Войти на сайт
10 Мая  2026 года

 

  • Хар адамгъа кеси миннген тау кибик.
  • Чомарт къонакъ юй иесин сыйлар.
  • Аджашханны ызындагъы кёреди, джангылгъанны джанындагъы биледи.
  • Сакъламагъан затынга джолукъсанг, не бек къууанаса, не бек ачыйса.
  • Эл ауузу – элек, анга ийнаннган – халек.
  • Чомартны къолу берекет.
  • Ойнай-ойнай кёз чыгъар.
  • Кесинг сынамагъан затны, адамгъа буюрма.
  • Азыгъы аз, алгъа къабар, аты аман, алгъа чабар.
  • Джаш къарыу бла кючлю, къарт акъыл бла кючлю.
  • Аман къатын сабий табса, бий болур…
  • Суу ичген шауданынга тюкюрме.
  • Окъдан джара эртде-кеч болса да бителир, сёз джара, ёмюрге къалыр.
  • Кёз – сюйген джерде, къол – ауругъан джерде.
  • Тилчи тилден къаныкъмаз.
  • Ёлген ийнек сютлю болур.
  • Джыгъылгъанны сырты джерден тоймаз.
  • Ашыкъгъанны этеги бутуна чырмалыр.
  • Иги бла джюрюсенг, джетерсе муратынга, аман бла джюрюсенг, къалырса уятха.
  • Булут кёкге джарашыу, уят бетге джарашыу.
  • Къатыны харакетли болса, эри къымсыз болур.
  • Чомартны къолун джокълукъ байлар.
  • Аман киши кеси юйюнде – къонакъ.
  • Башы джабылгъан челекге, кир тюшмез.
  • Тойгъан антын унутур.
  • Акъыл къартда, джашда тюйюлдю – башдады.
  • Айранын берсенг, челегин да къызгъанма.
  • Аман эсирсе, юйюн ояр.
  • Сютню башын джалагъан къутулур, тюбюн ичген тутулур.
  • Ач къарынны, токъ билмез
  • Чакъырылмагъан къонакъ тёрге атламаз.
  • Тыш элде солтан болгъандан эсе, кесинги элде олтан болгъан игиди!
  • Ашхы адам – халкъ байлыгъы, ашхы джер – джашау байлыгъы.
  • Ачны эсинде – аш.
  • Таш ата билмеген, башына урур.
  • Эки итни арасына сюек атма, эки адамны арасында сёз чыгъарма.
  • Хар зат кесини орнуна иги.
  • Айырылмаз джууугъунга, унутмаз сёзню айтма.
  • Элде адам къалмаса, ит тахтагъа минер.
  • Къазанда болса, чолпугъа чыгъар.
  • Тёзгеннге, джабылгъан эшик ачылыр.
  • Ата Джуртуму башы болмасам да, босагъасында ташы болайым.
  • От кюйдюрген, сау болса да, тот кюйдюрген, сау болмаз.
  • Бичгенде ашыкъма, тикгенде ашыкъ.
  • «Ёгюз, джаргъа джууукъ барма, меннге джюк боллукъса», - дегенди эшек.
  • Накъырда – кертини келечиси.
  • Эл бла кёргенинг эрелей.
  • Экиндини кеч къылсанг, чабыб джетер ашхам.
  • Ата Джуртун танымагъан, атасын да танымаз.
  • Алтыннга тот къонмаз.

 

Страницы: Пред. 1 ... 4 5 6 7 8 След.
RSS
Ана тилде ушакъ: Къарачай-Малкъар тил бла литератураны бюгюнгю болуму
 
sama
"на первые вопросы Sabr по каждому пункту хотелось бы подробных ответов".

Может, участники круглого стола ответят на эти вопросы. Представители кафедры родного языка - компетентные люди. И наверняка, они ставили вопрос сохранения и развития родного языка перед министерством образования, перед президентом КЧР - какие ответы получали, пусть скажут. Не могут же они молча наблюдать из кафедры, как убивают наш родной язык.

Жаль, что никого не будет из депутатского корпуса и Министерства образования, Министерства культуры. Пришли бы замминистра культуры Альберт Узденов и советник президента КЧР Дина Мамчуева - оба народные поэты КЧР. Их тоже спросили бы: кому нужны ваши стихи, если завтра их читать будет некому? И почему вы по долгу службы и совести не ставите вопрос ребром перед правительством и президентом? А если ставите где ваш запрос и где их ответ? Где результат? Мы должны знать всё, чтобы предпринять что-то.

Девушка гор, правильно делает, что проводит такие круглые столы. Все начинается с таких встреч.
 
Sabr
Жаль, что никого не будет из депутатского корпуса и Министерства образования, Министерства культуры. Пришли бы замминистра культуры Альберт Узденов и советник президента КЧР Дина Мамчуева - оба народные поэты КЧР. Их тоже спросили бы: кому нужны ваши стихи, если завтра их читать будет некому? И почему вы по долгу службы и совести не ставите вопрос ребром перед правительством и президентом? А если ставите где ваш запрос и где их ответ? Где результат? Мы должны знать всё, чтобы предпринять что-то.
Вы правы. Для начала я хотела поговорить с учителями и преподавателями, а потом...выйти и на Министерство. Аллах айтса, сразу после Нового года к нашей беседе присоединятся и они.
 
Девушка Гор
Сау бол, Аллах кюч берсин - Вы на правильном пути.
Благодаря "Эльбрусоиду" ветки Древа нашей культуры будут зеленеть. Но если посмотреть глубже, корни нашего Древа режет власть. А без корней, и ветвям недолго зеленеть. Если наши власти не изменят свое отношение к национальной культуре - мы исчезнем как народ. Тогда зачем нам такая власть? Вот это должны понять те, кто от имени народа, и именем народа правит нами.
Бог даст, общими усилиями сумеем отстоять нашу культуру.
 
Кёлкъалды болмагъыз, алай а бир-эки хычыуун болмагъан сёзле сизге айтыргъа керекме.
Адам акцент бла сёлешсе къарчайлыланы да, малкъарлыланы да асламысында ачыуландырыб къояды.Мен муну, джарсыугъа, бек иги билеме... Кёб кере къой муну орусча айт деучю эдиле манга...
Мен бек иги малкъарлы къызчыкъны таныйма. Огъурлу къыз, адебли къыз.. алай ол ата джуртдан узакъда кёб заман тургъанын ючюн ана тилде акцент бла сёлешеди. КБР-гъа къайтса. ана тилде сёлешиб тебиресе, бары да кюлюб тебирейдиле...Къой, къой, орус къызчыкъгъа ушайса деб..Сора ол тартыныб, уялыб тынглайды...(((
Терслик кимникиди?
 
qanamat

Тюзсе, Къанамат. Къарачай тилни энчи сайты болургъа керекди.
Ол ишни баджараллыкъ бар эсе - кесин билдирсин. Сайт ачылса, къалгъанла да бирер зат бла болуша барырбыз.
 
Джамагъат, соруланы джазыгъыс, соругъуз, сакълайбыз!
Круглый стол открыт, беседа начата!
 
Чай къуйдугъузму?))))))
 
Malkarly чайгъа джетмегенбиз, джангыз груша лимонад бла, печенье, мандарин, апельсин барды... Ишни этиб бошасала чай да болур!
 
Sabr


Къарачай тилни энчи сайты болургъа керекди

Къарачай тилде адабият интернетде бек азды.
Быллай сайтда кёб китаб салыргъа боллукъ эди.
Кёб болмай келигиз,аудиокнигаланы этейик деб теджегендиле..
Кертисин айтсам, быллай амал асыры иги тюйюлдю деб турама...асыры джартамайма аны...Адам о к ъ у р г ъ а эмда д ж а з а р г ъ а юйренирге керекди.
Бюгюнлюкде тилде къалай иги сёлешселе да бу тилде окъумасала, джазмасала ол аз-аздан ёле барады..(((
 
koketka

Джазабыз да...))Джууабла къайдадыла? ))
Джазылгъан соруулагъа джууабла бар болгъанлай, джангы сорууланы джазарыкъбыз))
 
Хо да, энтда сорайым.Ортакъ ушакъ
Къачан эсе да бу фоумгъа Тюркде джашагъан къарачайлыла келиучю эдиле. Орус тилни билмей, кирилча джаза билмей, ала кирилча джазаргъа юйреннгендиле...Сёз ючюн..Asya Алай а форумдан кетгендиле барысы да...
Ала кёб сейир хапар айта эдиле...
Алай бир зат мени мени артыкъсызда сейирсиндиреди..Тюркде автономиялары джокъ эди...он-беш джыйырма джыл огъуна ана тилде къуруда юйде сёлешгендиле...Отузунчу джыллада барысын тюрклеге санаб джазгъандыла. ..Тюркле оруслула тюйюлдюле..бир динли халкъ, тилле бир бирге джуукъдула..Тюрклени арасында чачылыргъа бек тынчды..Алай а тюркддеги къарачайлыла бек иги ана тилни сакъланыб турадыла...
Маршанкуълланы Аяджаякъ ( Хюррриет Эрсой) былтыр Москвагъа келген эди. Эльбрусоидни бешджыллыгына.Къарачайча аламат сёлеше биледи...Мен аны бла москввдагъы офисде танышыб бек разы къалгъанма..
Тюркде джашагъан къарачайлыла бла байламлыгъыз бармыды? Ала Къарачайгъа келемидиле?
 
сакъланыб

сакълаб дегенимди
 
qanamat кесекчик тёзсегиз, соруларыгъызгъа джуабла да болурла...
 
-беш джыйырма джыл огъуна ана тилде къуруда юйде сёлешгендиле...

онбеш джыйырма джыл мындан алгъа огъуна дегенимди


Кечигиз.. ишден бёлюне , бек ашыгъа, халатла эте турама..
 
Сабийле, джаш адамла тиллерин сюер ючюн, джакълар ючюн не зат ишле этиледиле кесибизни(къарачай-малкъар)башында олтургъан къуллукъчуларыбыз бла? Адамла:уллу -гитче да сейирсиниб къарарча, окъурча ТВ-де,газетде-да бир зат джокъду. Нек болмайды ол кесек заманны ичине (тв) кесибизни ёсюб келген джаш тёлюге кеслерини тиллеринде джырларын, мультиклерин,ала сюйюб окъурча китабланы кёргюзтюрге? Кёб анала,атала сабийле окъумасынла кеслерини ана тиллерин дейдиле. Ол шахарда болгъан иш тюлдю, элледен керти хапарды. Не зат этесиз , огъесе не этиледи ол иш бла? Къаллай тохтатыр мадарла этиледиле?
 
koketka

Аламат Джарсыугъа кете турама бир джумуш бла.
Артда окъурукъма.
Менден барына да исси салам айт!
Ахыр тилегим барды.

Чагилланы Фатима талай назмуларын былайда джазсын.
 
Бошалды ушагъыбыз. Аллах айтса, юйге джете эсем сорууларыгъызгъа джууабла джазарыкъма. Ушагъыбызны видеогъа алгъанбыз, Аллах айтса, былайгъа аны да саллыкъбыз.
 
Девушка Гор
ишинг къолай болсун!))
 
sama
Бир иги ушакъ этдик. Бек керекли затлагъа джетдик. Отчётну сакълагъыз!
 
Ингира ашхы болсун!
 
 
Багъалы форумчула, бюгюн Эльбрусоидни Къарачай шахарда Представительствосунда талай адам джыйылыб, къарачай тил бла литератураны бусагъатда болумуну юсюнден сёлешдик.
Бизге къонакъгъа:
Къарачай-ногъай филологияны кафедрасыны тамадасы Батчаланы Али-Мурат, филология илмуланы доктору, профессор Алийланы Тамара, къарачай-ногъай кафедраны устазы Акачыланы Софья, Къарачай шахарны "Минги Тау" атлы газетини баш редактору Багъатырланы Мурат, джазыучу, кёчюрюучю, философия бла терен кюрешген, миллетини керти патриоту Лайпанланы Нюрмагомет, Къарачай районда Кумуш школну къарачай тил бла литературадан окъутдан устазы Гочияланы Мария, Къарачай районну образование отделинде ишлеген методист Урусланы Жанна, Къарачай шахарны 3-чю школуну къарачай тилден устазлары Байрамукъланы Римма бла Чотчаланы Байдымат, къарачай-малкъар миллетни джаш джазыучусу, поэт Чагилланы Фатима келген эдиле. Кесибизда билмей тургъанлай, къонакъгъа Эльбрусоидни эртдеден шоху, Къарачай шахарда джашагъан акъсакъал Эсеккуланы Мурат келди. Мурат тёбен Тебердини школунда талай джылны директор болуб ишлегенди, кеси да ана тилин сюйген адамды.
Сау болсунла, бизге къонакъгъа келиб, сорууларыбызгъа тынгылаб, тыйыншлы джууабла бердиле.






Былайда джыйылгъанла барысыда ишлери къарачай-малкъар тил бла байланганы бла къалмайын, керти ана тиллерине джан аурутхан адамла болгъанлары белгили эди.
 
Бусагъатда къарачай-малкъар тилге уллу эс бёлюнмейди, юйде да, школлада да, университетледе да, бек къыйынды ол. Нек болады алай? Бу соруу школ устазла бла университетде ишлегенле бирге джыйылсала кёлтюрюлмей къалмайды. Университетдегиле "школдан келедиле бизге аллай сабийле" деб, школда устазла "юйлеринде окъумайдыла ана тилни" деб. Эки джаныда тюз болурла. Алай а...
бизни школларыбызда къарачай тилни эки группада окъуйдула, къарачай сабийле "къарачай подгруппада" орус неда башха миллетден къатышлары болуб, тилни иги ангыламагъанла "орус подгруппада". Алай а, бусагъатда кёбюсю сабийлени "орус подгруппада" окъургъа сюедиле. Нек десегиз, анда тынчды. Ол себебден, аланы аталары-аналары келиб "Керек тюлдю бизге ана тилни окъургъа" аны алайсызда билликди, аны орнуна бир башха затха эсин бёлсе уа дейдиле. Ол затны былайда джыйылгъан устазла да атдыла. мени ангылагъаным, эл школлада аллай зат джокъду. Сабийле барысыда бир классда окъуйдула, ана тиллерин ангыларгъа кюрешедиле.




"Эндиги джыл, шахар школлада да къурутурукъдула бу затны" - деди Къарачай шахарны 3-чю школуну устазы Байрамукъланы Римма. "Аны бла къарачай сабийле ана тил дерследен къачарча боллукъ тюлдюле, юйде къалай боллукъду ансын", дейди ол. Римма айтханнга кёре, бусагъатда атала-анала ана тилни сюерге юретмейдиле сабийни, андан эсе башха тиллени билсин. Джашауда ол бегирек керек боллукъду, деб къоядыла. Дагъыда бир зат къоймайды сабийлени ана тиллерин сюерге - ана тилде китабланы джокълукълары. Эски китабны сабийни аллына салгъанлыкъгъа, ол аны кёбюсюне ичинде не джазылгъанын да ангыламайды. Школ китабла Совет Союзну заманындан къалгъанлары себебли, бюгюнгю джаш тёлюню джашаууна келишмеген затлары кёбдю.

 
Керти джараулу ушакъ бардыргъансыз.
кесим къошулалмагъанма, кечерсиз. Джылны аягъы болуб
, иш кёб болгъанды да, чыртда баш кёлтюрюрча тюл эди. сОРУЛАРЫМЫ БЮГЮН БЕРИРМЕ ДЕБ ТУРА ЭДИМ ДА, КЕЧИКДИМ.
 
всезнайка
сОРУЛАРЫМЫ БЮГЮН БЕРИРМЕ ДЕБ ТУРА ЭДИМ ДА, КЕЧИКДИМ.
Аллах айтса, джангы джылдан сора энтдада бир кере тюбеширге айтханбыз. Сорууларыгъызны бу темада джаза барыгъыз.
Страницы: Пред. 1 ... 4 5 6 7 8 След.
Читают тему (гостей: 3)

 

Написать нам