мисирбийни алып, къыртишге чыкъдыла,
Ой, алай да чыкъдыла,
Ол заманда ол алагъа айтханды:

- Ой, тай-тай! Мен бир ёлмейме, - деди, - эки ёлеме,
Ой, алай да ёлеме,
Къаражауланы къара ушкок къалды алагъа.

Ой, тай-тай! Ушкокну алыргъа жигит Бекмырза келгенди,
Ой, алай да келгенди,
Бир бирден алып, къарай тургъанлай кёргенди

Ой, тай-тай! Сансыз адам болуп, барды алагъа,
Ой, алай да алагъа
- Не ахшы болду ушкокну бизге къалгъаны, - деди. -
Ой, тай-тай! Бу уа, - деди, - Къаражауланы къара ушкок.
Ой, алай а къара ушкок
Сокъур къартны къолунда эди къара ушкок.

Ой, тай-тай! Бекмырза деди- - Тутчу, мен да кёрейим,
Ой, алай да кёрейим. -
Алай айта, бир учусундан сермеди.

Ой, тай-тай! Сокъур къарт а къаты тутду, бермеди,
Ой, алай да бермеди.
Эки-юч кере да "жибер" деди Бекмырза.

Ой, тай-тай! Шекли болду да, ушкокну къарт бермеди,
Ой, алай да бермеди.
Ачыуланды, къартны къылыч бла сермеди.

Ой, тай-тай! Эки къолун да тюз жингирикден кетерди,
Ой, алай да кетерди.
Ушкокну элтиб'а Мисирбийге берди, дейди.

Ой, тай-тай! Мисирбий да Бекмырзагъа къарады,
Ой, алай да къарады,
Сора Бекмырзагъа аллай сёз айтды:

- Ой, тай-тай! Ау тюбюнде жаш къатыным тул къалды,
Ой, алай да тул къалды.
Аны кеси эгечингча кёрюрсе, - деди. -

Ой, тай-тай! Жаннга бермез барды ариу эгечим,
Ой, алай да эгечим,
Аны уа кесинге къатыннга сора алырса, - деди. -

Ой, тай-тай! Бийлигими энди санга къояма,
Ой, алай да къояма,
Бийлигими да мени кибик жюрют, - деди.

Бекболатны жыры

Алай бек битгенди Холам агъачны, он, кёгёти,
Бий Омар болгъанды жаш келинлени, ой, ёлети,
Алай къул жигити къаты болады, ой, бек болад,
Ой, аллай жигит а ол Махийланы, ой, Бекболат.

- Ой, Акъ къаяда да мен токълуланы, ой, кютеем,
Ой, Акъ къаяда да мен кёп жугъутур, ой, кёргенем,
Ой, санга сормай а атаргъа болмай, ой, келгенме.
Кел, Омар, бюгюн биз ол Акъ къаягъа, ой, барайыкъ.

Ала азыкъларын а, ой, къолларына, ой, алдыла,
Алайдан ёрлеб'а ол Акъ къаягъа, ой, бардыла,
Омар бийден Бекболат кийиклени, ой, жашырды,
Артындан тюртюб'а ол Акъ къаядан, ой, ашырды.

Ой, Акъ къаяда ол артиш чырпыла, ой, кёп болур,
Холам жарлысы да ол бий Омардан, ой, бир солур,
Ой, Бекболат эди ол кийиклеге, ой, къараучу.
Бий Омар да болгьанды жаш келинлени, ой, мараучу.

Уугъа чыкъгъаненг ол кийиклеге, ой, буулагъа,
Эркин этмей эди ол жерден чыкъгъан, ой, суулагъа,
Ой, энди Омар а ол кийиклеге, ой, къарамаз,
Жаш келинлени да ал кечелерин, ой, марамаз.

Ой, Акъ къаяды да жугъутурлу, ой, текели,
Къаяда къалгъанды ол Омар бийни, ой, кекели.

Домалайны жыры

Эрттеден бери мен Къарачайгъа кирмеучем,
Байгъа болмаса, жарлы адамгъа тимеучем.
Къапхынладан а мен жюзден азын сюрмеучем, ой тай-та,
Къапхынланы да бир белюп-белюп сюрюучем.

Вагоннга къуюп да не Армавирге ийиучем,
Армавирде да бир гиняз кибик жюрюучем,
Мен тура эдим да ол къонакъ юйде олтуруп,
Столуму да сыйлй ичгиледен толтуруп.

Гапполаны не Ойдур келди юсюме,
Кюндюз жолукъгъанма мен, кече керген тюшюме.
- Турсанг а, Домалай, турур кезиуюнг болгъанды,
Элкъушну башы да бир къапхын атдан толгъанды.

Ол кезиуде да бир атланыргъа сюймеучем,
Чыгъара барып а елтюрлюклерин билмеучем.
Ёрлеб а биз Элкъуш башына баргъанбыз.

Гаппо улу да не керохуна узалды,
Чолакъ Бияслан а, тартып, къамасын чыгъарды.
Элкъушну башы да ол къызыл къандан къызарды.
Сени жауунг а аман ниет тутсун тенгине.

Сени жауунг аман ниет тутсун тенгине,
Баш токъмагъымы да кесип сукъдула женгиме.
Ана къарындашым ма Голаланы Наныды,
Оруслу къатыным теппе кекелимден таныды.

Елген елюгюмю да элтип жаордан атдыла,
Мени ол кек атымы, Теркден ётдюрюп, сатдыла,
Алтын къамамы да, залогга салып, тартдыла,
Олтургъан жерде да мени жырымы айтдыла.

Шиткъаладады эки ийнарал жууугъум,
Дунияны да ма къол аязлай жюрютген.
Къанымы да алалмай, кетип барама,
Ой, Гапполаны да ма Ойдур деген бир итден.

Сюйген тенгинг Гапполаны Ойдурду,
Чыгъара барып, чолакъ Биясланнга сойдурду,
Халал къанымдан харам итлени тойдурду
Ойдур да кетгенди бу дуниядан, тюп болуп.

Домалай жатады, ма къая ыранда, къурт болуп,
Ёлген а ёлюгюмю, элтип, жардан аталла,
А, къая ыранда да бир жау чыракъла жаналла

В Балкарии есть Гезоховы? Или Гезох - это имя?
Интересная песня. Судя по контексту, получается, что сам Бийнегер из Малкъара (т.к. фигурируют Кубадиевы), преследовал оленя до Баксана, а песню об этом поют в Карачае.